Ο τόνος στο Λονδίνο έχει αλλάξει και ο βρετανός πρωθυπουργός Αντι Μπέρναμ μιλά για το «Breturn», αναφερόμενος στο ενδεχόμενο επιστροφής του Ηνωμένου Βασιλείου στο ευρωπαϊκό κλαμπ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως, αντιμετωπίζει με βρετανικό φλέγμα τη νέα βρετανική στροφή.
«Είναι θετικό και απηχεί μία αλλαγή τόνου αναμενόμενη εδώ και καιρό», δηλώνει ευρωπαίος αξιωματούχος που δεν κατονομάζεται. «Αλλά δεν πρόκειται να αλλάξουμε την προσέγγισή μας απλώς και μόνο γιατί υπάρχει μια όμορφη μουσική για υπόκρουση».
«Welcome back !», δήλωσε ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν. Όμως το μειδίαμα με το οποίο συνόδευσε τα λόγια του άφηνε να φανεί ικανοποίηση μαζί με ειρωνεία, δέκα χρόνια μετά το μοιραίο δημοψήφισμα που κατέληξε το 2020 στο Brexit με τα όχι και τόσο θετικά για το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελέσματα.
«Αυτό δείχνει τουλάχιστον ότι το ευρωπαϊκό οικοδόμημα παραμένει ελκυστικό», είπε ευρωπαίος διπλωμάτης.
Όταν ερωτήθηκε χθες, ο Αντι Μπέρναμ αναφέρθηκε σε σειρά σεναρίων: status quo, επιστροφή στην τελωνειακή ένωση, επιστροφή στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ή ριζοσπαστική λύση, δηλαδή επανένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επισήμως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι έτοιμη «να εξετάσει όλες τις λύσεις» που το Λονδίνο «θα μπορούσε να προτείνει», σύμφωνα με τους εκπροσώπους της.
Αλλά παραμένει καχύποπτη απέναντι στην βούληση του Λονδίνου για συμβιβασμούς.
Αν το θέμα είναι η επιστροφή στην τελωνειακή ένωση, τότε θα πρέπει αυτό να γίνει χωρίς εξαιρέσεις. Το ίδιο ισχύει για την Ενιαία Αγορά, εξηγεί ευρωπαίος διπλωμάτης στις Βρυξέλλες.
«Δεν μπορούμε να πάρουμε αυτό που μας αρέσει χωρίς τα υπόλοιπα», φρόντισε ήδη να προειδοποιήσει ο Εμανουέλ Μακρόν.
Συνάντηση κορυφής – τεστ
Το πραγματικό τεστ θα είναι να υπάρξει συμφωνία για την ημερομηνία μίας συνάντησης κορυφής ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο, συνάντηση που ήδη αναβλήθηκε το καλοκαίρι. Πλέον, μπορεί να πραγματοποιηθεί γύρω στις 20 Νοεμβρίου. Και πριν από αυτό το ραντεβού, η πίεση βρίσκεται μάλλον προς την πλευρά του Λονδίνου, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι έτοιμη να κάνει υποχωρήσεις χωρίς «σημαντική πρόοδο», κυρίως ως προς το θέμα της κυκλοφορίας των ευρωπαίων νέων, τονίζεται από τις Βρυξέλλες.
Και θα πρέπει επίσης να βρεθεί μία συμφωνία για τα φυτοϋγειονομικά μέτρα που αφορούν τα βρετανικά προϊόντα και μία άλλη συμφωνία για την εναρμόνιση της αγοράς του άνθρακα.
Για τα θέματα αυτά, οι συζητήσεις τραβούν σε μάκρος εδώ και έναν χρόνο χωρίς χειροπιαστό αποτέλεσμα.
Και χωρίς να υπολογίζεται το θέμα που καίει: το «made in Europe», η ευρωπαϊκή προτίμηση σε ορισμένους τομείς της βιομηχανίας, που υπερασπίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση και από την οποία δεν θέλει να αποκλεισθεί το Ηνωμένο Βασίλειο.
Όμως η έλευση του νέου πρωθυπουργού στην Ντάουνινγκ Στριτ μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα. Τυχόν επιτυχία αυτής της συνάντησης κορυφής, αν επιβεβαιωθεί, μπορεί να χρησιμεύσει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και σε ένα νέο ξεκίνημα επί νέων βάσεων, πιστεύει ο Sébastien Maillard του βρετανικού Chatham House.
Σύμφωνα με τον ερευνητή, η υπόθεση της επανένταξης είναι απολύτως «μη ρεαλιστική». Είναι «πολύ χοντρό, πολύ νωρίς», λέει.
Η προοπτική μίας σταδιακής επανάληψης των συνομιλιών για ενδεχόμενο «Breturn» δεν προκαλεί καθόλου ενθουσιασμό στις Βρυξέλλες, όπου η ανάμνηση των πολυετών διαπραγματεύσεων του Brexit παραμένει έντονη.
Το καναδικό μοντέλο
Θα ήταν η Βρετανία έτοιμη να αποδεχθεί για να επιστρέψει στην ΕΕ περισσότερο δυσμενείς όρους από αυτούς που απολάμβανε πριν από το Brexit;
Πολλοί στις Βρυξέλλες αμφιβάλλουν.
Παρά την συμμετοχή του επί δεκαετίες στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και στην συνέχεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το Λονδίνο δεν εντάχθηκε ποτέ στην ευρωζώνη ούτε στην ζώνη Σένγκεν και μάλιστα, την εποχή της Μάργκαρετ Θάτσερ, η Βρετανία διαπραγματεύθηκε σκληρά και πέτυχε επιστροφές από την συμβολή της στον κοινό προϋπολογισμό, τις περίφημες βρετανικές εκπτώσεις.
Τα μάτια στρέφονται προς τον Καναδά, στον οποίο οι Βρυξέλλες υποσχέθηκαν καθεστώς συνδεδεμένου μέλους.
Και αν η υπόσχεση αυτή καταλήξει σε ενισχυμένη σύμπραξη, θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως υπόδειγμα για άλλους εταίρους της ΕΕ, αρχής γενομένης από το Ηνωμένο Βασίλειο, τονίζεται στις Βρυξέλλες.
Συνάντηση κορυφής ανάμεσα στον Καναδά και την Ευρωπαϊκή Ένωση θα διεξαχθεί στο τέλος του Οκτωβρίου στο Μόντρεαλ, έναν μήνα πριν από την αναμενόμενη συνάντηση κορυφής ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο.
