Η Τεχεράνη δεν θα αποφύγει τον διάλογο με τις ΗΠΑ, δήλωσε σήμερα ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, την ώρα που η ιρανική πρωτεύουσα εξετάζει την απάντησή της στην τελευταία πρόταση για ανασύσταση της κατάπαυσης του πυρός στον Κόλπο.
«Δεν αποφύγαμε ποτέ από τις συνομιλίες, και ποτέ δεν θα τις αποφύγουμε, αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν στοχοθετήσει τη χώρα μας τρεις φορές παρότι έχουν υπογράψει συμφωνία», ανέφερε ο Ιρανός πρόεδρος, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Την ίδια στιγμή, το Ιράν προετοιμάζει μια ευρύτερη και πιο δυναμική απάντηση αν οι ΗΠΑ επαναλάβουν μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιθέσεις, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, ενώ συνεχίζει τη διπλωματική προσπάθεια, για την οποία Ιρανοί αξιωματούχοι σε ιδιωτικές συνομιλίες εκτιμούν ότι δύσκολα θα αποδώσει.
Ο σχεδιασμός αντανακλά την πεποίθηση της ιρανικής ηγεσίας ότι μια νέα αμερικανική εκστρατεία θα πρέπει να βρει απέναντί της μια ισχυρότερη απάντηση από την προηγούμενη, ακόμη κι αν η Τεχεράνη επιδιώκει να αποτρέψει την κλιμάκωση μέσω συνομιλιών.
Ανώτεροι διοικητές επανεξετάζουν σχέδια για επέκταση των πιθανών στόχων πέρα από στοιχεία που συνδέονται με τις ΗΠΑ σε χώρες που στηρίζουν τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά και πιθανόν σε τοποθεσίες εκτός Μέσης Ανατολής, σύμφωνα με τρεις ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους και έναν γνώστη των συζητήσεων.
Μετά την επιστροφή του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν από τη Νέα Υόρκη την περασμένη εβδομάδα, διοικητές και ανώτεροι αξιωματούχοι εστιάζουν στην έκταση και στον χρόνο της απάντησης, αν η Ουάσινγκτον χτυπήσει ξανά.
Δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση, όμως ο σχεδιασμός έχει ενταθεί, καθώς καμία πλευρά δεν δείχνει διάθεση για συμβιβασμό.
Ο Χαμιντρεζά Αζίζι, ανώτερος Ιρανός αναλυτής στο International Crisis Group, είπε πως η Τεχεράνη δεν είναι ακόμη βέβαιη αν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα ξεκινήσει άλλη μία μεγάλη εκστρατεία ή αν θα επιλέξει πιο περιορισμένες επιθέσεις, όπως πλήγματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.
«Όμως οι Ιρανοί φαίνονται αποφασισμένοι να μην απαντήσουν συμβολικά με μία συμβολική κίνηση και αντ’ αυτού [φαίνονται αποφασισμένοι] να κλιμακώσουν με την ελπίδα της επαναφοράς της αποτροπής», είπε ο Αζίζι.
Η Τεχεράνη ζυγίζει επίσης τους πολιτικούς κινδύνους για τον Τραμπ σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο πόλεμος δεν είναι καθόλου δημοφιλής στους Αμερικανούς, ενώ οι υψηλότερες τιμές των καυσίμων εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Δύο από τους αξιωματούχους δήλωσαν πως η Τεχεράνη έδωσε οδηγίες σε συμμαχικές οργανώσεις στον Λίβανο, στην Υεμένη και στο Ιράκ να είναι έτοιμες να υποστηρίξουν το Ιράν σε περίπτωση νέας μεγάλης κλίμακας επίθεσης των ΗΠΑ.
Η οδηγία, είπαν, είναι να ετοιμαστούν για μια συντονισμένη απάντηση που θα εκτείνεται «από το Στενό του Ορμούζ μέχρι συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή και εκτός της Μέσης Ανατολής».
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δεν απάντησε μέχρι στιγμής σε αίτημα του Ρόιτερς για σχόλια.
Ωστόσο, η Τεχεράνη διατηρεί ανοιχτό έναν δίαυλο για διαπραγματεύσεις, ακόμη κι αν ετοιμάζεται για ευρύτερο πόλεμο.
Πίσω από τους υπολογισμούς του Ιράν υπάρχει και μια δεύτερη ανησυχία: αν η οικονομία του μπορεί να αντέξει μια παρατεταμένη αντιπαράθεση υπό τον αμερικανικό αποκλεισμό που έχει αποκόψει τις εξαγωγές πετρελαίου, μια κρίσιμη πηγή εισοδήματος. Χρόνια κυρώσεων και η αυξανόμενη οικονομική δυσπραγία ασκούν ήδη ολοένα μεγαλύτερη πίεση στους πολίτες του Ιράν.
Στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη την περασμένη εβδομάδα, η Τεχεράνη υπέβαλε πρόταση στην Ουάσινγκτον μέσω μεσολαβητών του Κατάρ, η οποία, αν γινόταν αποδεκτή, θα μπορούσε να ξανανοίξει το Στενό του Ορμούζ και να σταματήσει τις εχθροπραξίες μέσα σε επτά ημέρες.
Οι ιρανικές αρχές λένε ότι η πρόταση καλεί για τερματισμό των εχθροπραξιών, άρση του αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ, αποδέσμευση τουλάχιστον 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και εξαίρεση από πετρελαϊκές κυρώσεις.
Ο Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι απέρριψε την πρόταση. Ιρανικά κρατικά ΜΜΕ μετέδωσαν, ωστόσο, ότι η απάντηση των ΗΠΑ διαβιβάστηκε στην Τεχεράνη μέσω του Κατάρ προχθές, Τρίτη, και είναι τώρα υπό εξέταση.
Ιρανικές πηγές δήλωσαν πως η Ουάσινγκτον θέλει το αμφιλεγόμενο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν να περιληφθεί στις διαπραγματεύσεις, όμως η Τεχεράνη επιμένει πως οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμά της μπορούν να αρχίσουν μόνο μετά την εκπλήρωση των επτά όρων της, όχι πριν.
«Ακόμη κι αν το Ιράν δεν απορρίψει ευθέως την απάντηση των ΗΠΑ και οι έμμεσες συνομιλίες συνεχιστούν, δεν είναι πολύ πιθανό οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε συμφωνία», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους.
Γνώστης των συζητήσεων που πρόσκειται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων είπε πως ο συνδυασμός στρατιωτικής πίεσης και οικονομικών περιορισμών γίνεται ολοένα πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί από τους θρησκευτικούς ηγέτες του Ιράν.
Η πίεση αυτή προκαλεί επίσης ανησυχίες μέσα στην ηγεσία για τη σταθερότητα στο εσωτερικό της χώρας.
Πρώην ανώτερος μεταρρυθμιστής Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε πως η ηγεσία φοβάται μια επανάληψη των διαδηλώσεων σε όλη τη χώρα που ξέσπασαν τον Ιανουάριο, όταν οι επιδεινούμενες οικονομικές συνθήκες προκάλεσαν αναταραχή σε όλη τη χώρα.
Οι αρχές κατέστειλαν τελικά τις διαδηλώσεις, σκοτώνοντας χιλιάδες διαδηλωτές.
«Η αντιμετώπιση της αναταραχής στο εσωτερικό –ενώ το σύστημα τελεί υπό την πίεση και τις βόμβες των ΗΠΑ— θα μπορούσε να αποτελέσει μια πολύ ισχυρή πρόκληση στη νομιμότητα του κυβερνώντος κατεστημένου», είπε.
