Οι αποχωρήσεις γυναικών από το περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ έχουν προκαλέσει ερωτήματα για το πώς εφαρμόζεται στην πράξη το κριτήριο της «αξίας» που επικαλείται ο Λευκός Οίκος. Η υπόθεση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και άλλων γυναικών αξιωματούχων δείχνει ότι οι γυναίκες φαίνεται να χάνουν τις θέσεις τους πολύ ευκολότερα από τους άνδρες συναδέλφους τους.
Την ίδια περίοδο που στις ΗΠΑ προκάλεσε έκπληξη η απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκε, ο Τραμπ ανέθετε την εκπροσώπηση του Λευκού Οίκου σε μια άλλη γυναίκα, την Κέιτ Ζακαράια, η οποία όμως δεν κράτησε τη θέση της ούτε μια εβδομάδα. Ήταν η δεύτερη γυναικεία έξοδος μετά την πρέσβειρα στην Ελλάδα, Γκιλφόιλ.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τους New York Times, η αναγκαστική παραίτηση της Γκίλφοϊλ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο της δεύτερης θητείας Τραμπ: τα προβεβλημένα στελέχη που έχουν αποχωρήσει από την κυβέρνησή του, είτε οικειοθελώς είτε αναγκαστικά, είναι στη συντριπτική τους πλειονότητα γυναίκες.
Της Γκίλφοϊλ είχαν προηγηθεί οι παραιτήσεις ή απολύσεις τεσσάρων από τις τέσσερις γυναίκες υπουργικού επιπέδου μέσα σε μόλις τρεις μήνες και οι οποίες αντικαταστάθηκαν από άνδρες: η υπουργός Δικαιοσύνης Παμ Μπόντι, η υπουργός Εργασίας Λόρι Τσάβες-ΝτεΡέμερ, η υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Κρίστι Νόεμ και η διευθύντρια των Εθνικών Υπηρεσιών Πληροφοριών Τούλσι Γκάμπαρντ.
Αμερικανοί ειδικοί θεωρούν εξαιρετικά ασυνήθιστη αυτή τη μαζική αποχώρηση στελεχών. Δεν έχω ξαναδεί περίπτωση όπου όλες οι πρώτες αποχωρήσεις από ένα υπουργικό συμβούλιο να αφορούν ένα μόνο φύλο, όλες γυναίκες, δήλωσε η Κάθριν Νταν Τένπας, εξωτερική ερευνήτρια του Ινστιτούτου Brookings, η οποία παρακολουθεί τη διαφορετικότητα στις προεδρικές κυβερνήσεις από την εποχή του Ρίγκαν.
Οι μη αφοσιωμένες Σε πολλές περιπτώσεις, οι γυναίκες αξιωματούχοι που αποχώρησαν φαίνεται πως δεν επέδειξαν το είδος της αφοσίωσης που επιθυμούσε ο Τραμπ, σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα.
Η Μπόντι δέχθηκε επικρίσεις για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε τη δημοσιοποίηση των αρχείων Έπσταϊν, καθώς και επειδή δεν ανταποκρίθηκε στις απαιτήσεις του Τραμπ για αντίποινα εναντίον των εχθρών του. Ο Τραμπ ήταν επίσης δυσαρεστημένος με την παρουσία της σε ακροάσεις του Κογκρέσου και στην τηλεόραση.
Η κατάθεση ενώπιον του Κογκρέσου φαίνεται ότι αποτέλεσε επίσης καταλύτη για την απόλυση της Νόεμ, ιδιαίτερα η δήλωσή της ότι ο Τραμπ είχε εγκρίνει κυβερνητικές διαφημίσεις αξίας δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων, στις οποίες η ίδια εμφανιζόταν σε πρωταγωνιστικό ρόλο. Ο Τραμπ διέψευσε αυτόν τον ισχυρισμό.
Η Γκάμπαρντ παραιτήθηκε για να φροντίσει τον άρρωστο σύζυγό της. Ωστόσο, η ανακοίνωσή της έγινε εν μέσω τεταμένων σχέσεων με τον Λευκό Οίκο και αφότου αρνήθηκε να καταθέσει στο Κογκρέσο ότι το Ιράν αποτελούσε άμεση απειλή, όπως είχε υποστηρίξει ο Τραμπ για να δικαιολογήσει τον πόλεμό του εναντίον της χώρας. Ο Τραμπ δήλωσε ότι εκείνη ήταν πιο μετριοπαθής σε αυτό το ζήτημα από τον ίδιο.
Η περίπτωση της Καρολάιν Λέβιτ δεν φαίνεται προς να συνοδεύεται από παρασκήνιο. Ήταν το νεότερο πρόσωπο που ανέλαβε ποτέ καθήκοντα εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου, προτού αποχωρήσει από τη θέση της τον Αύγουστο για να μεγαλώσει τα δύο μικρά παιδιά της. Αντικαταστάθηκε από μια άλλη γυναίκα, την Κέιτι Ζακαράια. Η ίδια περιέγραψε εβδομάδες εργασίας άνω των 60 ωρών και την ανάγκη να είναι διαθέσιμη όλο το εικοσιτετράωρο.
Γιατί όχι και οι άνδρες; Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που αντικειμενικά δικαιολογείται μια απομάκρυνση. Η Γκίλφοϊλ κλήθηκε να παραιτηθεί αφότου η Wall Street Journal ανέφερε ότι είχε ζητήσει από έναν δωρητή να εξοφλήσει τον λογαριασμό της στην American Express, ύψους 100.000 δολαρίων, πριν από την ψηφοφορία για την επικύρωση του διορισμού της. Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν μου άρεσαν αυτά που διάβασα.
Η δε Τσάβες-ΝτεΡέμερ παραιτήθηκε αφού ενεπλάκη σε σκάνδαλο, εν μέσω καταγγελιών ότι στην υπηρεσία της επικρατούσε τοξικό κλίμα και δυσλειτουργία και ότι η ίδια είχε καταχραστεί σοβαρά την εξουσία της, διατηρώντας ανάρμοστη σχέση με μέλος του προσωπικού και χρησιμοποιώντας δημόσιους πόρους για ιδιωτικούς σκοπούς.
Ωστόσο, όπως σημειώνη η αμερικανική εφημερίδα, οι γυναίκες στο περιβάλλον του Τραμπ δεν φαίνεται να εμπλέκονται σε αντιπαραθέσεις περισσότερο από τους άνδρες και παρ’ όλα αυτά οι τελευταίοι πέφτουν στα μαλακά.
Ο Κας Πατέλ, διευθυντής του FBI, αντιμετώπιζε καταγγελίες για υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, ανάθεση της προστασίας της συντρόφου του σε ομάδα ειδικών επιχειρήσεων SWAT και χρήση κυβερνητικού αεροσκάφους για προσωπικούς σκοπούς.
Ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ εμφανίστηκε σε αρχεία που δημοσιοποίησε το υπουργείο Δικαιοσύνης ως ένας από τους επισκέπτες του ιδιωτικού νησιού που ανήκε στον Τζέφρι Έπσταϊν, τον δράστη σεξουαλικών εγκλημάτων.
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ αποκάλυψε απόρρητα πολεμικά σχέδια σε συνομιλία μέσω ιδιωτικής εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων, στην οποία είχε συμπεριληφθεί κατά λάθος ο αρχισυντάκτης του περιοδικού The Atlantic.
Ακόμη και ο Μάικ Γουόλτς, ο άνδρας αξιωματούχος που απομακρύνθηκε εξαιτίας της υπόθεσης με τα απόρρητα μηνύματα, διορίστηκε πρέσβης στον ΟΗΕ, αντί της βουλευτίνας, Ελίζ Στεφάνικ, στην οποία είχαν υποσχεθεί τη θέση.
Σφοδροί επικριτές του Τραμπ μπορεί να χαίρονται για τις αποχωρήσεις των γυναικών μελών του υπουργικού συμβουλίου, αλλά κάνουν λόγο για δύο μέτρα και σταθμά.
Του τελείωσαν οι γυναίκες; δήλωσε η βουλευτής Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτές, Δημοκρατική από τη Νέα Υόρκη, μετά τις αποχωρήσεις της Μπόντι και της Νόεμ, όταν δημοσιογράφος τη ρώτησε ποιον θα έπρεπε να απολύσει στη συνέχεια ο πρόεδρος. Ο Τραμπ φαίνεται να έχει την ικανότητα να απολύει μόνο γυναίκες υπουργούς.
Η βουλευτής Τζάσμιν Κρόκετ, Δημοκρατική από το Τέξας και συχνός στόχος της χλεύης του προέδρου, έγραψε σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο Χέγκσεθ θα έπρεπε να είναι ο επόμενος που θα αποχωρούσε. Βλέπω ένα μοτίβο, έγραψε για τον Τραμπ. Θα θυσιάσει τις ανίκανες γυναίκες πολύ πιο γρήγορα από τους ανίκανους άνδρες.
Τον Απρίλιο, η Δημοκρατική βουλευτής Μάντλιν Ντιν υπέβαλε πιεστικές ερωτήσεις στον Λάτνικ σχετικά με αυτή την εφαρμογή δύο μέτρων και δύο σταθμών κατά τη διάρκεια ακρόασης στο Κογκρέσο, επισημαίνοντας τις αποκαλύψεις για τη σχέση του με τον δράστη σεξουαλικών εγκλημάτων Τζέφρι Έπσταϊν.
Ανησυχεί ο πρόεδρος για τη σχέση που εξακολουθήσατε να διατηρείτε με τον κ. Έπσταϊν; τον ρώτησε. Δεν πρόκειται να συζητήσω τις συνομιλίες που έχω με τον πρόεδρο, απάντησε ο Λάτνικ. Ο πρόεδρος Τραμπ μόλις απέλυσε τρεις υπουργούς, τρεις γυναίκες, απάντησε η Ντιν. Εάν ο πρόεδρος Τραμπ ενδιαφέρεται έστω και στο ελάχιστο να αποδοθούν ευθύνες σε όσους διευκόλυναν τον Τζέφρι Έπσταϊν, θα έπρεπε να απολύσει και εσάς.
Μια όχι ακριβώς δικηγόρος Αυτή η μαζική εκπαραθύρωση γυναικών από υψηλόβαθμες θέσεις δεν σημαίνει, πάντως, ότι ο Τραμπ σταμάτησε να εμπιστεύεται γυναίκες για κρίσιμα κυβερνητικά πόστα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η επιλογή της Κέιτι Ζακαράια, στην εκπροσώπηση του Λευκού Οίκου.
Η νέα εκπρόσωπος βρέθηκε από τις πρώτες ημέρες της θητείας της αντιμέτωπη με ένα πρόβλημα αξιοπιστίας, καθώς ενώ δηλώνει δικηγόρος και νομικός σύμβουλος, δεν έχει άδεια άσκησης επαγγέλματος.
Η ίδια αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο Pepperdine με πτυχίο Νομικής το 2011, κάτι που από τεχνική άποψη την καθιστά νομικό. Ο Τραμπ όμως την αποκάλεσε attorney, δηλαδή δικηγόρο με άδεια άσκησης επαγγέλματος, που μπορεί να παρέχει νομικές συμβουλές. Όπως παραδέχτηκε όμως η ίδια, αφού ανέλαβε τη θέση, δεν διαθέτει άδεια άσκησης δικηγορικού επαγγέλματος.
Δεν μπορείς να είσαι επικεφαλής νομικός σύμβουλος μιας εταιρείας στις ΗΠΑ εάν δεν είσαι εγγεγραμμένος σε δικηγορικό σύλλογο και δεν διαθέτεις άδεια άσκησης δικηγορίας, δήλωσε ο Έρβιν Τσεμερίνσκι, κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ. Ο τίτλος του επικεφαλής νομικού συμβούλου υποδηλώνει ότι ασκείς δικηγορία και παρέχεις νομικές συμβουλές στην εταιρεία. Δεν μπορείς να ασκείς δικηγορία χωρίς άδεια.
Μετά τις αποκαλύψεις των New York Times ότι δεν ήταν αυτό που είχε δηλώσει, παραιτήθηκε.
Η αμερικανική εφημερίδα είχε εκτιμήσει ότι για τη Ζακαράια είναι εξαιρετικά δύσκολο να πετύχει, καθώς η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου είναι μια θέση στην οποία τα πάντα εξαρτώνται από την αξιοπιστία, και το κοινό δεν θα μπορεί να την εμπιστευτεί.
Σε δηλώσεις τους σε δημοσιογράφους, ο Ντόναλντ Τραμπ είπε: Η Κέιτι έχει αντιμετωπιστεί πολύ άσχημα από τα μέσα ενημέρωσης. Πολύ, πολύ άσχημα. Είναι πολύ άδικο. Τη ρώτησα απλώς: Είναι αυτό για σένα;. Είναι καλό άτομο. Θα την αφήσω να πάρει η ίδια αυτή την απόφαση.
Και πρόσθεσε: Η Κέιτι ξεκινά με τρόπο που δείχνει ότι τα μέσα ενημέρωσης της φέρονται πολύ κακεντρεχώς. Της είπα: Ειλικρινά, αν ήμουν στη θέση σου, θα το ξανασκεφτόμουν. Ίσως τελικά να μην είναι για εκείνη.
Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιλέγει συνεργάτες δίχως φιλτράρισμα.
Τόσο οι μαζικές αποχωρήσεις γυναικών, όσο και ο διορισμός και η αστραπιαία αποκαθήλωση της Ζακαράια δοκιμάζουν την διακηρυγμένη αρχή του Λευκού Οίκου ότι οι επιλογές προσώπων γίνονται αποκλειστικά με βάση την αξία και τα προσόντα τους.
