Τι ώρα είναι στη Θάλασσα της Ηρεμίας όταν είναι μεσημέρι στο Παρίσι; Οι επιστήμονες θα εξετάσουν το ερώτημα, καθώς ο σεληνιακού χρόνου αναφοράς είναι κρίσιμος για τα μελλοντικά προγράμματα της Σελήνης.
Οι χώρες που συμμετείχαν στις Βερσαλλίες στην 28η Γενική Διάσκεψη Μέτρων και Σταθμών (CGPM), το όργανο που έχει αναλάβει τη διεθνή κατάρτιση προτύπων στη μετρολογία, υιοθέτησαν σήμερα ψήφισμα για τον καθορισμό μιας «διεθνούς κλίμακας σεληνιακού χρόνου αναφοράς».
Στη Γη, τα κινητά τηλέφωνα, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και άλλες συνδεδεμένες συσκευές συγχρονίζονται με τη Συντονισμένη Παγκόσμια Ώρα, δηλαδή την UTC, την επίσημη κλίμακα χρόνου. Η UTC όμως δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη Σελήνη, επειδή εκεί ο χρόνος κυλά πιο γρήγορα, όπως προέβλεψε ο Αϊνστάιν στη γενική θεωρία της σχετικότητας.
Αν συγχρονίζαμε δύο ρολόγια στη Γη και στέλναμε το ένα στη Σελήνη, θα παρουσίαζαν απόκλιση 56 μικροδευτερολέπτων την ημέρα. Η διαφορά μοιάζει μικρή, όμως είναι κρίσιμης σημασίας όταν πρόκειται να βοηθηθούν τα διαστημικά σκάφη να προσεγγίσουν με ακρίβεια στη Σελήνη, ενώ τα ρόβερ ή οι αστροναύτες που βρίσκονται εκεί να προσανατολιστούν και να κινηθούν, υπενθύμισε ενώπιον της CGPM η Πασκάλ Ντεφρέν, φυσικός στο Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Βελγίου.
«Η ανάγκη για ακριβή πλοήγηση της τάξης του ενός μέτρου στη Σελήνη μεταφράζεται σε χρονική ακρίβεια της τάξης του ενός νανοδευτερολέπτου», εξήγησε ο Τζόελ Πάρκερ, υπεύθυνος για το θέμα στην Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA).
Στο πλαίσιο των επιχειρήσεών τους, η αμερικανική, η κινεζική, η ινδική, η ιαπωνική, η ευρωπαϊκή και άλλες διαστημικές υπηρεσίες σχεδιάζουν να αναπτύξουν δορυφόρους πλοήγησης σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. «Για την επιχειρησιακή ασφάλεια όλων των παρόχων και χρηστών σεληνιακών υπηρεσιών εντοπισμού, πλοήγησης και συγχρονισμού, είναι σημαντικό να εγκριθούν κοινοί κανονισμοί», τόνισε ο Πάρκερ.
Οι αστρονόμοι ήδη χρησιμοποιούν για τους υπολογισμούς τους έναν Σεληνιακό Συντονισμένο Χρόνο (TCL). Ορισμένες υπηρεσίες προτιμούν μια παράγωγη μορφή του, την οποία θεωρούν πιο κατάλληλη. Ποια από τις δύο μετρήσεις θα επιλεγεί και πώς θα διασφαλιστεί η σύνδεση του σεληνιακού με τον χρόνο;
Στη Γη, η UTC προκύπτει από τον μέσο όρο 500 ατομικών ρολογιών που είναι κατανεμημένα σε όλο τον κόσμο. Θα μπορούσε να εγκατασταθεί ένα κοινό δίκτυο στην επιφάνεια της Σελήνης, όμως ποιος θα έχει την ευθύνη του; Και επειδή η ροή του χρόνου εξαρτάται από το υψόμετρο, ποιο θα είναι το υψόμετρο «μηδέν» στον δορυφόρο της Γης για να γίνει η βαθμονόμηση των ρολογιών; Στη Γη, το μηδέν βρίσκεται στο επίπεδο της θάλασσας, αλλά η Σελήνη δεν έχει θάλασσα…
Σε όλα αυτά και σε πολλά ακόμη ερωτήματα καλούνται να βρουν απαντήσεις τα επόμενα χρόνια οι μετρολόγοι, οι αστρονόμοι, οι γεωφυσικοί, οι γεωδαίτες, οι διεθνείς οργανισμοί και οι διαστημικές υπηρεσίες.
