Ο Βλαντιμίρ Πούτιν δεν δείχνει πρόθεση να υποχωρήσει στην Ουκρανία, παρότι το μέτωπο έχει βαλτώσει και το Κίεβο έχει μεταφέρει τον πόλεμο και σε ρωσικό έδαφος. Ο Economist εξηγεί, με ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, γιατί το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης παραμένει ανοιχτό.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στη ΔΕΘ — Δείτε το videoΣτις 29 Αυγούστου, σε συνάντηση με προσωπικό και φοιτητές σε πανεπιστήμιο της Μόσχας, ο Ρώσος πρόεδρος είπε ότι οι όρκες τρέφονται με πολικές αρκούδες. «Αυτή είναι η τροφική αλυσίδα. Τα παιδιά πρέπει να διδαχθούν γι αυτό, ώστε να καταλάβουν σε τι είδους κόσμο ζούμε και γιατί διεξάγουμε την ειδική στρατιωτική επιχείρηση», είπε ο Πούτιν. Ο ίδιος εξακολουθεί να χρησιμοποιεί αυτόν τον όρο για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Παρότι δεν είναι γνωστή καμία περίπτωση όρκας που να έχει φάει πολική αρκούδα, το σχόλιο αυτό, σύμφωνα με το δημοσίευμα, έχει σημασία. Φωτίζει την κοσμοθεωρία του Βλαντιμίρ Πούτιν και την τακτική του στον πόλεμο στην Ουκρανία, ο οποίος έχει προκαλέσει ανησυχία στις χώρες του ΝΑΤΟ. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει μέχρι πού φτάνουν οι βλέψεις του.
Η κατάσταση στα μέτωπα του πολέμου στην Ουκρανία είναι πλέον ιδιαίτερα σύνθετη. Ο ρωσικός στρατός υφίσταται διαρκώς απώλειες, με δεκάδες χιλιάδες άνδρες να σκοτώνονται ή να τραυματίζονται σοβαρά κάθε μήνα. Η σύγκρουση έχει εξελιχθεί σε έναν καταστροφικό ανταγωνισμό επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους, που προκαλεί σοβαρές ζημιές στην Ουκρανία αλλά και ορατά πλήγματα στη Ρωσία.
Το γεγονός ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν δεν δείχνει κανένα σημάδι υποχώρησης, σύμφωνα με τον Economist, γεννά συγκεκριμένη ανησυχία: ότι θα επιχειρήσει να ξεφύγει από το αδιέξοδο, όπως έχει κάνει και στο παρελθόν, βρίσκοντας έναν νέο τρόπο να κλιμακώσει τη σύγκρουση.
Δεν είναι κρυφό ότι η Δύση ανησυχεί.
- Ο Τζον Ράτκλιφ, διευθυντής της CIA, επισκέφθηκε τη Μόσχα στις 25 Αυγούστου. Κανείς δεν ξέρει αν πήγε εκεί για να προειδοποιήσει τον Ρώσο πρόεδρο να μην επιτεθεί στο ΝΑΤΟ ή για να τον πείσει να διαπραγματευτεί.
- Τρεις ημέρες αργότερα, η Φινλανδία ζήτησε τη βοήθεια σουηδικών αεροσκαφών και πολεμικών πλοίων για την παρακολούθηση των συνόρων της με τη Ρωσία για εισβολές.
- Η Γερμανία ετοιμάζεται να κατηγορήσει ανοιχτά τη Ρωσία για επίθεση με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας στις 4 Αυγούστου και πιθανότατα θα επιβάλει περαιτέρω κυρώσεις.
- Στις 20 Αυγούστου, η Ρουμανία αναφέρει ότι κατέστρεψε ένα ρωσικό ναυτικό drone που στόχευε πλατφόρμα γεώτρησης στα ύδατά της.
- Στις 25 Αυγούστου, η Σλοβακία απέτρεψε εμπρηστική επίθεση σε εργοστάσιο drone.
Τις ίδιες ημέρες, ο Βλαντιμίρ Πούτιν μίλησε για πρώτη φορά για τις ολοένα και πιο επιτυχημένες επιθέσεις με drones της Ουκρανίας σε ρωσικά διυλιστήρια και κέντρα logistics.
Στις 22 Αυγούστου, προειδοποίησε την Ουκρανία ότι «άνοιξε το κουτί της Πανδώρας» και υποσχέθηκε ανταπόδοση στους πιο ευαίσθητους τομείς της οικονομίας της. Σε ομιλία του στο κόμμα του, την Ενωμένη Ρωσία, απέρριψε κάθε ιδέα τερματισμού του πολέμου. «Η ειδική στρατιωτική επιχείρηση συνεχίζεται. Θα προχωρήσουμε μόνο μπροστά», είπε.
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν μιλάει στα μέλη της Ενωμένης Ρωσίας / Sputnik/Gavriil Grigorov/Pool via REUTERS
Ο Economist, επικαλούμενος πηγές κοντά στο Κρεμλίνο, αναφέρει ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν φαίνεται να έχει επιλέξει την κλιμάκωση της σύγκρουσης. Στενός και μακροχρόνιος συνεργάτης του είπε ότι ο Ρώσος πρόεδρος θεώρησε αδυναμία την επίσκεψη του επικεφαλής της CIA. Με τον ίδιο τρόπο, φέρεται να είχε ερμηνεύσει και την επίσκεψη στη Μόσχα, τον Νοέμβριο του 2021, του Μπιλ Μπερνς, τότε διευθυντή της CIA του Τζο Μπάιντεν, ο οποίος τον προειδοποίησε να μην εισβάλει στην Ουκρανία. Τρεις μήνες αργότερα, η εισβολή ξεκίνησε.
Για τον Economist, οι αποφάσεις του Ρώσου προέδρου καθορίζονται κυρίως από εσωτερικούς λόγους. Όπως και όταν ξεκίνησε τον πόλεμο, βασικός στόχος του παραμένει η διατήρηση της εξουσίας του και, τελικά, της ζωής του.
Το κλίμα γύρω από τον πόλεμο έχει αλλάξει. Το Κρεμλίνο ανησυχεί ότι η σιωπηλή συναίνεση των πολιτών εξαντλείται. Οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος, με πλήγματα σε διυλιστήρια και αποθήκες, δεν αφήνουν αμφιβολία ότι ο πόλεμος επηρεάζει τη ζωή των Ρώσων. Σύμφωνα με το ανεξάρτητο κέντρο δημοσκοπήσεων Levada, το 57% των Ρώσων περιγράφουν την κατάσταση ως τεταμένη, με αιτίες τον πόλεμο, τους νεκρούς, την κινητοποίηση, τις ουκρανικές επιθέσεις και τον φόβο για το μέλλον.
Παράλληλα, μειώνεται η εμπιστοσύνη του κοινού στην τηλεοπτική προπαγάνδα, ενώ νέοι καλούν μέσα από τα social media σε τερματισμό του πολέμου. Η δημοτικότητα του Βλαντιμίρ Πούτιν υποχωρεί.
Οι ελίτ βλέπουν επίσης τον πόλεμο ως αποτυχία. Σύμφωνα με ειδικό που μίλησε στον Economist, το κρίσιμο δεν είναι μόνο η οικονομία ή η έλλειψη στρατιωτικής επιτυχίας, αλλά ο χρόνος που έχει χαθεί: πέντε χρόνια σημαίνουν αποτυχία. Άλλο μέλος της ελίτ λέει ότι μεγαλώνει η αίσθηση πως «ο τσάρος είναι γυμνός», ανεξάρτητα από το αν έχει τους πόρους και τα μέσα να συνεχίσει.
Όπως επισημαίνει ο Economist, ο Βλαντιμίρ Πούτιν χρησιμοποιεί τη γλώσσα της γεωπολιτικής για να περιγράψει τους στόχους του. Στην πραγματικότητα, όμως, καθοδηγείται από την εγκληματική λογική: ποτέ μη δείχνεις αδυναμία. Το ρωσικό σύστημα έχει υψηλή ανοχή στη βία, αλλά δεν συγχωρεί την αποτυχία.
REUTERS/Anastasia Barashkova/Pool
Ο Economist εκτιμά ότι ο Ρώσος πρόεδρος πιθανότατα θεωρεί πως ένας τερματισμός του πολέμου χωρίς να έχει επιτευχθεί, έστω, η κατάληψη του Ντονμπάς, θα τον έθετε σε κίνδυνο. «Θα με κρεμάσουν», φέρεται να είπε σε φίλους του κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια του πολέμου, σύμφωνα με πηγή.
Ωστόσο, η συνέχιση του πολέμου στη σημερινή του μορφή δεν λύνει το πρόβλημα. Μέλος της ρωσικής ελίτ είπε ότι τα σενάρια που καθοδηγούνται από την αδράνεια επιβαρύνουν το Κρεμλίνο, επειδή απλώς καταναλώνουν οικονομικούς πόρους και σπαταλούν πολιτικό κεφάλαιο.
Γι’ αυτό η κλιμάκωση μοιάζει ίσως ελκυστική. Δεν είναι όμως σαφές τι ακριβώς θα σήμαινε. Η Ρωσία είναι πιθανό να εντείνει τον υβριδικό πόλεμο και τη δολιοφθορά εναντίον των συμμάχων της Ουκρανίας, να στοχεύσει τις οδούς εφοδιασμού από την Ευρώπη προς την Ουκρανία και, σύμφωνα με τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών, να πλήξει εργοστάσια στην Ευρώπη που κατασκευάζουν υλικό για την ουκρανική πολεμική προσπάθεια. Παρ’ όλα αυτά, οι ίδιες πηγές δεν πιστεύουν ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν θέλει άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση με το ΝΑΤΟ.
Για την Ουκρανία, η κλιμάκωση σημαίνει μεγάλη ένταση όσων κάνει ήδη η Ρωσία. Στις 30 Αυγούστου, το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας δήλωσε ότι προετοιμάζει μαζική επίθεση στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας. Το Κίεβο αναμένει ήδη τέτοιες επιθέσεις ως μέρος της ολοκληρωτικής ρωσικής προσπάθειας να συντρίψει τη θέλησή του αυτόν τον χειμώνα.
Στο χερσαίο πεδίο, ρωσικές πηγές λένε ότι ο Πούτιν έχει δεσμευτεί να ρίξει επιπλέον 300.000-400.000 άνδρες στις μάχες. Η στρατολόγηση δεν σταμάτησε ποτέ στη Ρωσία, ενώ επιπλέον άνδρες πιθανότατα θα επιστρατευτούν μέσω εξαναγκασμού από τις περιφερειακές κυβερνήσεις, ώστε να περιοριστεί σε τοπικό επίπεδο η πολιτική δυσαρέσκεια. Οι αρχές δοκιμάζουν το νέο σύστημα στρατολόγησης στην Πένζα, μια περιοχή 750 χλμ. νοτιοανατολικά της Μόσχας.
Ένα ακόμη σενάριο είναι η ενίσχυση της καταστολής των εσωτερικών εχθρών, ως επίδειξη δύναμης και όχι επειδή απειλείται η εξουσία του.
Όμως όλα αυτά δεν μπορούν να λύσουν τα προβλήματα της Ρωσίας. Θα επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τους πολίτες και ίσως προκαλέσουν αστάθεια, εντός και εκτός της χώρας.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
