Ο Αριστοτέλης, στη Ρητορική τέχνη, συνδέει το ελληνίζειν με τη σωστή χρήση της ελληνικής γλώσσας και τη βάση της γλωσσικής διατύπωσης. Για τον φιλόσοφο, η σαφήνεια, η ακρίβεια και η ευκρίνεια ήταν βασικά στοιχεία του ύφους.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στη ΔΕΘ — Δείτε το videoΣτο τρίτο βιβλίο, κεφάλαιο 5, αναφέρει ότι «Έστι δ’ αρχή της λέξεως το ελληνίζειν», ενώ ο αείμνηστος Δημήτριος Λυπουρλής αποδίδει τη λέξιν ως ύφος. Στην αριστοτελική προσέγγιση, η έννοια της σαφήνειας έχει πρωτεύουσα θέση και συνδέεται άμεσα με την αρετή τού ελληνίζειν.
Αργότερα, οι αλεξανδρινοί γραμματικοί έδωσαν επίσης μεγάλη βαρύτητα στη σαφήνεια, με στόχο να «σαφηνίσουν» τα ασαφή ή σκοτεινά σημεία των κειμένων μέσα από την ορθή χρήση της ελληνικής. Αυτό σήμαινε πιστή τήρηση των γραμματικών κανόνων και επιλογή του κατάλληλου, δόκιμου ύφους κάθε φορά.
Σε γλωσσικό επίπεδο, η σαφήνεια λειτουργεί ως βασικό γνώρισμα του αντιθετικού σχήματος ελληνικό – βάρβαρο, αφού χαρακτηρίζει το πρώτο μέλος του ζεύγους. Γι’ αυτό και το επίρρημα σαφώς συνοδεύει συχνά το ελληνίζειν, όταν αυτό αντιπαρατίθεται στο βαρβαρίζειν, που δηλώνει το ξένο, το ακατανόητο και, με αυτή την έννοια, το λανθασμένο.
Πέρα από τη σαφήνεια, το ελληνίζειν συνδέεται και με την καθαρή άρθρωση, καθώς και με τη σωστή εκφορά φθόγγων, συλλαβών και λέξεων. Η έναρθρη γλώσσα των ελληνοφώνων, ως βασικό γνώρισμα του ανθρώπου, αντιπαρατίθεται στην άναρθρη γλώσσα των βαρβάρων, στον ακατανόητο και ασυνάρτητο λόγο τους, που διακρίνει τα ζώα.
Με βάση όσα προηγήθηκαν, ελληνίζοντες θεωρούνται κυρίως όσοι κατέχουν επαρκώς την ελληνική και μιλούν σωστά ελληνικά, με λόγο που ξεχωρίζει για τη σαφήνεια και την καλή προφορά.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, η Ρητορική τέχνη του Αριστοτέλη (εισαγωγή μετάφραση σημειώσεις Επαμ. Ι. Μαλαίνου, εκδόσεις Πάπυρος, Αθήνα, 1938).
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Η έννοια του ελληνισμού (Μέρος Α)
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Η έννοια του ελληνισμού (Μέρος Β)
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Η έννοια του ελληνισμού (Μέρος Γ)
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Η έννοια του ελληνισμού (Μέρος Δ)
Πηγή περιεχομένου: in.gr
