Εκατομμύρια Ευρωπαίοι και παρατηρητές από όλο τον κόσμο θα κοιτάξουν σήμερα τον ουρανό για μια σπάνια ολική έκλειψη ηλίου, που για λίγα λεπτά θα βυθίσει στο σκοτάδι τη βόρεια Ισπανία στη διάρκεια της ημέρας.
Το αστρονομικό αυτό φαινόμενο, το πρώτο του είδους στην Ευρώπη από το 2006, θα ξεκινήσει στη Ρωσία γύρω στις 20:00 (ώρα Ελλάδας), θα περάσει πάνω από το Βόρειο Ημισφαίριο και τη Γροιλανδία και στη συνέχεια θα κινηθεί προς τον Ατλαντικό Ωκεανό.
Η έκλειψη θα είναι ορατή σε τμήμα της Ισλανδίας, αλλά και σε μια στενή λωρίδα που διασχίζει την Ισπανία, από το Οβιέδο έως την Πάλμα της Μαγιόρκα, περνώντας από το Μπούργος, βόρεια της Μαδρίτης, πριν χαθεί γύρω στις 21:30. Εκτός αυτής της ζώνης, το φαινόμενο θα είναι μόνο μερικό.
Ακολουθούν τέσσερα βασικά στοιχεία για το σπάνιο φαινόμενο της έκλειψης ηλίου.
Τι είναι μια ολική έκλειψη ηλίου;
Στην ολική έκλειψη ηλίου, η Σελήνη μπαίνει ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και ρίχνει τη σκιά της σε μια στενή λωρίδα της γήινης επιφάνειας, όπως εξηγεί η Γαλλική Ένωση Αστρονομίας. Η AFA σημειώνει ακόμη ότι, παρότι η Σελήνη είναι 400 φορές μικρότερη από τον Ήλιο, βρίσκεται επίσης 400 φορές πιο κοντά μας, με αποτέλεσμα οι εμφανείς διάμετροί τους να είναι ίδιες. Για λίγα λεπτά, το φως της ημέρας σβήνει και αποκαλύπτεται το ηλιακό στέμμα.
Ποια θα είναι η διάρκειά της;
Για το Μπούργος, η διάρκεια της ολικής φάσης, δηλαδή το διάστημα κατά το οποίο ο Ήλιος θα καλυφθεί πλήρως, θα είναι 1 λεπτό και 48 δευτερόλεπτα ακριβώς. Η συνολική διάρκεια του φαινομένου θα είναι πολύ μεγαλύτερη, περίπου δύο ώρες, καθώς θα ξεκινήσει με μερική έκλειψη, θα ακολουθήσει η ολική φάση και στη συνέχεια θα επανέλθει η μερική έκλειψη. Στο Μπούργος, συνολικά το φαινόμενο θα διαρκέσει 1 ώρα και 48 λεπτά.
Πρόκειται για ένα σπάνιο φαινόμενο;
Κάθε χρόνο σημειώνονται μία έως δύο εκλείψεις ηλίου, όμως η σκιά της Σελήνης που πέφτει στη Γη έχει πλάτος μόλις μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα, υπενθυμίζει η AFA. Γι’ αυτό και για να ξαναδεί ένα ίδιο σημείο ολική έκλειψη ηλίου, χρειάζονται περίπου 400 χρόνια. Δύο ακόμη εκλείψεις ηλίου θα είναι πάντως ορατές σε άλλες περιοχές της Ισπανίας μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, στο νοτιότερο άκρο της χώρας στις 2 Αυγούστου 2027 και έπειτα σε μεγάλο μέρος του νότιου τμήματος στις 26 Ιανουαρίου 2028.
Θα πρέπει να ληφθούν ειδικά μέτρα προστασίας;
Ναι, απολύτως. Όποιος θέλει να παρακολουθήσει την έκλειψη πρέπει να προμηθευτεί γυαλιά με πιστοποίηση ISO 12312-2:2015, τα οποία προστατεύουν τον αμφιβληστροειδή φιλτράροντας 100% την υπεριώδη ακτινοβολία.
«Αυτό που είναι επικίνδυνο δεν είναι η ίδια η έκλειψη, αλλά το να κοιτάζει κάποιος απευθείας τον Ήλιο χωρίς προστασία. Μπορεί να προκληθεί ρωγμή στον αμφιβληστροειδή χωρίς να το καταλάβει και αυτό είναι μη αναστρέψιμο», εξηγεί η AFA. Ο αμφιβληστροειδής δεν έχει υποδοχείς πόνου, ενώ οι διαταραχές της όρασης μπορεί να εμφανιστούν αργότερα.
