Η φορολογία υπερπλούσιων στις ΗΠΑ βρέθηκε ξανά στο προσκήνιο, μετά την απόρριψη της Πρότασης 40 στην Καλιφόρνια, που προέβλεπε εφάπαξ φόρο 5% στους δισεκατομμυριούχους της πολιτείας. Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για τη φορολόγηση του πλούτου φαίνεται πως μόλις ξεκίνησε.
Παράλληλα, κερδίζει έδαφος η Πρόταση 42, ένα αντίμετρο που θα εμπόδιζε κάθε μελλοντική προσπάθεια φορολόγησης χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων.
Το ερώτημα είναι τι σημαίνει το γεγονός ότι οι ψηφοφόροι στην πολιτεία με τη μεγαλύτερη εισοδηματική ανισότητα στις ΗΠΑ έλαβαν αυτές τις αποφάσεις, σε μια περίοδο μάλιστα που οι Δημοκρατικοί «σάρωσαν» στις ενδιάμεσες εκλογές;
ΗΠΑ: Η απουσία φορολογίας…
Περισσότεροι από 200 δισεκατομμυριούχοι ζουν στην Καλιφόρνια και συνολικά κατέχουν περιουσία που υπολογίζεται στα 2,3 τρισεκατομμύρια δολάρια. Ο οικονομολόγος του UC Berkeley, Gabriel Zucman, σημειώνει ότι αυτό το ποσό είναι περίπου ισοδύναμο με το συνδυασμένο ετήσιο εισόδημα κάθε μεμονωμένου κατοίκου της πολιτείας.
Στο μέλλον θα μπορούσαν να προστεθούν δεκάδες ακόμη, καθώς εταιρείες όπως η Anthropic και η OpenAI προετοιμάζουν τις αρχικές δημόσιες εγγραφές τους. Μόνο η Anthropic, σύμφωνα με το Business Insider, θα μπορούσε να δημιουργήσει σχεδόν χίλιους εκατομμυριούχους με περιουσία άνω των 100 εκατομμυρίων.
Στον κλάδο της τεχνολογίας, ο πλούτος δεν αφορά τον μισθό αλλά τα περιουσιακά στοιχεία. Το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιών παραμένει σε μετοχές εταιρειών, οι οποίες δεν φορολογούνται έως ότου πουληθούν.
Αυτό επιτρέπει σε ορισμένους από τους πλουσιότερους ανθρώπους της πολιτείας να αποφεύγουν την πληρωμή μεγάλων ποσών φόρου εισοδήματος. Δισεκατομμυριούχοι όπως ο Mark Zuckerberg, ο Larry Ellison και ο Larry Page είναι γνωστό ότι λαμβάνουν συμβολικούς μισθούς ύψους 1 δολαρίου.
«Ο τρόπος που λειτουργεί αυτό το σύστημα τους επιτρέπει κυριολεκτικά να δημιουργούν γιγαντιαίες περιουσίες χωρίς να πληρώνουν φόρους», λέει ο Tom Steyer, επενδυτής και πρώην υποψήφιος κυβερνήτης, ένας από τους λίγους δισεκατομμυριούχους που τάχθηκαν υπέρ του φόρου των δισεκατομμυριούχων. «Ξέρουμε πού πρέπει να πάμε, δηλαδή σε ένα πιο δίκαιο φορολογικό σύστημα».
…η εναλλακτική και οι επικριτές
Η Πρόταση 40 παρουσίαζε μια τέτοια εναλλακτική. Οι υποστηρικτές της υποστήριξαν ότι θα αποτελούσε μια καθυστερημένη διόρθωση, ενώ θα άφηνε και πάλι τους δισεκατομμυριούχους εξαιρετικά πλούσιους.
«Ο φτωχότερος δισεκατομμυριούχος στην Καλιφόρνια θα βγάλει περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια φέτος. Αν περάσει ο φόρος περιουσίας της Καλιφόρνια, θα βγάλει μόνο 235 εκατομμύρια δολάρια», έγραψε στο Χ ο Saikat Chakrabarti, πρώην μηχανικός της Stripe και πολιτικός σύμβουλος.
Οι επικριτές υποστήριξαν ότι η απαίτηση από τους δισεκατομμυριούχους να πληρώνουν μετρητά για την ονομαστική περιουσία τους θα έπληττε την οικονομία της τεχνολογίας, αναγκάζοντάς τους να πουλήσουν μερίδια ιδιωτικών εταιρειών και προκαλώντας έξοδο από την πολιτεία.
Νωρίτερα φέτος, ο επενδυτής Balaji Srinivasan έγραψε στο Χ ότι οι Larry Page, Sergey Brin, Elon Musk και Peter Thiel είχαν ήδη «εγκαταλείψει την αποτυχημένη πολιτεία της Καλιφόρνια», ενώ ο διευθύνων σύμβουλος της Y Combinator, Garry Tan, προειδοποίησε ότι αν περνούσε ένας φόρος δισεκατομμυριούχων, πολλοί ιδρυτές startups θα επέλεγαν να μην έρθουν καθόλου στην Καλιφόρνια.
Ο συνασπισμός του χρήματος και η «στροφή»
Οι πιθανές επιπτώσεις κινητοποίησαν έναν συνασπισμό με εξέχοντα ονόματα της τεχνολογίας, ανάμεσά τους οι Brin, Patrick Collison, Eric Schmidt και John Doerr.
Μαζί ξόδεψαν πάνω από 300 εκατομμύρια δολάρια για να απορριφθεί το μέτρο, συμπεριλαμβανομένης μιας διαφημιστικής καμπάνιας που φέρεται να κόστισε 148 εκατομμύρια δολάρια. Πρόκειται για το μεγαλύτερο ποσό που έχει δαπανηθεί ποτέ από μία πλευρά για μία ενιαία ψηφοφορία πρωτοβουλίας.
Οι υποστηρικτές ξόδεψαν, συγκριτικά, περίπου 2 εκατομμύρια δολάρια σε διαφημίσεις. «Η χρηματική δυσαναλογία σε αυτό το εγχείρημα ήταν πολύ μεγάλη», λέει ο Cooper Teboe, πολιτικός σύμβουλος στη Silicon Valley. «Υπήρχε ένα πραγματικό χάσμα στο κομμάτι του μάρκετινγκ».
Από την άλλη πλευρά, στο Τέξας, όπου ο Ιλον Μασκ ξόδεψε σχεδόν 500 εκατομμύρια δολάρια προσπαθώντας να διατηρήσει τους Ρεπουμπλικανούς στην εξουσία, οι ψηφοφόροι έκαναν στροφή και εξέλεξαν Δημοκρατικό κυβερνήτη για πρώτη φορά από το 1991, καθώς και έναν Δημοκρατικό Γερουσιαστή που έθεσε τον περιορισμό των κέντρων δεδομένων ως κεντρικό κομμάτι του μηνύματός του.
Η «μάχη» για τους φόρους μόλις άρχισε – Τι πιστεύουν οι Αμερικανοί
Το έντονο ενδιαφέρον και από τις δύο πλευρές για την Πρόταση 40, αλλά και το ότι περίπου το 46% των ψηφοφόρων στην Καλιφόρνια τάχθηκε υπέρ του φόρου, δείχνουν πως η συζήτηση για τη φορολόγηση του πλούτου μόλις ξεκίνησε στις ΗΠΑ.
Οι περισσότεροι Αμερικανοί πιστεύουν ότι οι δισεκατομμυριούχοι δεν πληρώνουν αρκετούς φόρους, σύμφωνα με εθνική έρευνα του περασμένου έτους. Άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι το 73% των Αμερικανών θα τάσσονταν υπέρ ενός «ειδικού πρόσθετου φόρου στους δισεκατομμυριούχους», όπως αναφέρει το Business Insider.
Τον Απρίλιο, έρευνα του Pew έδειξε ότι το 60% των πολιτών θεωρούσε πως οι εταιρείες και οι πολύ πλούσιοι άνθρωποι δεν πλήρωναν «το μερίδιο που τους αναλογεί» σε φόρους.
Αυτό ώθησε ορισμένους υποστηρικτές του φόρου περιουσίας να στραφούν σε εθνικό επίπεδο. Πράγματι, ορισμένοι από τους επικριτές της Πρότασης 40, ανάμεσά τους και ο Κυβερνήτης Gavin Newsom, υποστήριξαν ότι θα προτιμούσαν να φορολογηθεί ο πλούτος σε ομοσπονδιακό επίπεδο και όχι σε επίπεδο πολιτείας.
ΗΠΑ: Παράγοντας νίκης στις προεδρικές εκλογές
Άλλοι πολέμιοι, που είχαν αντιρρήσεις με τις λεπτομέρειες της Πρότασης 40 —όπως το ποιος θα ήταν ο πραγματικός δημοσιονομικός αντίκτυπος, πώς η πολιτεία θα αποτιμούσε τον πλούτο και πού θα κατευθύνονταν τελικά αυτά τα υποθετικά χρήματα— έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους στους φόρους περιουσίας γενικότερα.
Το να υπάρχει σχέδιο για τη φορολόγηση των εξαιρετικά πλουσίων «γίνεται σχεδόν προϋπόθεση για όποιον καταλήξει να είναι ο κυρίαρχος υποψήφιος του 2028», λέει ο Teboe στο Business Insider. «Ο πόλεμος συνεχίζεται».
Πηγή: ΟΤ
