O βουλευτής Αρκαδίας και τομεάρχης Δικαιοσύνης του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία επισημαίνει πως η κοινωνία έχει ανάγκη από συνεργασίες κι ενότητα, όχι από διαίρεση και κατακερματισμό.
Συνέντευξη στον Γιάννη Συμεωνίδη
“Αν ο προοδευτικός χώρος δεν καταφέρει να απαντήσει με αυτοκριτική, καθαρό λόγο και συγκεκριμένο σχέδιο, τότε πράγματι το μέτωπο θα παραμείνει σύνθημα. Αν όμως ξεκινήσει από το περιεχόμενο κι όχι από τις ταμπέλες, τότε μπορεί να οικοδομηθεί με κοινωνικούς όρους κι όχι με μηχανισμούς“, υπογραμμίζει ο Γιώργος Παπαηλιού, σε συνέντευξή του στην Politic.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο βουλευτής Αρκαδίας και τομεάρχης Δικαιοσύνης του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία επισημαίνει πως η κοινωνία έχει ανάγκη από συνεργασίες κι ενότητα, όχι από διαίρεση και κατακερματισμό.
Σε σχέση με το αναμενόμενο κόμμα Καρυστιανού, εκτιμά πως ένα μέρος της κοινωνικής απήχησης που εμφανίζει δεν συνδέεται, τουλάχιστον μέχρι τώρα, με κάποιο συγκροτημένο πολιτικό σχέδιο, αλλά με συσσωρευμένη οργή, αίσθηση αδικίας κι απογοήτευση ενός κόσμου που θεωρεί, “και δικαίως αφού έτσι είναι”, ότι το κράτος δικαίου δεν λειτούργησε κι ότι και το πολιτικό σύστημα, εν προκειμένω η κυβέρνηση της ΝΔ του «καθεστώτος Μητσοτάκη», και η δικαιοσύνη απέτυχαν να δώσουν απαντήσεις. Σημειώνει, ωστόσο, με νόημα πως η προοδευτική πολιτική δεν κρίνεται μόνον από το συναίσθημα ή την καταγγελία αλλά κι από τον πολιτικό λόγο και τις πολιτικές θέσεις και προτάσεις.
Όσον αφορά το τραγικό δυστύχημα στην “Βιολάντᨔ, κατηγορεί την κυβέρνηση πως με την απορρύθμιση του εργατικού δικαίου που έχει επιβληθεί, έχει διαμορφώσει μία αγορά εργασίας που θυμίζει συνθήκες «ζούγκλας», ενώ για το σκάνδαλο των υποκλοπών εκτιμά, ενόψει και της Συνταγματικής Αναθεώρησης, πως δεν είναι ένα επικοινωνιακό επεισόδιο του παρελθόντος, αλλά μια ανοιχτή πληγή για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου.
Διαβάστε όλη τη συνέντευξη Παπαηλιού:
– Μήπως βιάστηκε η αντιπολίτευση να κατηγορήσει την κυβέρνηση για την τραγωδία στη «Βιολάντα» και να τη συσχετίσει με την εργατική νομοθεσία, όταν ακόμα δεν έχουμε όλα τα στοιχεία;
– Όχι— δεν ήταν «βιαστική» η πολιτική κριτική που ασκήθηκε. Η φονική έκρηξη στο εργοστάσιο «Βιολάντα», από την οποία πέντε εργάτριες έχασαν τη ζωή τους, αναδεικνύει με τραγικό τρόπο ότι υπάρχουν σοβαρά ζητήματα ασφάλειας στους χώρους εργασίας. Δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό.
Η απορρύθμιση του εργατικού δικαίου, που έχει επιβληθεί από την κυβέρνηση της ΝΔ, έχει διαμορφώσει μία αγορά εργασίας που θυμίζει συνθήκες «ζούγκλας». Το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ), μετά την απώλεια της (οργανωτικής) θέσης του ως Γραμματεία του Υπουργείου Εργασίας, λειτουργεί ως Ανεξάρτητη Αρχή— υποστελεχωμένο και με εξαιρετικά περιορισμένη δυνατότητα ελέγχων.
Τα στοιχεία είναι σοκαριστικά: το 2025 καταγράφηκαν 201 νεκροί εργαζόμενοι και 332 σοβαρά τραυματισμένοι σε εργατικά ατυχήματα, ενώ μέσα στις πρώτες 26 ημέρες του 2026 ήδη 14 εργαζόμενοι έχουν χάσει τη ζωή τους και 18 έχουν σοβαρά τραυματιστεί.
Όταν έχουν προηγηθεί καταγγελίες εργαζομένων και συνδικαλιστικών οργανώσεων ότι στο συγκεκριμένο εργοστάσιο δεν υπήρχαν μέτρα ασφαλείας και δεν τηρούνταν οι κανόνες, δεν είναι υπερβολικό, είναι εύλογο να τίθενται πολιτικά ερωτήματα— και βέβαια δεν είναι άσχετο με την ουσία των νεοφιλελεύθερων πολιτικών επιλογών της κυβέρνησης της ΝΔ που έχουν οδηγήσει σε αυτό το αποτέλεσμα.
Άλλωστε, η άσκηση πολιτικής κριτικής δεν σημαίνει πρόωρη δικαστική κρίση· σημαίνει, να αναδεικνύεις προβλήματα, όταν μάλιστα αυτά έχουν απτές και τραγικές συνέπειες στην ασφάλεια, την υγεία και τη ζωή των ανθρώπων και επιδέχονται άμεσων και αποτελεσματικών απαντήσεων και μέτρων.
– Υπάρχουν δυνατότητες πολιτικής αναψηλάφησης του σκανδάλου των υποκλοπών και πώς είναι αυτό εφικτό;
– Όχι μόνο υπάρχουν δυνατότητες, αλλά υπάρχει και θεσμική υποχρέωση. Το σκάνδαλο των υποκλοπών δεν έχει κλείσει, ούτε πολιτικά, ούτε ουσιαστικά. Και δεν πρόκειται να κλείσει, παρά την αγωνιώδη και απελπισμένη προσπάθεια της κυβέρνησης της ΝΔ του «καθεστώτος Μητσοτάκη». Παραμένει ανοιχτό, καθώς συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία του κράτους δικαίου, τη διάκριση των εξουσιών και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Οι εξελίξεις στη δικαστική, και όχι μόνον, διερεύνηση, και συγκεκριμένα για την εμπλοκή της ΕΥΠ και την υπόθεση του παράνομου λογισμικού Predator, φέρνουν στο φως νέα στοιχεία και καταθέσεις που ενισχύουν το πολιτικό ερώτημα αλλά και την απάντηση επ΄ αυτού, για το ποιoς οργάνωσε, συντόνισε και τελικά κάλυψε το εκτεταμένο σύστημα υποκλοπών και παρακολουθήσεων. Η εικόνα που προκύπτει δεν παραπέμπει σε μεμονωμένες αστοχίες, αλλά σε ένα οργανωμένο πλέγμα πρακτικών που υπονόμευσαν τη θεσμική κανονικότητα, με ευθύνη της κυβερνητικής ηγεσίας. Παραπέμπει στο Μέγαρο Μαξίμου, δεδομένου μάλιστα, ότι η πρώτη κίνηση του πρωθυπουργού, μετά την εκ μέρους του ανάληψη της διακυβέρνησης τη χώρας το 2019, ήταν η υπαγωγή της ΕΥΠ στο πρωθυπουργικό γραφείο.
Η πολιτική «αναψηλάφηση» είναι εφικτή και αναγκαία μέσω ουσιαστικού κοινοβουλευτικού, και όχι μόνον, ελέγχου, προκειμένου να διερευνηθούν πλήρως όλες οι πτυχές της υπόθεσης, χωρίς αποκλεισμούς, προσχηματικά απόρρητα και την παραβίαση του Συντάγματος και εκδοθεισών δικαστικών αποφάσεων.
Απαιτείται διαφάνεια, πλήρης πρόσβαση στα στοιχεία και ενίσχυση των θεσμών ελέγχου, των Ανεξάρτητων Αρχών συμπεριλαμβανομένων, ώστε να αποκατασταθεί η αξιοπιστία των θεσμών και αντίστοιχα η εμπιστοσύνη των πολιτών προς αυτούς.
Το σκάνδαλο των υποκλοπών δεν είναι ένα επικοινωνιακό επεισόδιο του παρελθόντος· είναι μια ανοιχτή πληγή για τη Δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Όσο δεν αντιμετωπίζεται με θεσμικό βάθος, διαφάνεια και ειλικρίνεια, τόσο θα βαθαίνει το έλλειμμα του κράτους δικαίου στη χώρα.
– Πώς αντιμετωπίζετε το “κόμμα Καρυστιανού”, το οποίο δείχνει να διατηρεί τη λαϊκή του απήχηση και στον προοδευτικό κόσμο παρά τη δήλωση για τις αμβλώσεις και τη στελέχωσή του και με ανθρώπους της σκληρής Δεξιάς;
– Δεν υφίσταται ακόμη (;) «κόμμα Καρυστιανού». Συνεπώς, η όποια προσέγγιση για κάτι που δεν υπάρχει, είναι και δεν μπορεί παρά να είναι τουλάχιστον ατελής. Αντιμετωπίζουμε την Μ. Καρυστιανού, ως μητέρα ενός θύματος του εγκλήματος των Τεμπών, που έχει δώσει αγώνα για την πλήρη διαλεύκανσή του, για την απόδοση δικαιοσύνης.
Τις όποιες αμιγώς πολιτικές θέσεις της, τις προσεγγίζουμε με νηφαλιότητα, αλλά και με πολιτική καθαρότητα.
Είναι προφανές, ότι ένα μέρος της κοινωνικής απήχησης που εμφανίζει δεν συνδέεται, τουλάχιστον μέχρι τώρα, με κάποιο συγκροτημένο πολιτικό σχέδιο, αλλά με συσσωρευμένη οργή, αίσθηση αδικίας και απογοήτευση ενός κόσμου που θεωρεί, και δικαίως αφού έτσι είναι, ότι το κράτος δικαίου δεν λειτούργησε και ότι και το πολιτικό σύστημα, εν προκειμένω η κυβέρνηση της ΝΔ του «καθεστώτος Μητσοτάκη», και η δικαιοσύνη απέτυχαν να δώσουν απαντήσεις. Αυτό το αίσθημα δεν πρέπει ούτε να απαξιωθεί, ούτε να υποτιμηθεί.
Όμως η προοδευτική πολιτική δεν κρίνεται μόνον από το συναίσθημα ή την καταγγελία. Κρίνεται από τον πολιτικό λόγο και τις πολιτικές θέσεις και προτάσεις.
Η απάντηση στη δίκαιη κοινωνική δυσαρέσκεια δίδεται με μία καθαρή, αξιόπιστη και συνεπή προοδευτική πρόταση, με επίκεντρο τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, την κοινωνική δικαιοσύνη και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων χωρίς αστερίσκους.
– Πόσο ρεαλιστικό είναι να συγκροτηθεί προοδευτικό μέτωπο όταν έχουμε αποχωρήσεις, όπως του Αλέξη Τσίπρα από το ΣΥΡΙΖΑ, αυτόνομη πορεία, όπως του ΠΑΣΟΚ, κι επιστροφή στη ριζοσπαστική Αριστερά κι όχι στην προοδευτική παράταξη από τη Νέα Αριστερά;
– Το προοδευτικό μέτωπο δεν είναι ούτε ζήτημα προσώπων ούτε άσκηση αριθμητικής. Είναι πρωτίστως κοινωνικό και πολιτικό ζητούμενο. Οι αυτόνομες πορείες και οι διαφορετικές επιλογές που αναδεικνύονται σήμερα αποτυπώνουν υπαρκτές δυσκολίες, αλλά δεν αναιρούν την αντικειμενική ανάγκη συμπόρευσης των προοδευτικών κομμάτων και κινήσεων σε προγραμματική βάση. Αντίθετα, την καθιστούν πιο επιτακτική.
Ο προοδευτικός χώρος βρίσκεται σε φάση αναζητήσεων και ανασύνθεσης, όχι σε τελική διάλυση, όπως το «καθεστώς Μητσοτάκη» επιθυμεί και επιδιώκει.
Ο ρεαλισμός για τη συγκρότηση του προοδευτικού μετώπου δεν θα κριθεί από το αν υπάρξει άμεση εκλογική σύμπραξη ή συμφωνία κορυφών. Θα κριθεί από το αν διαμορφωθούν κοινές προγραμματικές συγκλίσεις στα μεγάλα και κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τη δημοκρατική λειτουργία των θεσμών, το κράτος δικαίου, την κοινωνική δικαιοσύνη, την αντιμετώπιση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων, τα εργασιακά δικαιώματα, τη δημόσια υγεία και εκπαίδευση.
Η κοινωνία αναζητά μια πειστική εναλλακτική πρόταση και πρακτικές λύσεις έναντι της νεοφιλελεύθερης πολιτικής της ΝΔ, της δεξιάς ηγεμονίας και του αυταρχισμού, όχι απλώς μία ανακύκλωση πολιτικών σχημάτων. Αν ο προοδευτικός χώρος δεν καταφέρει να απαντήσει με αυτοκριτική, καθαρό λόγο και συγκεκριμένο σχέδιο, τότε πράγματι το μέτωπο θα παραμείνει σύνθημα. Αν όμως ξεκινήσει από το περιεχόμενο και όχι από τις ταμπέλες, τότε μπορεί να οικοδομηθεί με κοινωνικούς όρους και όχι με μηχανισμούς.
Η κοινωνία έχει ανάγκη από συνεργασίες και ενότητα, όχι από διαίρεση και κατακερματισμό.
Το ζητούμενο είναι, πώς θα οικοδομηθεί η μεγάλη, πλειοψηφική προοδευτική παράταξη που θα δώσει διέξοδο στη χώρα.
Εκεί βρίσκεται ο πραγματικός ρεαλισμός.
