Μεγάλη ανατροπή στις πολιτικές ισορροπίες των ΗΠΑ φέρνουν οι ενδιάμεσες εκλογές, καθώς οι Δημοκρατικοί εξασφαλίζουν, σύμφωνα με τις προβολές των αμερικανικών μέσων, τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας.
Το αποτέλεσμα σηματοδοτεί ένα σημαντικό πολιτικό πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ και κυρίως αλλάζει τους συσχετισμούς στην Ουάσινγκτον για τα δύο τελευταία χρόνια της δεύτερης προεδρικής θητείας του.
Πριν ανοίξουν οι κάλπες, οι Ρεπουμπλικανοί διέθεταν οριακή πλειοψηφία στη Βουλή και έλεγχαν τη Γερουσία με 53 έναντι 47 εδρών. Το Politic είχε παρουσιάσει αναλυτικά τα διαφορετικά σενάρια για τον έλεγχο του Κογκρέσου και τις συνέπειές τους για τον Τραμπ.
Τι αλλάζει για τον Τραμπ
Η απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου δεν σημαίνει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ χάνει την εκτελεστική εξουσία. Περιορίζει, όμως, σημαντικά τη δυνατότητά του να περνά νομοσχέδια χωρίς διαπραγμάτευση με την αντιπολίτευση.
Οι Δημοκρατικοί αποκτούν τον έλεγχο των κοινοβουλευτικών επιτροπών, μπορούν να καθορίζουν σε μεγαλύτερο βαθμό την ατζέντα του Κογκρέσου και έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν σε ακροάσεις και έρευνες για τη λειτουργία της κυβέρνησης.
Παράλληλα, ο έλεγχος της Γερουσίας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το σώμα εγκρίνει σειρά σημαντικών προεδρικών διορισμών, μεταξύ των οποίων ομοσπονδιακούς δικαστές και υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη.
Ο Τραμπ, πάντως, διατηρεί το δικαίωμα του προεδρικού βέτο, γεγονός που σημαίνει ότι οι Δημοκρατικοί δεν μπορούν απλώς να εφαρμόσουν τη δική τους νομοθετική ατζέντα. Για την υπέρβαση ενός προεδρικού βέτο απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα του Κογκρέσου.
Παραμένει επίσης στη διάθεση του προέδρου η χρήση εκτελεστικών διαταγμάτων, αν και αυτά υπόκεινται σε θεσμικούς και δικαστικούς περιορισμούς.
Το «μπλε κύμα» και το μήνυμα της κάλπης
Ήδη από τις πρώτες ώρες της καταμέτρησης είχε αρχίσει να διαμορφώνεται η εικόνα σημαντικών κερδών για τους Δημοκρατικούς, με το Politic να καταγράφει τις πρώτες ενδείξεις αλλαγής των ισορροπιών σε Βουλή και Γερουσία.
Το κόστος ζωής και η οικονομία βρέθηκαν μεταξύ των βασικών ζητημάτων που απασχόλησαν τους ψηφοφόρους, ενώ το αποτέλεσμα ήρθε έπειτα από μία ιδιαίτερα έντονη προεκλογική περίοδο κατά την οποία ο ίδιος ο Τραμπ είχε επενδύσει πολιτικά σε σειρά υποψηφίων των Ρεπουμπλικανών.
Η αλλαγή των συσχετισμών αναμένεται να επηρεάσει και τις αγορές, οι οποίες είχαν προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο ενός «μπλε κύματος» και για μία περίοδο μεγαλύτερων πολιτικών συγκρούσεων μεταξύ Λευκού Οίκου και Κογκρέσου. Οι πιθανές επιπτώσεις του αποτελέσματος στις αγορές είχαν ήδη μπει στο μικροσκόπιο πριν από την κάλπη.
Δύο χρόνια δύσκολης συγκατοίκησης
Η νέα σύνθεση του Κογκρέσου προδιαγράφει μία περίοδο πολιτικής συγκατοίκησης και σκληρών διαπραγματεύσεων.
Δημοσιονομική πολιτική, κρατικές δαπάνες, ανώτατο όριο του δημόσιου χρέους, μεταναστευτικό, εξωτερική πολιτική και κυβερνητικοί διορισμοί είναι μερικά μόνο από τα πεδία στα οποία αναμένονται συγκρούσεις.
Οι Δημοκρατικοί αποκτούν πλέον θεσμικά εργαλεία για να περιορίσουν ή να ελέγξουν επιλογές της κυβέρνησης, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ διατηρεί τις σημαντικές εξουσίες που απορρέουν από την προεδρία.
Το βέβαιο είναι ότι μετά τις ενδιάμεσες εκλογές το πολιτικό σκηνικό στην Ουάσινγκτον έχει αλλάξει: ο Λευκός Οίκος παραμένει στα χέρια του Τραμπ, αλλά το Κογκρέσο περνά στον έλεγχο των Δημοκρατικών.
