Ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμάκωσε χθες Τετάρτη την πίεση στο Ιράν, απειλώντας με «τρομερές» οικονομικές συνέπειες κάθε χώρα που προσφέρει βοήθεια στην Τεχεράνη. Η νέα του παρέμβαση έρχεται μήνες μετά την έναρξη του πολέμου με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς της 28ης Φεβρουαρίου.
«Ανακοινώνω (…) ότι κάθε χώρα που θα επιτρέψει σε χρηματοπιστωτικούς θεσμούς της, επιχειρήσεις της, αεροδρόμιά της, κυβερνητικούς θεσμούς της να προσφέρουν σωσίβιο οποιασδήποτε μορφής στο Ιράν θα βρεθεί η ίδια αντιμέτωπη με τρομερές οικονομικές συνέπειες», ανέφερε ο αμερικανός πρόεδρος μέσω Truth Social.
Στο ίδιο μήνυμα κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι δεν «άδραξε» τη «μεγάλη ευκαιρία» που, όπως είπε, της έδωσε για να κλείσει «συμφωνία» μαζί του.
«Ανακοινώνω συνεπώς την πιο συντριπτική επιχείρηση οικονομικού πολέμου που διεξήχθη ποτέ εναντίον οποιασδήποτε χώρας», συνέχισε, υποσχόμενος «οικονομικό πόλεμο και απομόνωση επιπέδου άνευ προηγουμένου».
«Λαθρεμπόριο πετρελαίου, ανταλλαγές νομισμάτων, μεταφορές ρευστότητας, ανταλλακτήρια συναλλάγματος, νηογνώμονες, εταιρείες βιτρίνες — όλ’ αυτά πρέπει να σταματήσουν τώρα», πρόσθεσε, αναφερόμενος στις χώρες που θεωρεί ότι βοηθούν, φανερά ή κρυφά, το Ιράν.
Ωστόσο δεν εξειδίκευσε ποια μέτρα και ποιες κυρώσεις προτίθεται να προωθήσει.
Την περασμένη εβδομάδα ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είχε ήδη προειδοποιήσει το Ιράν ότι θα αντιμετωπίσει οικονομική απομόνωση που «δεν είχε γνωρίσει ποτέ πριν ο κόσμος».
Παρά τη μείωση της έντασης των εχθροπραξιών, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει τεταμένη έπειτα από σχεδόν έξι μήνες πολέμου.
Με φόντο τη δυσαρέσκεια στην κοινή γνώμη και στο πολιτικό σκηνικό των ΗΠΑ για τον πόλεμο, αλλά και τη μείωση διαφόρων κρίσιμων κατηγοριών πυρομαχικών στα αποθέματα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, ο ογδοντάρης ρεπουμπλικάνος, που προβάλλει συχνά το προφίλ του απρόβλεπτου, δείχνει τελευταία να κρατά πιο επιφυλακτική στάση στο στρατιωτικό πεδίο.
Βαλλιστικοί πύραυλοι
Μετά την επίθεση που εξαπέλυσαν από κοινού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ την 28η Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη αντέδρασε στοχοποιώντας κράτη της περιοχής, συμμάχους της Ουάσιγκτον, και στη συνέχεια κλείνοντας το στενό του Ορμούζ, θαλάσσια οδό κομβικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων. Η Ουάσιγκτον απάντησε με αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν προχθές Τρίτη το Ιράν ότι εκτόξευσε δύο βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον τους, οι οποίοι έπεσαν στη θάλασσα, στοχοποιώντας τη «διεθνή ναυσιπλοΐα». Το ιρανικό ΥΠΕΞ διέψευσε και απέρριψε την κατηγορία.
Σε απάντηση, η διπλωματία των ΗΑΕ ανακοίνωσε ότι αναστέλλονται μέχρι νεοτέρας όλες «οι εμπορικές ανταλλαγές» και οι «χρηματοοικονομικές συναλλαγές» με το Ιράν.
«Οποιαδήποτε βοήθεια ή διευκόλυνση παρέχεται στον επιτιθέμενο αμερικανικό στρατό ισοδυναμεί με συμμετοχή στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις», διεμήνυσε προς τις χώρες του Κόλπου ο επικεφαλής των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων στρατηγός Αλί Αμπντουλαχί, σύμφωνα με το πρακτορείο MEHR.
Οι δύο χώρες, τις οποίες χωρίζει το στενό του Ορμούζ, διατηρούν ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς. Μέχρι να ξεσπάσει ο πόλεμος, τα ΗΑΕ θεωρούνταν σημαντικός εμπορικός εταίρος του Ιράν, το οποίο βρίσκεται υπό εκτενείς αμερικανικές κυρώσεις.
Οι διπλωματικές προσπάθειες δείχνουν να έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο. «Δεν διεξάγονται αυτή τη στιγμή ούτε συζητήσεις, ούτε συνομιλίες, ούτε προγραμματίζονται, με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», τόνιζε προχθές ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ.
«Ξένη ανάμιξη»
Σύμφωνα με πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στην Ουάσιγκτον, οι επαφές έχουν πλέον ανασταλεί και ο αμερικανός πρόεδρος ζήτησε από τους συνεργάτες του να μην συνεχίσουν τον διάλογο με την Τεχεράνη όσο δεν πλησιάζει τις αμερικανικές θέσεις.
Η άλλη πλευρά δεν δείχνει διατεθειμένη να εκπέμψει κανένα μήνυμα προς αυτή την κατεύθυνση. Ο ιρανός επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ επέμεινε προχθές ότι το στενό του Ορμούζ δεν πρόκειται να ανοίξει όσο η αμερικανική κυβέρνηση δεν εφαρμόζει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε με το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο υπογράφτηκε από τους προέδρους των δύο χωρών τον Ιούνιο. «Οι Αμερικανοί νομίζουν πως αν πιέσουν πιο δυνατά το Ιράν θα αποσπάσουν παραχωρήσεις που δεν συμπεριλαμβάνονταν ποτέ στη συμφωνία», σχολίασε μέσω X, ενώ χαρακτήρισε την κυβέρνηση Τραμπ «μπουλούκι παλιάτσων» και πρόσθεσε ότι δεν μπορεί να βγάλει «λαγό από το καπέλο».
Η καταρχήν συμφωνία, που προέβλεπε κατάπαυση του πυρός για 60 ημέρες και διαπραγματεύσεις για λύση με διάρκεια, κατέρρευσε όταν οι εχθροπραξίες ξανάρχισαν τον Ιούλιο.
Ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο οποίος χθες επισκέφτηκε τη Βαγδάτη, κατήγγειλε επίσης την «ξένη ανάμιξη», τη στιγμή που η αμερικανική κυβέρνηση πιέζει αυτήν του Ιράκ να αφοπλίσει ισχυρές ιρακινές ένοπλες οργανώσεις προσκείμενες στην Τεχεράνη, και κάλεσε σε «περιφερειακή ενίσχυση».
Παράλληλα, το Ιράν και το Ομάν, στις δύο πλευρές του στενού του Ορμούζ, συζητούν εδώ και εβδομάδες για τη μελλοντική διαχείριση της θαλάσσιας οδού.
Η Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία στοχοποιεί πλοία που επιχειρούν να περάσουν το στενό χωρίς να ζητήσουν την άδειά της, σκοπεύει να προχωρήσει στην επιβολή τελών για παρεχόμενες υπηρεσίες στο στενό, κάτι που έχουν απορρίψει κατηγορηματικά οι ΗΠΑ και ορισμένες πετρελαιοεξαγωγικές μοναρχίες της περιοχής.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
