Ξεκάθαρη είναι η στάση της Ελλάδας στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή την ίδια ώρα που συνεχίζεται ο αγώνας για να μην υπάρξουν προβλήματα στην οικονομία.
Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία, η Ελλάδα επιλέγει να χαράξει μια σαφή και ισορροπημένη γραμμή απέναντι στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, αποφεύγοντας την άμεση εμπλοκή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις πέραν των ήδη συμφωνημένων πλαισίων που έχουν ειρηνευτικό χαρακτήρα. Το μήνυμα που στέλνει η κυβέρνηση είναι ξεκάθαρο. Συμμετοχή όπου υπάρχει σαφής αμυντικός και προστατευτικός χαρακτήρας, αλλά σε καμία περίπτωση εμπλοκή που μπορεί να οδηγήσει σε κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Η θέση αυτή αποτυπώνεται και στην κατηγορηματική απόρριψη του ενδεχομένου επέκτασης της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Ασπίδες» στα Στενά του Ορμούζ. Η ελληνική κυβέρνηση επισημαίνει προς όλες τις κατευθύνσεις ότι η συγκεκριμένη αποστολή έχει αυστηρά οριοθετημένο γεωγραφικό και επιχειρησιακό πεδίο στην Ερυθρά Θάλασσα, με αποκλειστικό στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας. Στο ίδιο πλαίσιο κινούνται και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός που αναδεικνύει την αποφασιστικότητα που διέπει την πλειοψηφία της Ευρωπαϊκής οικογένειας έναντι της πολιτικής των ΗΠΑ.
Ο ρόλος της διπλωματίας
Παράλληλα, η ελληνική διπλωματία επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της Ευρώπης ως παράγοντα σταθερότητας. Μάλιστα, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις ενδέχεται να έχουν αλυσιδωτές επιπτώσεις, η Αθήνα ζητά να υπάρξει πιο ενεργή και συντονισμένη ευρωπαϊκή στάση, με έμφαση στη διπλωματία, στο διεθνές δίκαιο και στην αποτροπή νέων εστιών έντασης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα προς αυτήν την κατεύθυνση δίνεται στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας, ένα ζήτημα με άμεσες επιπτώσεις όχι μόνο στη γεωπολιτική σταθερότητα, αλλά και στην παγκόσμια οικονομία. Με αφετηρία την παραπάνω παραδοχή η Ελλάδα, ως ναυτιλιακή δύναμη, έχει άμεσο ενδιαφέρον για τη διασφάλιση της ομαλής διακίνησης εμπορευμάτων και ενέργειας, ενώ παράλληλα καταδικάζει επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να υπάρξει μια συλλογική ευρωπαϊκή αντίδραση.
Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταγράφεται έντονη κινητικότητα ενόψει κρίσιμων αποφάσεων. Για παράδειγμα είναι χαρακτηριστικό ότι οι συζητήσεις επικεντρώνονται τόσο στη διαχείριση των γεωπολιτικών κινδύνων όσο και στις οικονομικές συνέπειες της κρίσης, ιδίως στον τομέα της ενέργειας. Επ’ αυτού η Ελλάδα παρεμβαίνει ενεργά, αναδεικνύοντας την ανάγκη προετοιμασίας για ενδεχόμενες αναταράξεις στις τιμές και στην επάρκεια. Στο συγκεκριμένο μέτωπο, η ελληνική κυβέρνηση προβάλλει το πλεονέκτημα του διαφοροποιημένου ενεργειακού μίγματος, το οποίο συμβάλλει στη συγκράτηση των τιμών και ενισχύει την ανθεκτικότητα της οικονομίας. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι οι προκλήσεις παραμένουν και απαιτούν ευρωπαϊκές λύσεις, με έμφαση στη δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας και διασυνδεδεμένης αγοράς ενέργειας.
Η διπλή στρατηγική της κυβέρνησης
Όπως σημειώνουν πολιτικοί αναλυτές η στάση της Ελλάδας αποτυπώνει μια διπλή στρατηγική. Από τη μία πλευρά, την αποφυγή στρατιωτικής εμπλοκής σε ένα ασταθές περιβάλλον και, από την άλλη, την ενεργή διπλωματική και πολιτική παρουσία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο επίκεντρο αυτής της προσέγγισης βρίσκεται η ανάγκη προστασίας της οικονομίας και της κοινωνικής συνοχής, σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς εξελίξεις μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.
Σε τελική ανάλυση, η Ελλάδα επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ευθύνη της ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του δυτικού κόσμου και στην ανάγκη διασφάλισης της σταθερότητας στο εσωτερικό. Η εξέλιξη της κρίσης θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την αποτελεσματικότητα αυτής της στρατηγικής, ωστόσο η κατεύθυνση είναι ήδη σαφής. Προτεραιότητα δίνεται στη διπλωματία, στη νομιμότητα και στην οικονομική ανθεκτικότητα.
