Η Δανία χαιρέτισε σήμερα τη δεσμευτική συμφωνία που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, με την οποία, όπως είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, η Ουάσιγκτον αποκτά μόνιμο έλεγχο στην ασφάλεια της Γροιλανδίας και αποκλείονται ρωσικές και κινεζικές βάσεις στην αρκτική επικράτεια.
Ο Τραμπ είχε πυροδοτήσει έντονη κρίση στις σχέσεις με την ΕΕ όταν απείλησε ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, ενός αυτόνομου εδάφους της Δανίας στην Αρκτική.
Η Δανία και η Γροιλανδία υποδέχθηκαν θετικά τη συμφωνία και ανέφεραν ότι θα την υπογράψουν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη την επόμενη εβδομάδα.
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν εκτίμησε ότι η συμφωνία αυτή «θα ενισχύσει την ασφάλεια» της Αρκτικής.
«Μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας θα ακολουθηθεί, ελπίζουμε, από μια δεσμευτική συμφωνία που θα ενισχύσει την ασφάλεια στην Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό και, κατά συνέπεια, την κοινή μας ασφάλεια στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης», πρόσθεσε ο Ράσμουσεν σε μήνυμά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Δανός υπουργός σημείωσε επίσης ότι η συμφωνία σέβεται «τις κόκκινες γραμμές» που είχε θέσει η Κοπεγχάγη.
«Μόνιμος έλεγχος»
Παρά ταύτα, οι όροι της συμφωνίας παραμένουν ασαφείς, ενώ η Δανία επιμένει ότι η κυριαρχία της επί του νησιού παραμένει ανέπαφη.
Το κείμενο «αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου (της Δανίας) και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση», δήλωσε η Δανή Πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της γροιλανδικής κυβέρνησης Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν χαιρέτισε τον συμβιβασμό, λέγοντας πως «εγγυάται και ενισχύει την ασφάλεια της Γροιλανδίας, του βασιλείου της Δανίας, των ΗΠΑ και της δυτικής συμμαχίας». Η συμφωνία «αναγνωρίζει τα συμφέροντα της Γροιλανδίας και τη θέση μας στη διεθνή συνεργασία», πρόσθεσε.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε χθες ότι εξασφάλισε «μόνιμο έλεγχο» από τη Δανία και τη Γροιλανδία στην ασφάλεια της στρατηγικής περιοχής της Αρκτικής, κάτι που, όπως υποστήριξε, θα αποτρέψει την εγκατάσταση αντιπάλων των ΗΠΑ, κυρίως της Κίνας και της Ρωσίας.
Η συμφωνία, την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε μέσω του Truth Social, «παρέχει στις ΗΠΑ μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας καθώς και όλων των άλλων αναγκών της Γροιλανδίας». Παράλληλα, θα εμποδίσει κάθε «αντίπαλο» της Ουάσινγκτον να αποκτήσει στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία ή να πραγματοποιεί εκεί ευαίσθητες επενδύσεις χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των ΗΠΑ.
Ο όρος αυτός αφορά την Κίνα και τη Ρωσία, όπως διευκρίνισε στη συνέχεια το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών.
Αόριστη διάρκεια ισχύος
«Η συμφωνία αυτή διασφαλίζει ότι η Κίνα και η Ρωσία δεν μπορούν να εγκαθιδρύσουν βάση στη Γροιλανδία ούτε να αποστείλουν εκεί στρατεύματα και ότι υφίστανται οι απαραίτητοι μηχανισμοί για την αποτροπή οποιασδήποτε επένδυσης σε ευαίσθητους τομείς», δήλωσε αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του.
Η Γροιλανδία βρίσκεται σε στρατηγική θέση, στη συντομότερη διαδρομή ανάμεσα στη Ρωσία και τις ΗΠΑ. Διαθέτει ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα σπανίων γαιών και θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο καθώς οι πάγοι των πόλων λιώνουν και ανοίγουν νέες ναυτιλιακές οδοί.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης χθες ότι οι ΗΠΑ «θα ξεκινήσουν αμέσως τη διαδικασία ανάπτυξης μιας μεγάλης στρατιωτικής παρουσίας» στο νησί.
Σύμφωνα με πολλά μέσα ενημέρωσης, οι ΗΠΑ θέλουν να δημιουργήσουν στη Γροιλανδία τρεις νέες βάσεις στο νότιο τμήμα της χώρας, επιπλέον της βάσης Πίτουφικ, την οποία διαθέτουν στα βόρεια. Αυτή η εγκατάσταση αποτελεί κρίσιμο κρίκο στην αμερικανική αντιπυραυλική άμυνα.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έκανε λόγο για συμβιβασμό που «απαντά σε όλες τις ανησυχίες μας για την εθνική ασφάλεια που αφορούν τη Γροιλανδία».
Εξάλλου, ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος υπογράμμισε ότι «η ισχύς της συμφωνίας είναι αόριστη» και δεν θα έχει «κανένα κόστος» για την Ουάσινγκτον, λέγοντας πως πρόκειται για «ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα».
Σύμφωνα με τον αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η συμφωνία παραμένει σε ισχύ «ακόμη και αν η Γροιλανδία γίνει πλήρως ανεξάρτητη χώρα».
Μια συμφωνία άμυνας του 1951, που επικαιροποιήθηκε το 2004, έδινε ήδη στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ουσιαστικά ελεύθερο πεδίο δράσης για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων στη Γροιλανδία, με την προϋπόθεση ότι θα ενημέρωναν τις αρχές. Η Ουάσιγκτον είχε διατηρήσει εκεί έως και 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
