Νέα επιστολή στον ΓΓ του ΟΗΕ για τον αγωγό Τουρκίας-κατεχομένων απέστειλε η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας στον ΟΗΕ, Μαρία Μιχαήλ, με τη Λευκωσία να υποστηρίζει ότι το σχέδιο παραβιάζει την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η επιστολή φέρει ημερομηνία 21 Οκτωβρίου και αποτελεί συνέχεια της επιστολής της 7ης Αυγούστου του 2026. Αφορά το παράνομο «μνημόνιο κατανόησης» που υπογράφηκε στις 10 Ιουλίου 2026 μεταξύ της Τουρκίας και της παράνομης αποσχιστικής οντότητας στις περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας που βρίσκονται υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή, σχετικά με την κατασκευή ενός υποθαλάσσιου αμφίδρομου αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει την Τουρκία με τις κατεχόμενες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στην επιστολή αναφέρεται ότι «η Τουρκία έχει έκτοτε κλιμακώσει περαιτέρω τις προκλητικές και παράνομες ενέργειές της κατά της Κύπρου».
«Ειδικότερα, στις 30 Σεπτεμβρίου, η Τουρκία εξέδωσε μια παράνομη ναυτιλιακή προειδοποίηση σχετικά με «επιστημονική έρευνα και υποβρύχιες εργασίες» που πρόκειται να διεξαχθούν από τα ερευνητικά σκάφη υπό τουρκική σημαία Oruç Reis, Denar Pathfinder, Denar Echo και Kirici στη Μεσόγειο Θάλασσα μεταξύ 1 και 25 Οκτωβρίου 2026, στο πλαίσιο της εφαρμογής του υποτιθέμενου «μνημονίου κατανόησης». Οι δραστηριότητες αυτές βρίσκονται επί του παρόντος σε εξέλιξη», επισημαίνεται στην επιστολή.
Τονίζεται επίσης ότι «οι δραστηριότητες που καλύπτονται από την προαναφερθείσα NAVTEX διεξάγονται στα χωρικά ύδατα, στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και στην υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας (ο σχετικός χάρτης επισυνάπτεται ως παράρτημα), χωρίς την έγκριση ή τη συγκατάθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι δραστηριότητες αυτές αποτελούν ένα ακόμη βήμα προς την προώθηση και την υλοποίηση του προτεινόμενου έργου υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου και παραβιάζουν την κυριαρχία, τα δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όπως αυτό αντανακλάται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας».
Σύμφωνα με όσα αναφέρει η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας στον ΟΗΕ, «η διεξαγωγή ερευνών και η τοποθέτηση υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου εντός των χωρικών υδάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας χωρίς την εξουσιοδότηση και τη συγκατάθεσή της, συνιστά παραβίαση της κυριαρχίας της σύμφωνα με τις εφαρμοστέες διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, συμπεριλαμβανομένων των άρθρων 2 και 19 αυτής, τα οποία αντανακλούν το εθιμικό διεθνές δίκαιο. Δεδομένου ότι δεν έχει ζητηθεί ούτε έχει χορηγηθεί τέτοια άδεια ή συγκατάθεση από τη Δημοκρατία της Κύπρου, η Τουρκία δεν διαθέτει νομική βάση για την ανάληψη των εν λόγω δραστηριοτήτων εντός των χωρικών υδάτων της Δημοκρατίας. Επιπλέον, οποιαδήποτε έρευνα και τοποθέτηση υποθαλάσσιου αγωγού εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης/της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας της Δημοκρατίας της Κύπρου πρέπει να σέβεται τα δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της Δημοκρατίας, ως παράκτιου κράτους, όσον αφορά τους φυσικούς πόρους και το θαλάσσιο περιβάλλον της, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όπως αντανακλάται στα άρθρα 58 παράγραφος 3 και 79 παράγραφοι 2, 3 και 4 της Σύμβασης. Από αυτή την άποψη, οι ενέργειες της Τουρκίας συνιστούν άμεση παραβίαση των υποχρεώσεών της βάσει του διεθνούς δικαίου».
Στην επιστολή υπογραμμίζεται ακόμη ότι «η προτεινόμενη κατασκευή μόνιμης υποθαλάσσιας ενεργειακής σύνδεσης μεταξύ της Τουρκίας και των κατεχόμενων περιοχών της Κυπριακής Δημοκρατίας έχει ευρύτερες πολιτικές και στρατηγικές επιπτώσεις. Όπως επισημαίνεται στην επιστολή της Κυβέρνησής μου της 7ης Αυγούστου 2026, μια τέτοια υποδομή θα αποτελούσε μια ακόμη απόπειρα δημιουργίας μη αναστρέψιμων τετελεσμένων γεγονότων που επηρεάζουν το έδαφος και τις θαλάσσιες ζώνες της Κυπριακής Δημοκρατίας και θα εδραίωνε περαιτέρω την ενσωμάτωση των κατεχόμενων περιοχών στην Τουρκία».
Επισημαίνεται πως «η Κυπριακή Δημοκρατία είναι το μόνο διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος στην Κύπρο και διαθέτει κυριαρχία και δικαιοδοσία, ενώ απολαμβάνει όλα τα δικαιώματα που της παρέχει το διεθνές δίκαιο όσον αφορά το έδαφός της και τις παρακείμενες θαλάσσιες ζώνες. Η Τουρκία πρέπει να συμμορφωθεί πλήρως με τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου και να σέβεται την κυριαρχία, τα κυριαρχικά δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οποιαδήποτε μέτρα προς την εφαρμογή του υποτιθέμενου «μνημονίου κατανόησης», συμπεριλαμβανομένων τυχόν προπαρασκευαστικών ή συναφών δραστηριοτήτων, είναι παράνομα και πρέπει να παύσουν αμέσως».
Όπως υπογραμμίζεται, «η Κυπριακή Δημοκρατία διεκδικεί κατηγορηματικά την κυριαρχία της επί του συνόλου του εδάφους και των χωρικών υδάτων της, καθώς και τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της επί της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης και της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας της, και παραμένει αποφασισμένη να συνεχίσει να τα ασκεί, να τα υπερασπίζεται και να τα προστατεύει με καλή πίστη και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όπως αυτό αντανακλάται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, χρησιμοποιώντας όλα τα ειρηνικά μέσα που έχει στη διάθεσή της».
