Στον δεύτερο γύρο της 25ης Οκτωβρίου θα κριθεί η προεδρία της Βραζιλίας, με τον Φλάβιου Μπολσονάρου να προηγείται του Λούλα στην καταμέτρηση, ανατρέποντας το προβάδισμα που έδιναν οι δημοσκοπήσεις στον απερχόμενο πρόεδρο.
Με καταμετρημένο σχεδόν το 99% των ψήφων, ο 45χρονος δεξιός γερουσιαστής συγκέντρωνε λίγο πάνω από 47%, ενώ ο 80χρονος Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα πλησίαζε το 45%. Η απόσταση μεταξύ τους περιορίστηκε όσο προχωρούσε η καταμέτρηση, καθώς τα πρώτα αποτελέσματα έδειχναν μεγαλύτερη υπεροχή του Μπολσονάρου.
Ικανοποίηση Μπολσονάρου και μήνυμα ανατροπής από τον Λούλα
Ο Φλάβιου Μπολσονάρου, γιος του πρώην ακροδεξιού προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου, εμφανίστηκε βέβαιος ότι θα επικρατήσει και στην επόμενη αναμέτρηση.
«Είμαι πολύ ικανοποιημένος (…) και πολύ ευτυχής για την ιδέα ότι η Βραζιλία θα μπορέσει να δώσει σε τρεις εβδομάδες την οριστική απάντησή της», δήλωσε σε ομιλία του στην Μπραζίλια.
Ο Λούλα χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «απροσδόκητο», εκφράζοντας ωστόσο την πεποίθηση ότι μπορεί να αντιστρέψει τους συσχετισμούς στον δεύτερο γύρο.
«Το ματς τώρα αρχίζει. Είμαστε στην παράταση» και «σ’ αυτήν θα πείσουμε τον βραζιλιάνικο λαό», ανέφερε από το Σάο Πάολο.
Το αποτέλεσμα διέψευσε τις δημοσκοπήσεις
Οι τελευταίες μετρήσεις πριν από τις κάλπες έδιναν μικρό προβάδισμα στον Λούλα. Το αποτέλεσμα, όμως, ανέδειξε υποεκτίμηση της εκλογικής επιρροής της δεξιάς, όπως είχε συμβεί και το 2018.
Ο απερχόμενος πρόεδρος, ο οποίος διεκδικεί τέταρτη και τελευταία θητεία, φάνηκε αρχικά να απειλείται με ήττα ήδη από τον πρώτο γύρο. Και οι δύο βασικοί υποψήφιοι δήλωναν πριν από την ψηφοφορία αισιόδοξοι για τη νίκη, παρότι οι δημοσκοπήσεις τούς τοποθετούσαν αρκετά χαμηλότερα από το 50%.
Η παρουσία του Τραμπ στην προεκλογική αντιπαράθεση
Στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, ο Λούλα είχε ζητήσει από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να μην «αναμιχθεί» στις εκλογές της Βραζιλίας.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι παρακολουθεί «πολύ στενά» την αναμέτρηση, αποφεύγοντας πάντως να υποστηρίξει ανοικτά τον υποψήφιο της δεξιάς. Οι πολιτικοί δεσμοί του με την οικογένεια Μπολσονάρου παρέμεναν στο επίκεντρο, σε μια περίοδο κατά την οποία σύμμαχοί του έχουν αναδειχθεί στην εξουσία στην Αργεντινή, την Κολομβία και το Περού.
Η αμερικανική επιρροή είχε γίνει αισθητή και μέσω της επιβολής δασμών και κυρώσεων στη Βραζιλία, στον απόηχο της δίκης του 2025 σε βάρος του Ζαΐχ Μπολσονάρου, συμμάχου και δηλωμένου θαυμαστή του Τραμπ.
Η πολιτική διαδοχή στην οικογένεια Μπολσονάρου
Ο Φλάβιου Μπολσονάρου ήταν σχετικά άγνωστος στο ευρύ κοινό μέχρι πριν από λίγους μήνες, όταν ο πατέρας του τον επέλεξε ως πολιτικό διάδοχό του.
Ο Ζαΐχ Μπολσονάρου, που διετέλεσε πρόεδρος από το 2019 έως το 2022, δεν μπορεί να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα. Εκτίει κατ’ οίκον ποινή κάθειρξης 27 ετών για απόπειρα πραξικοπήματος με στόχο την ανατροπή του Λούλα το 2022.
Η εκλογική επίδοση του γιου του δείχνει ότι δεν υπέστη καθοριστικό πλήγμα από την έρευνα για διαφθορά και ξέπλυμα χρήματος, η οποία συνδέεται με τη χρηματοδότηση ταινίας που εξυμνούσε τον πρώην πρόεδρο.
Δυσαρέσκεια για τις επιλογές στην κάλπη
Ανάμεσα στους σχεδόν 160 εκατομμύρια ψηφοφόρους, αρκετοί εξέφραζαν απογοήτευση για τους δύο βασικούς διεκδικητές, λέγοντας ότι θα επέλεγαν εκείνον που θεωρούσαν «το μικρότερο κακό».
«Πάντα ψήφιζα τον Λούλα αλλά μόλις έφτασα στο εκλογικό τμήμα άλλαξα γνώμη, θα ψηφίσω Μπολσονάρου. Μόνο και μόνο για να δοκιμαστεί και να δούμε τι θα κάνει», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η 62χρονη Οσκαρίνα τζι Ολιβέιρα.
Αφού ψήφισε στην πολιτεία Σάο Πάολο, ο Λούλα παρουσίασε την εκλογική αναμέτρηση ως επιλογή «ανάμεσα στην ενίσχυση του δημοκρατικού καθεστώτος και τη βαρβαρότητα».
Από την πλευρά του, ο Φλάβιου Μπολσονάρου, βγαίνοντας από το εκλογικό τμήμα στο Ρίο, δεσμεύτηκε ότι θα «απελευθερώσει» τη Βραζιλία και τον «λαό της». Υποστήριξε ότι ο λαός «χρειάζεται αλλαγή» και «δεν αντέχει πια τόσα δεινά, τόσο υψηλούς φόρους, τόσες γυναίκες δολοφονημένες, τόσο πολιτικό διωγμό».
Κόστος ζωής, εγκληματικότητα και κοινωνική πολιτική
Το αυξανόμενο κόστος ζωής και η εγκληματικότητα συγκαταλέγονται στις βασικές αιτίες δυσαρέσκειας των πολιτών.
Ο Λούλα διατηρεί, ωστόσο, την υποστήριξη πολλών ψηφοφόρων που αναγνωρίζουν τη συμβολή των κοινωνικών προγραμμάτων των κυβερνήσεών του στην έξοδο εκατομμυρίων Βραζιλιάνων από τη φτώχεια τη δεκαετία του 2000. Θετικά αποτιμάται επίσης η προσπάθειά του να περιορίσει την καταστροφή του δάσους του Αμαζονίου.
«Είμαι πολύ ανήσυχη για την κατεύθυνση που παίρνει η χώρα, διότι θέλω να είναι ανεξάρτητη, δεν θέλω να είναι αποικία κανενός», δήλωσε η 57χρονη Μαρία τζι Ναζαρέ Αζεβέντου, δημόσια υπάλληλος στο Ρίο και ψηφοφόρος της αριστεράς.
Στον αντίποδα, άλλοι ψηφοφόροι προτάσσουν την απομάκρυνση του Κόμματος Εργαζομένων από την εξουσία.
«Θα ψηφίσουμε τον Φλάβιου Μπολσονάρου για να μην ψηφίσουμε το PT. Το κόμμα αυτό είναι στην κυβέρνηση είκοσι χρόνια και δεν έχει κάνει τίποτα», ανέφερε στην Μπραζίλια ο Χαφαέλ Μασάντου, 45χρονος δικηγόρος.
Οι δεσμεύσεις Μπολσονάρου και η μάχη των συμμαχιών
Ο υποψήφιος της δεξιάς έχει εξαγγείλει σκληρή αντιμετώπιση της εγκληματικότητας και πολιτικές λιτότητας, ενώ έχει δηλώσει ότι επιδιώκει και την απελευθέρωση του πατέρα του.
Παράλληλα, η δεξιά επανέφερε στην προεκλογική αντιπαράθεση τη φυλάκιση του Λούλα για διαφθορά την περίοδο 2018–2019. Ο σημερινός πρόεδρος παρέμεινε στη φυλακή για περισσότερους από 18 μήνες, πριν ακυρωθεί η καταδίκη του λόγω διαδικαστικών σφαλμάτων.
Πλέον, οι δύο αντίπαλοι στρέφονται στους πολίτες που επέλεξαν άλλους υποψηφίους στον πρώτο γύρο. Η προσέγγιση αυτών των ψηφοφόρων και η συγκρότηση νέων πολιτικών συμμαχιών αναμένεται να καθορίσουν την τελική αναμέτρηση της 25ης Οκτωβρίου.
