Η κατάργηση της Γερουσίας βρέθηκε στο επίκεντρο μιας ασυνήθιστης προεκλογικής συζήτησης στις ΗΠΑ, μετά το νέο μανιφέστο των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών της Αμερικής (DSA). Στο κείμενο, με τίτλο «Οι εργαζόμενοι αξίζουν περισσότερα» (Workers Deserve More), οι DSA ζητούν επίσης να αντικατασταθούν ο Πρόεδρος και το Ανώτατο Δικαστήριο από μια εκτελεστική και μια δικαστική εξουσία που θα επιλέγονται από το Κογκρέσο και θα υπάγονται σε αυτό.
Στις 10 Αυγούστου 2026, απαντώντας σε ερώτηση του Breitbart News στο Οβάλ Γραφείο, ο Ντόναλντ Τραμπ επέκρινε την πρόταση της DSA. Παράλληλα, παραδέχθηκε ότι και ο ίδιος έχει αισθανθεί την επιθυμία να απαλλαγεί από τη Γερουσία, λέγοντας: «Μερικές φορές θα ήθελα κι εγώ να ξεφορτωθώ τη Γερουσία, αλλά δεν το λέω και δεν θα το έκανα».
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονη συζήτηση και ανησυχία στις ΗΠΑ, ενώ η Wall Street Journal αφιέρωσε κεντρικό άρθρο της στο θέμα. Δημοσιογράφοι, ειδικοί και πολιτικοί αντέδρασαν έντονα σε μια τέτοια ιδέα, υποστηρίζοντας ότι θα έπληττε τα θεμέλια του ομοσπονδιακού συστήματος της χώρας.
Στο Άρθρο V του Συντάγματος των ΗΠΑ ορίζεται ότι «καμία Πολιτεία, χωρίς τη συγκατάθεσή της, δεν μπορεί να στερηθεί την ισότιμη εκπροσώπησή της στη Γερουσία». Η διάταξη αυτή δημιουργεί ισχυρό συνταγματικό εμπόδιο για την κατάργησή της, καθώς απαιτείται η συγκατάθεση κάθε πολιτείας. Κάθε Πολιτεία στέλνει δύο εκπροσώπους στη Γερουσία, ανεξάρτητα από το μέγεθος του πληθυσμού της, με αποτέλεσμα η Καλιφόρνια των 40 εκατ. να έχει το ίδιο βάρος με το Μέην των 1,4 εκατ. Για τους Δημοκράτες Σοσιαλιστές, αυτή είναι μια αδικία που πρέπει να πάψει στο μέλλον.
«Η Γερουσία είναι ένας βαθιά αντιδημοκρατικός θεσμός», δήλωσε σε συνέντευξή του στο C-SPAN ο Άσικ Σιντίκ, συμπρόεδρος των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών της Αμερικής. «Μίλησα λίγο για τη δημοκρατία, τη δημοκρατία με μικρό δέλτα, και αυτό είναι πραγματικά σημαντικό για εμάς. Θέλουμε δημοκρατική εκπροσώπηση όλων των ανθρώπων που ζουν σε αυτή τη χώρα».
«Η Γερουσία είναι η ουσία της αμερικανικής ομοσπονδίας ή αλλιώς της αμερικανικής ένωσης», λέει στο in ο Μάριος Ευρυβιάδης, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου, με βαθιά γνώση του αμερικανικού πολιτικού συστήματος.
«Η αμερικανική ένωση προέκυψε από τη συναίνεση των πολιτειών, αρχικά 13 και σήμερα 50. Μικρές ή μεγάλες, οι πολιτείες είναι ισότιμες», λέει και προσθέτει πως «χωρίς πολιτείες δεν υπάρχει ομοσπονδία, δηλαδή δεν υπάρχει η Αμερικανική Ένωση».
Κατά τον καθηγητή, η κατάργηση της Γερουσίας θα έπληττε έναν από τους θεμελιώδεις πυλώνες της αμερικανικής ομοσπονδίας, καθώς θα ανέτρεπε τη θεσμική ισοτιμία των πολιτειών πάνω στην οποία οικοδομήθηκε η αμερικανική ένωση.
Για να δείξει τη σημασία των συστατικών μερών μιας ομοσπονδίας για την ίδια την ύπαρξή της, ο καθηγητής Ευρυβιάδης επικαλείται το ιστορικό παράδειγμα της διάλυσης της ΕΣΣΔ το 1991: «Η Σοβιετική Ένωση ήταν ομοσπονδία. Έφυγε πρώτη η Ρωσία και σιγά σιγά έφυγαν οι άλλες και ξαφνικά, στις 25 Δεκεμβρίου 1991, ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ έμεινε πρόεδρος του τίποτα». Υπό αυτό το πρίσμα, ο καθηγητής εκτιμά ότι αν ο Τραμπ επιχειρούσε να καταργήσει τη Γερουσία, ουσιαστικά «θα καταργούσε τον εαυτό του».
Πάντως, και στο εσωτερικό του ευρύτερου σοσιαλιστικού χώρου στις ΗΠΑ υπήρξε προβληματισμός. Σύμφωνα με το Axios, στελέχη και συνεργάτες της DSA ανησυχούσαν ότι η συζήτηση για την κατάργηση της Γερουσίας επισκίαζε άλλες πολιτικές προτεραιότητές της. Ακόμη και ο προοδευτικός ανεξάρτητος γερουσιαστής του Βερμόντ, Μπέρνι Σάντερς, που αυτοπροσδιορίζεται εδώ και χρόνια ως δημοκρατικός σοσιαλιστής, δεν συμφωνεί με την πρόταση. «Όχι», απάντησε ο Σάντερς στο NOTUS και αναμεταδίδει η Washington Sun. Αρνήθηκε να δώσει περισσότερες εξηγήσεις, λέγοντας ότι έπρεπε να προλάβει μια πτήση.
«Προβλέπεται από το Σύνταγμα και αποτελεί κρίσιμο θεσμό της κυβέρνησης των ΗΠΑ για την ψήφιση νόμων σε συνεργασία με τη Βουλή των Αντιπροσώπων», δήλωσε στο NOTUS ο γερουσιαστής της Αριζόνας Μαρκ Κέλι. «Κατά τη γνώμη μου, αυτή δεν είναι σοβαρή πρόταση».
«Δεν ξέρω καν τι εννοούν με αυτό. Δεν έχω την παραμικρή ιδέα», είχε πει από την πλευρά της η γερουσιαστής της Μασαχουσέτης Ελίζαμπεθ Γουόρεν.
Γιατί άραγε οι Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές να ανοίξουν μια τέτοια συζήτηση όμως;
«Αυτοί οι άνθρωποι κάθισαν σε ένα δωμάτιο και είπαν: “Πόσες εξωφρενικές ανοησίες μπορούμε να στριμώξουμε σε ένα πρόγραμμα;”. Κάτι σαν: “Ναι, να καταργήσουμε τη Γερουσία; Βεβαίως, γιατί όχι; Ε, να καταργήσουμε και την προεδρία; Ναι, βεβαίως, γιατί όχι;”. Αυτά είναι εξωφρενικές ανοησίες», δήλωσε στο NOTUS ο γερουσιαστής της Πενσιλβάνιας Τζον Φέτερμαν.
Υπάρχουν και οι Δημοκρατικοί που εμφανίζονται πιο καθησυχαστικοί. «Γνωρίζω ανθρώπους στο Ρίτσμοντ που ταυτίζονται με την DSA και δεν θέλουν να καταργηθεί η Γερουσία», δήλωσε ο γερουσιαστής της Βιρτζίνια Τιμ Κέιν. «Δεν θέλουν να καταργηθεί η προεδρία. Αν τους ρωτήσετε “Γιατί ανήκετε στην DSA;”, θα σας πουν: “Είμαι Δημοκρατικός, αλλά μου αρέσει η DSA επειδή δεν μου αρέσει η συγκέντρωση του πλούτου”».
