Οι ηγέτες των BRICS, ανάμεσά τους της Κίνας, της Ινδίας, της Ρωσίας και του Ιράν, που συνεδριάζουν στο Νέο Δελχί, ζήτησαν σήμερα «τη μέγιστη αυτοσυγκράτηση» για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή που προκαλεί διχασμό στο μπλοκ. Η έκκληση ήρθε με φόντο μια σύνοδο όπου κυριάρχησαν οι περιφερειακές εντάσεις και οι επαφές κορυφής.
Στην κοινή διακήρυξη που υιοθετήθηκε ομόφωνα, οι 11 χώρες μέλη του φόρουμ εξέφρασαν «την έντονη ανησυχία τους για τη συνεχιζόμενη κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή».
«Τηρώντας τις αντίστοιχες εθνικές μας θέσεις, προτρέπουμε (τα μέρη) σε μέγιστη αυτοσυγκράτηση καθώς και στην αποφυγή ενεργειών που ενδέχεται να επιδεινώσουν την κατάσταση», ανέφεραν οι BRICS μετά το τέλος της πρώτης ημέρας της διήμερης συνόδου κορυφής.
Η Κίνα και η Ρωσία, που αντιτίθενται στην αμερικανική ηγεμονία, συνεχίζουν να συναλλάσσονται εμπορικά με το Ιράν, παρά τις επαναλαμβανόμενες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή κυρώσεων.
Από την πλευρά τους, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέστειλαν τον Αύγουστο τις εμπορικές και χρηματοπιστωτικές συναλλαγές τους με την Τεχεράνη, μετά τους ιρανικούς πυραύλους που τα έβαλαν στο στόχαστρο. Ωστόσο, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και ο διάδοχος του θρόνου των ΗΑΕ, σεΐχης Χαλίντ μπιν Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, μίλησαν σήμερα στο περιθώριο της συνόδου, όπως ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας X η πρεσβεία του Ιράν στην Ινδία, δημοσιεύοντας φωτογραφία όπου οι δύο ηγέτες κάθονται δίπλα-δίπλα.
Κατά την άφιξή του στην ινδική πρωτεύουσα, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ είχε δηλώσει, σύμφωνα με κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν υπηρετεί τα «κοινά συμφέροντα» και κάλεσε τις χώρες των BRICS να αντιταχθούν στις «παραβιάσεις» της κυριαρχίας, δουλεύοντας για τη «διαφύλαξη της ειρήνης».
«Δεν χρειαζόμαστε χωροφύλακα»
Ο Ιρανός ομόλογός του είπε ότι η Μέση Ανατολή «δεν χρειάζεται χωροφύλακα», αναφερόμενος στις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Την εδαφική ακεραιότητα και την ασφάλεια της περιοχής μπορούν να τις εγγυηθούν μόνο οι βασικοί παράγοντες και οι χώρες που την απαρτίζουν», τόνισε στη συνάντηση που είχε με τον πρωθυπουργό της Μαλαισίας Ανουάρ Ιμπραχίμ.
Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι κάλεσε «τον Παγκόσμιο Νότο, ο οποίος βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των παγκόσμιων κρίσεων» αλλά «στην τελευταία γραμμή της λήψης αποφάσεων», να «αλλάξει αυτή την πυραμιδική δομή σε δομή εταιρικής σχέσης».
Η παρουσία του Σι συγκαταλέγεται στα κύρια γεγονότα της συνάντησης, καθώς ο Κινέζος ηγέτης δεν είχε επισκεφθεί την Ινδία από το 2019.
Το 2020, μια φονική στρατιωτική συμπλοκή έφερε αντιμέτωπες τις δύο χώρες στα διαφιλονικούμενα σύνορά τους στα Ιμαλάια. Από τότε, οι σχέσεις τους αποκαθίστανται αργά, όμως η δυσπιστία παραμένει ανάμεσα στους δύο ασιατικούς γίγαντες.
«Η Κίνα είναι έτοιμη να συνεργαστεί με την Ινδία (…) ενισχύοντας την επικοινωνία και τη συνεργασία», διαβεβαίωσε το Πεκίνο την Παρασκευή.
Ο πρόεδρος της Κίνας και ο πρωθυπουργός της Ινδίας συναντήθηκαν αργά σήμερα το απόγευμα στο περιθώριο της συνόδου και δεσμεύτηκαν να επιλύσουν «με εντιμότητα και λογική και με αμοιβαίως αποδεκτό τρόπο» τη μεθοριακή διαφορά τους, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας.
Το φόρουμ των BRICS δημιουργήθηκε το 2009 για να ενώσει τις μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα και στη συνέχεια τη Νότια Αφρική) εκτός των θεσμών που κυριαρχούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις δυτικές δυνάμεις, όπως η G7.
Το μπλοκ στη συνέχεια διευρύνθηκε, ιδίως με την προσθήκη του Ιράν, και τα κράτη μέλη του «αντιπροσωπεύουν το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού, το 40% του παγκόσμιου ΑΕΠ και πάνω από το ένα τέταρτο του διεθνούς εμπορίου», όπως υπενθύμισε ο Μόντι στην ομιλία του.
«Όταν μια χώρα υφίσταται πολιτικές και στρατιωτικές πιέσεις στο εμπόριο, την ενέργεια, τις υποδομές και το χρηματοπιστωτικό της σύστημα, οι επιπτώσεις ξεπερνούν τα σύνορά της», σημείωσε από την πλευρά του ο Ιρανός πρόεδρος.
Ως αντίποινα για τους βομβαρδισμούς στο έδαφός του, το Ιράν έχει κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, από όπου πριν από τον πόλεμο περνούσε το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Ο αποκλεισμός αυτός εξακολουθεί να πιέζει ανοδικά τις τιμές του αργού πετρελαίου, με το βαρέλι του Brent της Βόρειας Θάλασσας να ξεπερνά και πάλι αυτή την εβδομάδα το φράγμα των 100 δολαρίων.
Έξι μήνες μετά την τελευταία επίσκεψη του Ρώσου προέδρου στην ινδική πρωτεύουσα, η σύνοδος κορυφής έδωσε επίσης την ευκαιρία στους Μόντι και Πούτιν να συζητήσουν τις απόψεις τους για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, σύμφωνα με το Νέο Δελχί. Ωστόσο, στην κοινή ανακοίνωσή τους δεν υπάρχει καμία αναφορά στην Ουκρανία.
Σε οικονομικό επίπεδο, οι BRICS επανεπιβεβαίωσαν την «υποστήριξή τους στο πολυμερές εμπορικό σύστημα που δεν κάνει διακρίσεις, είναι ανοιχτό, δίκαιο, διαφανές, ισότιμο, χωρίς αποκλεισμούς, προβλέψιμο και βασισμένο σε κανόνες, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) στο επίκεντρο».
Ο Σι, που σε λιγότερο από δύο εβδομάδες πρόκειται να επισκεφθεί τις ΗΠΑ, έναν από τους βασικότερους εμπορικούς αντιπάλους της Κίνας, κάλεσε επίσης τις χώρες «να απορρίψουν όλες τις μορφές προστατευτισμού» και «να στηρίξουν το πολυμερές εμπορικό σύστημα».
ΦΩΤΟ: EPA/INDIAN MINISTRY OF EXTERNAL FOREIGN AFFAIRS/HANDOUT HANDOUT HANDOUT, EDITORIAL USE ONLYHANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES
