Ισχυρό πολιτικό μήνυμα έστειλαν οι εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κατέγραψε ιστορική πρωτιά, συγκεντρώνοντας περίπου 44% των ψήφων.
Το αποτέλεσμα φέρνει για πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο την ακροδεξιά σε απόσταση αναπνοής από την ανάληψη της εξουσίας σε επίπεδο κρατιδίου.
Το AfD έλαβε 43,8% και κατέλαβε 39 από τις 83 έδρες της τοπικής Βουλής, ενώ ακολούθησαν το CDU με 17,2% και 16 έδρες, το SPD με περίπου 9,1% και 8 έδρες, οι Πράσινοι με περίπου 8,8% και 8 έδρες, η Die Linke με περίπου 8,5% και 8 έδρες και το BSW με 5,3% και 4 έδρες.
Για την απόλυτη πλειοψηφία απαιτούνται 42 έδρες, γεγονός που σημαίνει ότι το AfD υπολείπεται μόλις τριών και δεν μπορεί να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Παράλληλα, το αποτέλεσμα αποτελεί μεγάλη άνοδο σε σχέση με το 20,8% που είχε καταγράψει το 2021.
Τραμπ: «Make Germany Great Again»
Η εκλογική επιτυχία του AfD προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος απέδωσε την άνοδο του κόμματος στη δυσαρέσκεια για τη μεταναστευτική πολιτική της Γερμανίας.
«Ουάου! Το Λαϊκιστικό Κόμμα στη Γερμανία είχε μόλις μια πραγματικά μεγάλη βραδιά. Επιτέλους βαρέθηκαν τους απολύτως φρικτούς κανόνες και κανονισμούς για τη μετανάστευση, οι οποίοι έχουν βλάψει τόσο πολύ τη Γερμανία», έγραψε στο Truth Social.
«Είναι σε άνοδο και δεν πρόκειται να το ανεχτούν άλλο! MGGA!!!», πρόσθεσε, χρησιμοποιώντας το ακρωνύμιο που παραπέμπει στο «Make Germany Great Again», κατά το πρότυπο του δικού του «Make America Great Again».
Διαδηλώσεις κατά του AfD
Την ίδια ώρα, χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους του Βερολίνου, αλλά και άλλων γερμανικών πόλεων, αντιδρώντας στην εκλογική άνοδο του AfD. Στην Πύλη του Βρανδεμβούργου πραγματοποιήθηκε φιλοδημοκρατική συγκέντρωση, με την αστυνομία να υπολογίζει τους συμμετέχοντες σε περίπου 5.000, ενώ οι διοργανωτές έκαναν λόγο για περισσότερους από 14.000.
Μεταξύ των συνθημάτων που κυριάρχησαν ήταν τα «Ο φασισμός δεν είναι εναλλακτική», «Σταματήστε το ναζιστικό AfD: τέλος στον ρατσισμό και στις περικοπές των κοινωνικών υπηρεσιών» και «Η Ιστορία μάς κοιτάζει».
Ο Γενς-Κρίστιαν Βάγκνερ, διευθυντής του μνημείου του πρώην ναζιστικού στρατοπέδου συγκέντρωσης του Μπούχενβαλντ, χαρακτήρισε το εκλογικό αποτέλεσμα «ντροπή που σε εξοργίζει και σε αφήνει άναυδο», προειδοποιώντας ότι η εξέλιξη δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με σιωπή.
Παράλληλες κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν σε πόλεις όπως το Πότσνταμ, το Μύνστερ, το Γκέτινγκεν, η Δρέσδη, το Άαχεν, το Μπάμπεργκ, το Ντάρμστατ και το Χάλμπερστατ, ενώ στη Χάλε συνεχίζονται οι δράσεις αριστερών ομάδων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών.
Πώς μπορεί να κυβερνήσει το AfD
Το μεγάλο ερώτημα πλέον αφορά τον σχηματισμό κυβέρνησης. Το AfD χρειάζεται τρεις ακόμη έδρες για την απόλυτη πλειοψηφία, όμως τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα εξακολουθούν να απορρίπτουν τη συνεργασία μαζί του, διατηρώντας το λεγόμενο «τείχος προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά.
Ο υποψήφιος του AfD για την πρωθυπουργία του κρατιδίου, Ούλριχ Ζίγκμουντ, αναμένεται να αναζητήσει συμμάχους, με το BSW να αποτελεί μία από τις πιθανές επιλογές, καθώς τα δύο κόμματα εμφανίζουν συγκλίσεις σε ζητήματα όπως η μεταναστευτική πολιτική και η στάση απέναντι στην Ουκρανία.
Παράλληλα, το AfD επιδιώκει επικοινωνία με τη δεξιά πτέρυγα του CDU, ωστόσο ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει αποκλείσει κατηγορηματικά οποιαδήποτε συνεργασία.
Η κατάσταση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον ενόψει των εκλογών στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία στις 20 Σεπτεμβρίου. Στο δεύτερο, το AfD εμφανίζεται να προηγείται στις δημοσκοπήσεις με περίπου 35%, ενώ το SPD της πρωθυπουργού Μανουέλα Σβέζιγκ έχει ενισχύσει σημαντικά τα ποσοστά του και κινείται πλέον πάνω από το 30%.
Στο Βερολίνο, αντίθετα, η μάχη εμφανίζεται πιο αμφίρροπη, με CDU, Die Linke και AfD να διεκδικούν την πρώτη θέση, ενώ ακολουθούν SPD και Πράσινοι.
Η ατζέντα του AfD
Το AfD επιχειρεί να αξιοποιήσει την επιτυχία στη Σαξονία-Άνχαλτ ως πρότυπο για την υπόλοιπη Γερμανία. Στο επίκεντρο του προγράμματός του βρίσκεται η αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής, με προτάσεις για απελάσεις παράτυπων μεταναστών, επέκταση των κέντρων κράτησης και επιστροφές πολιτών μη γερμανικής καταγωγής στις χώρες προέλευσής τους, στο πλαίσιο της πολιτικής που το κόμμα αποκαλεί «επαναμετανάστευση».
Σημαντικές αλλαγές προτείνει και στην εκπαίδευση. Ο Ούλριχ Ζίγκμουντ έχει μιλήσει για «αποϊδεολογικοποίηση» των σχολείων, ενώ το κόμμα προτείνει, μεταξύ άλλων, απαγόρευση της σημαίας Pride και μεγαλύτερη έμφαση στις «παραδοσιακές» γερμανικές αξίες.
Το AfD τάσσεται επίσης υπέρ της αλλαγής του τρόπου διδασκαλίας της γερμανικής ιστορίας, με μεγαλύτερη έμφαση στις περιόδους πριν από τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους και μικρότερη αναφορά στο ναζιστικό παρελθόν. Παράλληλα, προτείνει ξεχωριστές τάξεις για παιδιά προσφύγων και εκπαίδευση που θα αναδεικνύει τον προσωρινό χαρακτήρα της παραμονής τους στη Γερμανία.
Στον πολιτισμό, το κόμμα προωθεί μια «νέα, πατριωτική πολιτιστική πολιτική», ζητώντας αλλαγές στη δημόσια χρηματοδότηση και υποστηρίζοντας ότι οι κρατικοί πολιτιστικοί θεσμοί θα πρέπει να ενισχύουν τη γερμανική εθνική ταυτότητα.
Η άνοδος του AfD, πάντως, δεν περιορίζεται πλέον στη διαμαρτυρία απέναντι στην κυβέρνηση. Με την ιστορική του επίδοση στη Σαξονία-Άνχαλτ, το κόμμα βρίσκεται μπροστά στην πρόκληση να μετατρέψει την εκλογική του δυναμική σε κυβερνητική επιρροή, την ώρα που οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις επιχειρούν να ανακόψουν την περαιτέρω διείσδυσή του.
