Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν ετοιμάζονται να ποζάρουν μαζί στη συνάντηση του Σεντζέν, στο περιθώριο της συνόδου, με κοινή εικόνα αλλά διαφορετικούς στόχους. Πίσω από την εικόνα της ενότητας, οι τρεις ηγέτες κινούνται με ατζέντες που συχνά συγκρούονται.
Τεχνητή Νοημοσύνη, πυρηνικά, τεχνολογικός ανταγωνισμός και στάτους συνθέτουν τις προτεραιότητες του καθενός, χωρίς να υπάρχει αναγκαστικά σύμπλευση. Αντίθετα, οι διαφορές τους είναι σαφείς.
Ο Πούτιν, η φωτογραφία και η Ουκρανία
Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η ίδια η παρουσία του στη σύνοδο σημαίνει αναγνώριση του στάτους της Ρωσίας ως παγκόσμιας δύναμης, παρά την οικονομική αποδυνάμωση που έχουν προκαλέσει οι κυρώσεις και η εισβολή στην Ουκρανία, αλλά και νομιμοποίηση του ρόλου της στις διεθνείς υποθέσεις.
«Μία τέτοια πολιτική αποκατάσταση θα ήταν νίκη, ακόμη και αν δεν υπάρξουν υποχωρήσεις ως προς το εδαφικό μέλλον της Ουκρανίας ή τις κυρώσεις», σύμφωνα με την Tsiporah Fried του Hudson Institute.
Στο ζήτημα της Ουκρανίας, ο ρώσος πρόεδρος θα μπορούσε να επιδιώξει έγκριση για το δικό του όραμα. «Θέλει να συζητήσει για την Ουκρανία χωρίς αυτή να είναι παρούσα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Θέλει η Ρωσία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα να αποφασίσουν για την γεωπολιτική τύχη όλων των άλλων», λέει ο Fredrik Wesslau του European Council on Foreign Relations (ECFR).
Ωστόσο, μια τέτοια συζήτηση δεν θα έπρεπε να είναι «μία μυστική συνομιλία μεταξύ μεγάλων δυνάμεων που θέλουν να μοιραστούν τον κόσμο», προβλέπει ο Wang Wen του πανεπιστημίου Renmin της Κίνας.
Στην πράξη, ακόμη κι αν οι τρεις ηγέτες θεωρούν πως η διεθνής τάξη έχει ξεπεραστεί και παρότι και οι τρεις χώρες έχουν βλέψεις σε γειτονικά εδάφη —οι ΗΠΑ επί του Καναδά ή της Γροιλανδίας, η Ρωσία επί της Ουκρανίας, η Κίνα επί των υδάτων των Φιλιππίνων και του Βιετνάμ— ο Σι Τζινπίνγκ δεν θέλει να εμφανιστεί ως ιμπεριαλιστική δύναμη.
«Η αντίθεση σε αυτό που ονομάζεται νοοτροπία του Ψυχρού Πολέμου και στα παίγνια μηδενικού αθροίσματος συνιστά εδώ και δεκαετίες κεντρικό στοιχείο της κινεζικής διπλωματικής ρητορικής», υπενθυμίζει η Alicja Bachulska σε σημείωμα του αυστραλιανού Lowy Institute και τονίζει ότι, «αν και εν τοις πράγμασι, το Πεκίνο δεν έχει πάντα ενεργήσει σύμφωνα με τα ευγενή ιδεώδη, αυτά παραμένουν ουσιώδη για την επιβολή του αφηγήματος» της Κίνας.
Για τον Τραμπ, τα πυρηνικά και η υπέρβαση των ενδιάμεσων εκλογών
Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει διαχρονικά ότι θέλει να ξεκινήσει διάλογο για τον έλεγχο των εξοπλισμών με τη Ρωσία και την Κίνα, την ώρα που έχουν απομείνει ελάχιστα από τις συμφωνίες της εποχής του Ψυχρού Πολέμου.
Ανήσυχος για την άνοδο της πυρηνικής ισχύος της Κίνας, βλέπει να διαμορφώνεται ένας κόσμος όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βρίσκονται αντιμέτωπες ταυτόχρονα με τη ρωσική και την κινεζική πυρηνική δύναμη, αυτό που ορισμένοι αναλυτές αποκαλούν «το πρόβλημα των τριών σωμάτων».
«Θα μιλήσουμε για αποπυρηνικοποίηση», διαβεβαιώνει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Το Πεκίνο, όμως, δεν έχει καμία πρόθεση να δεσμευτεί στο πλαίσιο μιας τριμερούς συμφωνίας.
Αφενός, η Κίνα δεν έχει φτάσει στη στρατηγική ισοτιμία με την Ουάσινγκτον και τη Μόσχα και, αφετέρου, όπως υπενθυμίζει ο Tong Zhao του Carnegie, προτιμά τις διμερείς συνομιλίες για τα πυρηνικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στην πράξη, εξηγεί, «οι διμερείς συνομιλίες επιτρέπουν πιο άνετα στο Πεκίνο να χρησιμοποιήσει τον διάλογο για τα πυρηνικά ως διπλωματικό μοχλό: η χώρα μπορεί να διακόψει τις συνομιλίες αντιδρώντας σε αμερικανικές πολιτικές προς τις οποίες είναι αντίθετη επί θεμάτων που θεωρούνται υψίστης προτεραιότητας όπως οι πωλήσεις όπλων από τις ΗΠΑ στην Ταϊβάν».
Υψηλόβαθμος αμερικανός αξιωματούχος παραδέχθηκε ότι «δεν περιμένει οποιαδήποτε συμφωνία», αλλά βλέπει τη συνάντηση ως «σημείο εκκίνησης» προς τον έλεγχο των εξοπλισμών.
Πέρα από το θέμα των πυρηνικών, και αναμφίβολα του Ιράν, το οποίο έχει δηλώσει ότι θέλει να συζητήσει, ο Ντόναλντ Τραμπ θα θελήσει να αξιοποιήσει το ταξίδι αυτό για να ξεπεράσει τη θεαματική εκλογική του ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές.
«Γενικά μιλώντας, έπειτα από αρνητικά αποτελέσματα στις ενδιάμεσες εκλογές, έτσι ανατάσσονται οι πρόεδροι», υπενθυμίζει ο Edgard Kagan του CSIS.
Σι, στόχος προβλεψιμότητα, σταθερότητα
Η εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Μάο Νινγκ συνοψίζει τους στόχους του Πεκίνου: «εις βάθος συνομιλίες για την διατήρηση της παγκόσμιας ειρήνης και την προώθηση της στρατηγικής σταθερότητας».
Αντιμέτωπη με προβλήματα που επηρεάζουν αρνητικά το οικονομικό της μοντέλο, όπως το χρέος, το δημογραφικό και η οικονομική επιβράδυνση, η Κίνα δεν προσαρμόζεται στις διαταραχές που έχουν προκαλέσει ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Θα αξιοποιήσει την ευκαιρία για να εμφανιστεί ως ενωτική δύναμη και να προβάλλει την εικόνα της σταθερότητας, σύμφωνα με τον Wen-ti Sung του Australian National University.
Το Πεκίνο θέλει «να προτείνει ένα τραπέζι διαπραγματεύσεων για την άμβλυνση των συγκρούσεων μέσω ενός διαχειρίσιμου διαλόγου», λέει ο Wang Wen.
Ο Σι Τζινπίνγκ ανησυχεί επίσης για τις επιπτώσεις του σκανδάλου της Nvidia, που μπορεί να κλονίσει το status quo στον εμπορικό πόλεμο Πεκίνου – Ουάσινγκτον.
«Το περιθώριο κινήσεων των Αμερικανών περιορίζεται από το σκάνδαλο Nvidia, το οποίο αποκάλυψε τις αδυναμίες της κυβέρνησης και προκάλεσε σκλήρυνση των θέσεων με την δημοσίευση την Δευτέρα από το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου νέων πιο περιοριστικών κανόνων για τον έλεγχο της εξ αποστάσεως πρόσβασης σε υπολογιστική ισχύ ή των αδειών εξαγωγής, για παράδειγμα προς τη Σιγκαπούρη», επισημαίνει η ερευνήτρια Mathilde Belliet του Institut Francais des Relation Internationales (Ifri).
Άρα, οι Κινέζοι θα θέλουν να καταλάβουν αν βρισκόμαστε σε κατάσταση να περάσουμε από αυτό που εκείνοι ονομάζουν στρατηγική σταθερότητα σε μία μορφή αμερικανικής στρατηγικής ανάσχεσης. Θέλουν να αποφύγουν να επιστρέψουν σε μία δυναμική ελέγχου των εξαγωγών και μπορούν να αντιτάξουν από την πλευρά τους την απειλή νέων κυρώσεων, ιδιαίτερα επί των σπανίων γαιών», εξηγεί η ερευνήτρια του Ifri.
![]()
