Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο γεωπολιτικών, χρηματοδοτικών και τεχνικών προκλήσεων.
Η είσοδος του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI) δημιουργεί νέα δεδομένα για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, ενισχύοντας τις προσδοκίες για την επανεκκίνηση ενός έργου στρατηγικής σημασίας, χωρίς ωστόσο να έχει γίνει ακόμη γνωστό το ακριβές χρονοδιάγραμμα επιστροφής των εργασιών στο πεδίο.
Η νέα εταιρική δομή, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ενισχύει τη χρηματοδοτική βάση και την αξιοπιστία του έργου, ενώ η συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans θέτει ως άμεση προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το πότε θα ξεκινήσουν εκ νέου οι εργασίες πόντισης του καλωδίου.
Πηγές με γνώση των διεργασιών αναφέρουν ότι μετά την είσοδο της γαλλικής εταιρείας στο έργο, το ζήτημα της διάθεσης των απαραίτητων τεχνικών μέσων και του χρονοδιαγράμματος αφορά πλέον και τη γαλλική πλευρά, εκτιμώντας ότι η εξέλιξη αυτή μπορεί να επιταχύνει τις εκκρεμείς διαδικασίες.
Η κριτική της αντιπολίτευσης για το χρονοδιάγραμμα
Η απουσία σαφούς χρονοδιαγράμματος αποτελεί, πάντως, το βασικό σημείο κριτικής από την αντιπολίτευση.
Με κοινή δήλωσή τους, ο υπεύθυνος ΚΤΕ Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ Δημήτρης Μάντζος και ο υπεύθυνος ΚΤΕ Ενέργειας Φραγκίσκος Παρασύρης ζήτησαν από την κυβέρνηση να παρουσιάσει δεσμευτικό σχέδιο υλοποίησης, υποστηρίζοντας ότι παρά την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξακολουθούν να υπάρχουν ερωτήματα για την ολοκλήρωση του έργου.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η ΕΛΑΣ χαρακτήρισε θετική τη συμμετοχή της Meridiam, αλλά υπογράμμισε ότι ούτε η παρουσία της Nexans ούτε η αμυντική συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας έχουν μέχρι σήμερα οδηγήσει στο ξεπάγωμα της διασύνδεσης. Ζητά, μάλιστα, σαφές σχέδιο και χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της πόντισης, σε συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία και με ευρωπαϊκές και γαλλικές εγγυήσεις.
Η κυβερνητική θέση: «Ψήφος εμπιστοσύνης» στο έργο
Από την πλευρά της κυβέρνησης, η είσοδος της Meridiam χαρακτηρίζεται ως κομβική εξέλιξη που αλλάζει τις προϋποθέσεις υλοποίησης του έργου.
Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος της GSI, διατηρώντας την τεχνική ηγεσία και την ευθύνη λειτουργίας της διασύνδεσης μετά την ολοκλήρωσή της, ενώ η συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας ενισχύει, σύμφωνα με την κυβέρνηση, την κεφαλαιακή βάση, μειώνει τον επενδυτικό κίνδυνο και προσφέρει διεθνή τεχνογνωσία.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου έκανε λόγο για «ψήφο εμπιστοσύνης» στον ΑΔΜΗΕ και στην ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι η συμμετοχή της Meridiam επιταχύνει την υλοποίηση του έργου και διευκολύνει την άντληση των απαραίτητων κεφαλαίων.
«Αρχικά θα συνδέσει ηλεκτρικά την Ευρώπη μέσω της Ελλάδας με τη Μέση Ανατολή και ταυτόχρονα θα βγάλει την Κύπρο από την ενεργειακή της απομόνωση», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η συμφωνία αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η γεωπολιτική διάσταση του έργου
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο γεωπολιτικών, χρηματοδοτικών και τεχνικών προκλήσεων.
Οι αντιδράσεις της Άγκυρας στις έρευνες βυθού και στις εργασίες στην περιοχή της Κάσου ανέδειξαν τη γεωπολιτική διάσταση του έργου, ενώ οι διαφωνίες Αθήνας και Λευκωσίας για το χρηματοδοτικό μοντέλο και τον επιμερισμό του κόστους οδήγησαν στην αναζήτηση νέου στρατηγικού επενδυτή.
Η συμμετοχή της Meridiam προσδίδει ισχυρότερο ευρωπαϊκό αποτύπωμα σε μια διασύνδεση που αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδιασμού για τη σύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και σε δεύτερη φάση Ισραήλ με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Η επιλογή της γαλλικής εταιρείας δεν θεωρείται τυχαία, καθώς πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους διεθνείς επενδυτές σε έργα υποδομής, με χαρτοφυλάκιο άνω των 130 έργων παγκοσμίως και σημαντική εμπειρία σε διασυνοριακές ενεργειακές υποδομές.
Το μεγάλο στοίχημα: Από τις υπογραφές στις εργασίες
Παρά τις θετικές εξελίξεις σε εταιρικό και χρηματοδοτικό επίπεδο, η πραγματική δοκιμασία για το έργο θα φανεί όταν τα συνεργεία επιστρέψουν στο πεδίο.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν η νέα συμφωνία θα οδηγήσει στην άμεση επανεκκίνηση των εργασιών, αλλά και ποια στάση θα επιλέξει να τηρήσει η Τουρκία απέναντι στην επιστροφή των ερευνών και της πόντισης του καλωδίου.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στη διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, καθώς ο ΑΔΜΗΕ έχει ολοκληρώσει τη μελέτη κόστους – οφέλους για το σκέλος Κύπρου – Ισραήλ, με στόχο τη δημιουργία ενός ευρύτερου ενεργειακού διαδρόμου στην Ανατολική Μεσόγειο.
