Μεξικό: Έντονοι φόβοι για αντίποινα από τα καρτέλ μετά τη δολοφονία του βαρόνου ναρκωτικών «Ελ Μέντσο»
Image: republicworld.com

Μεξικό: Έντονοι φόβοι για αντίποινα από τα καρτέλ μετά τη δολοφονία του βαρόνου ναρκωτικών «Ελ Μέντσο»

Η εξουδετέρωση του «Ελ Μέντσο» αποτελεί στρατηγικό πλήγμα για τα καρτέλ, αλλά τα αντίποινα είναι πιθανό να ενισχύσουν τη βία.

Η εξουδετέρωση του Νεμέσιο Οσεγκέρα Σερβάντες, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», του πλέον καταζητούμενου άνδρα στο Μεξικό και ηγέτη του πανίσχυρου καρτέλ Jalisco New Generation (CJNG), αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες στον πόλεμο κατά των ναρκωτικών καρτέλ στη Λατινική Αμερική τις τελευταίες δεκαετίες.

Ωστόσο, η είδηση του θανάτου του «Ελ Μέντσο» συνοδεύεται από σοβαρές ανησυχίες για τη σταθερότητα της χώρας και τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης της βίας.

Η επιχείρηση και ο θάνατος του «Ελ Μέντσο»

Η επιχείρηση για τη σύλληψη του «Ελ Μέντσο», που είχε γίνει μια από τις πιο επικίνδυνες φιγούρες του διεθνούς υποκόσμου, πραγματοποιήθηκε την Κυριακή στην Ταπάλπα της πολιτείας Χαλίσκο, στο κεντρικό δυτικό Μεξικό. Η σύγκρουση μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και μελών του καρτέλ κατέληξε στον θάνατο του 59χρονου πρώην αστυνομικού και ηγέτη του καρτέλ, μαζί με τέσσερις υποστηρικτές του.

Η επιχείρηση, σχεδιασμένη και εκτελεσμένη από τις ειδικές δυνάμεις του Μεξικού, υποστηρίχθηκε από αεροπορικές επιδρομές της Μεξικανικής Πολεμικής Αεροπορίας και της Εθνικής Φρουράς, ενώ κατασχέθηκαν όπλα, εκτοξευτές ρουκετών και θωρακισμένα οχήματα.

Το Υπουργείο Άμυνας τόνισε ότι η επιτυχία οφείλεται σε πληροφορίες από τις αμερικανικές αρχές, που βοήθησαν στην εντοπισμό του και στην παρακολούθηση των δραστηριοτήτων του καρτέλ.

Ποιος ήταν ο διαβόητος «Ελ Μέντσο»

Ο Οσεγκέρα γεννήθηκε το 1966 σε ένα φτωχό χωριό στα βουνά της πολιτείας Μιτσοακάν, περιοχές γνωστές για την ανομία και την καλλιέργεια παπαρούνας και μαριχουάνας. Στην παιδική του ηλικία εργαζόταν στα χωράφια και αργότερα μετακόμισε στις ΗΠΑ, όπου φέρεται να συμμετείχε σε εμπόριο ηρωίνης. Μετά τη σύλληψη και την φυλάκισή του, απελάθηκε στο Μεξικό, όπου εντάχθηκε αρχικά στην αστυνομία και στη συνέχεια στο καρτέλ Μιλένιο, «δορυφόρο» του καρτέλ Σιναλόα, αναλαμβάνοντας αποστολές ως «σικάριο».

Όταν απέτυχε να αναλάβει την ηγεσία του Μιλένιο, συγκρούστηκε με το καρτέλ Σιναλόα και ίδρυσε το CJNG σε συνεργασία με μια τοπική συμμορία ξεπλύματος χρημάτων. Πλήρωνε αστυνομικούς για προστασία και επιδίωκε πολιτική στήριξη. «Το CJNG ήταν από τους μεγαλύτερους αγοραστές πολιτικών και εκστρατειών, γεγονός που του χάρισε τεράστια κοινωνική βάση», εξήγησε ο Εντγκάρντο Μπουσκάγλια, ειδικός στο οργανωμένο έγκλημα. Τα πλάνα από την πανδημία Covid-19, όπου το κοινό παραλάμβανε τρόφιμα με λογότυπο του CJNG από μέλη του καρτέλ, δείχνουν την επιρροή του στις κοινότητες: «Σε σύγκριση με τη μεξικανική κυβέρνηση, ήταν η λιγότερο κακή επιλογή», σχολίασε.

Από το 2006, πάνω από 450.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στο Μεξικό και περισσότεροι από 100.000 αγνοούνται σε επεισόδια βίας που συνδέονται με τα καρτέλ.

Αντίποινα από το CJNG – Τουρίστες σε φόβο

Μετά τον θάνατο του «Ελ Μέντσο», το καρτέλ αντέδρασε βίαια: επιθέσεις καταγράφηκαν σε περιοχές του Χαλίσκο και αλλού, αυτοκίνητα πυρπολήθηκαν, δρόμοι φράχθηκαν και σημειώθηκαν βίαιες συγκρούσεις με τις αρχές. Κυβερνήτες και τοπικές αρχές ανακοίνωσαν έκτακτα μέτρα και σύσταση στους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια.

Στην Πουέρτο Βαγιάρτα, δημοφιλή τουριστική περιοχή, χιλιάδες τουρίστες εγκλωβίστηκαν και πτήσεις ακυρώθηκαν. Οι ΗΠΑ συνέστησαν στους πολίτες τους σε περιοχές όπως Χαλίσκο, Ταμαουλίπας, Γκερέρο και Νουέβο Λεόν να παραμείνουν ασφαλείς στα σπίτια τους.

Ο ρόλος των ΗΠΑ και η βία των καρτέλ

Η συνεργασία Μεξικού – ΗΠΑ ήταν καθοριστική για την επιχείρηση. Η DEA χαρακτήριζε τον «Ελ Μέντσο» ως έναν από τους πιο επικίνδυνους διακινητές ναρκωτικών, ηγούμενος του CJNG, υπεύθυνου για παραγωγή και διακίνηση κοκαΐνης, μεθαμφεταμίνης και φεντανύλης προς τις ΗΠΑ. Το CJNG ανταγωνίζεται το καρτέλ Σιναλόα για τον έλεγχο της διακίνησης ναρκωτικών, ενώ η βία συνεχίζει να πλήττει τη δημόσια ασφάλεια, ειδικά στην Χαλίσκο.

Αμοιβή και διεθνής καταδίκη

Η DEA προσέφερε έως 15 εκατ. δολάρια για πληροφορίες που οδηγούν στη σύλληψη του Οσεγκέρα, ενώ η μεξικανική κυβέρνηση 30 εκατ. πέσος (~1,7 εκατ. δολάρια). Από το 2018 παρέμενε καταζητούμενος και το 2022 κατηγορήθηκε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ για κατασκευή και διακίνηση φεντανύλης προς τις ΗΠΑ. Το 2025 χαρακτηρίστηκε από το ΥΠΕΞ των ΗΠΑ ως «Παγκόσμιος Τρομοκράτης Ειδικής Σχεδίασης».

Φόβοι για αντίποινα και έκκληση για ψυχραιμία

Η εξουδετέρωση του «Ελ Μέντσο» αποτελεί στρατηγικό πλήγμα για τα καρτέλ, αλλά τα αντίποινα είναι πιθανό να ενισχύσουν τη βία. Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλάουντια Σέινμπαουμ, ζήτησε ψυχραιμία, υπογραμμίζοντας ότι η ζωή συνεχίζεται σε πολλές περιοχές. Η επόμενη περίοδος όμως προβλέπεται αβέβαιη, με αυξημένο κίνδυνο νέων συγκρούσεων και αναταραχών.

Loading

Play