Η Συνάντηση κορυφής Τραμπ-Σι έστειλε εικόνα μεγάλου συμβολισμού, την ώρα που οι σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας βαραίνουν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τον εμπορικό ανταγωνισμό με πλανητικές συνέπειες και τον φόβο για εκτροπή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Τα ζητήματα αυτά συζητήθηκαν από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ κατά τις χθεσινές συναντήσεις τους, έστω και ακροθιγώς. Αυτό που έμεινε περισσότερο είναι η μεγαλοπρεπής υποδοχή και φιλοξενία που επιφύλαξε ο Λευκός Οίκος στον πρόεδρο της Κίνας.
Με μπάντες και λάβαρα
Ο Ντόναλντ και η Μελάνια Τραμπ φρόντισαν να ανταποδώσουν τα μεγαλεία που είχαν επιφυλάξει ο Σι και η σύζυγός του Πενγκ Λιγιουάν όταν τους είχαν υποδεχθεί τον Μάιο: τους περίμεναν αυτοπροσώπως στο αεροδρόμιο, ενώ τρομπέτες και λάβαρα χρησιμοποιήθηκαν για την υποδοχή τους στον Λευκό Οίκο. Ακολούθησε επίσημο δείπνο με περισσότερους από 130 συνδαιτημόνες, ανάμεσά τους η αφρόκρεμα της αμερικανικής βιομηχανίας, καθώς και πρόσκληση που παρουσιάστηκε ως «ειδική χάρη» προς την κινεζική αντιπροσωπεία για ξενάγηση στο εργοτάξιο της αίθουσας χορού του Λευκού Οίκου.
Ο Τραμπ επανέλαβε ότι η σχέση τους είναι μια «πραγματικά μεγάλη φιλία».
Ο Σι, από την πλευρά του, μίλησε μάλλον για «προσωπική σχέση».
Πέρα από τη «σχέση», επέμεινε στην ανάγκη «ειρηνικής συνύπαρξης» των δύο χωρών παρά τις διαφορές τους. Θύμισε επίσης την προειδοποίηση της «παγίδας του Θουκυδίδη», τον κίνδυνο πολεμικής σύγκρουσης ανάμεσα σε μια καθιερωμένη και μια αναδυόμενη δύναμη, και παρουσίασε την Κίνα ως ισότιμο συνομιλητή των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Η χλιδή ήταν η ιδέα», δηλώνει ο Ryan Hass του think-tank Brookings. «Το μήνυμα είναι ότι οι δύο ηγέτες είναι ικανοί να διαχειριστούν αποτελεσματικά τις σινοαμερικανικές σχέσεις εντός ανεκτών ορίων ανταγωνισμού. Κανένας από τους δύο δεν περίμενε και πολλά πράγματα από τον άλλο».
Συγκεκριμένα, ο Σι υποσχέθηκε να προσκαλέσει 100.000 νέους Αμερικανούς στην Κίνα στο πλαίσιο των ανταλλαγών σε περίοδο πέντε ετών και να δανείσει δύο πάντα στον ζωολογικό κήπο της Ατλάντα.
Ταϊβάν, κόκκινη γραμμή
Μετά τις αβρότητες, ο Σι έθεσε κατά τις συνομιλίες του με τον Τραμπ δύο σημαντικές ανησυχίες.
Εξέφρασε την ελπίδα ότι οι ΗΠΑ θα αντιμετωπίσουν «με σύνεση» το θέμα της Ταϊβάν, μετέδωσε το πρακτορείο Xinhua. Παράλληλα, ζήτησε ανοιχτά από την Ουάσινγκτον «να αντιταχθεί» στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν και να απομακρυνθεί από την ιστορική θέση των ΗΠΑ ότι «δεν την υποστηρίζουν».
Ο Bates Gill, ερευνητής στο National Bureau of Asian Research, δεν θεωρεί ότι θα υπάρξει μεταβολή της αμερικανικής στάσης: «Ο πρόεδρος Τραμπ μπορεί θαυμάσια να κάνει δηλώσεις που θα έρχονται σε αντίθεση με την παραδοσιακή αμερικανική πολιτική, αλλά αυτό δεν θα μεταφρασθεί υποχρεωτικά σε πραγματική μεταβολή θέσης».
Ο Σι ήλπιζε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν θα έρθουν σε συνεννόηση «το συντομότερο δυνατόν» μέσω διαπραγματεύσεων.
Η Κίνα, σύμμαχος κλειδί του Ιράν, ήταν πάντοτε αντίθετη με τον πόλεμο που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν, τις συνέπειες του οποίου υφίσταται το Πεκίνο. Η Ουάσινγκτον θα ήθελε το Πεκίνο να πείσει την Τεχεράνη να υποχωρήσει.
Τεχνητή Νοημοσύνη
Αντιπαλότητα χωρίζει τις ΗΠΑ και την Κίνα στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης. «Οι δύο χώρες έχουν την ευθύνη να αναπτύξουν και να διαχειριστούν την Τεχνητή Νοημοσύνη για το κοινό καλό και να φροντίσουν ώστε η ανάπτυξή της να παραμείνει πάντοτε υπό τον ανθρώπινο έλεγχο», δήλωσε ο Σι. Αντίθετα, ο Τραμπ δήλωσε με ανάρτηση στο Truth Social ότι «θα παραμείνει στο σημερινό στάδιο ως προς τη ρύθμιση» της Τεχνητής Νοημοσύνης.
«Είναι σύμφωνοι για τους κινδύνους που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά όχι για τον τρόπο διαχείρισής της», σημειώνει ο Dylan Loh του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου της Ναγιάνγκ της Σιγκαπούρης. «H βαθιά καχυποψία και ο αυξημένος ανταγωνισμός» για την AI δεν αφήνουν πιθανότητες για τη διαχείρισή της, προσθέτει.
Εμπορική ανακωχή
Η παράταση της ανακωχής στον εμπορικό πόλεμο που έπληξε την παγκόσμια οικονομία το 2025 ήταν ένα από τα βασικά θέματα της σινοαμερικανικής συνάντησης κορυφής. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε πριν από την άφιξη του Σι ότι ο στόχος επετεύχθη, αλλά μόνο μέχρι τις 10 Ιανουαρίου. Ο Σι χαιρέτισε την επίτευξη «μιας διευθέτησης», μετέδωσε το κινεζικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua, χωρίς λεπτομέρειες.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι αυτό επιτρέπει στον Τραμπ να ξεπεράσει τον σκόπελο των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ορισμένοι στην αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκουν «την σταθεροποίηση των σχέσεων προς το παρόν, μέχρι οι ΗΠΑ να μειώσουν τα τρωτά τους σημεία απέναντι στο Πεκίνο», λέει ο Jared Mondschein, διευθυντής έρευνας στο United States Studies Centre του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, ο οποίος ωστόσο δεν πιστεύει ότι θα υπάρξει μία «εις βάθος μεταβολή της δομικής δυναμικής που διέπει την στρατηγική αντιπαλότητα» ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα.
«Οι Κινέζοι ήλπιζαν ενδεχομένως σε μία πιο μακροχρόνια ανακωχή, αλλά επίσης είναι και ρεαλιστές», σχολιάζει ο Dylan Loh του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου της Ναγιάνγκ.
