Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε την αναγκαιότητα πραγματικής ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας βοήθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθρο 42, παράγραφος 7), επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα υπήρξε η πρώτη χώρα που στήριξε την Κύπρο όταν δέχθηκε επίθεση.
Όπως σημείωσε, σκοπεύει να θέσει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την αναγκαιότητα διαμόρφωσης «ενός σαφούς οδικού χάρτη», προκειμένου η έως τώρα άτυπη ενεργοποίηση να αποκτήσει θεσμική υπόσταση για μελλοντικές κρίσεις.
Έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στις συνέπειες από επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, προειδοποιώντας ότι αυτές μπορεί να προκαλέσουν δραματική αύξηση των τιμών και σοβαρές επιπτώσεις για την παγκόσμια οικονομία.
Υπογράμμισε την ανάγκη να σταματήσουν οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, ενώ τόνισε ότι η Ευρώπη οφείλει να προστατεύσει καταναλωτές και επιχειρήσεις. Όπως είπε, η Ελλάδα θα στηρίξει πολίτες και οικονομία στο μέτρο των δυνατοτήτων της, αλλά θα απαιτηθούν και ευρωπαϊκές παρεμβάσεις εάν η κρίση παραταθεί.
Τέλος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε μήνυμα ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να βρεθεί αντιμέτωπη με μια νέα προσφυγική κρίση, αντίστοιχη του 2015. «Η Ευρώπη δεν μπορεί να ανεχθεί επανάληψη των λαθών του παρελθόντος», σημείωσε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη προστασίας των εξωτερικών συνόρων και ετοιμότητας για όλα τα ενδεχόμενα.
Ολόκληρη η δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη κατά την άφιξή του στη Σύνοδο Κορυφής:
«Η Σύνοδος Κορυφής που ξεκινάει σε λίγο διεξάγεται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία, με έναν εκτεταμένο πόλεμο να πλήττει την περιοχή της Μέσης Ανατολής. Οι επιπτώσεις προφανώς στην παγκόσμια οικονομία είναι εξαιρετικά σοβαρές. Επιτρέψτε μου να κάνω τρεις παρατηρήσεις.
Η πρώτη έχει να κάνει με το γεγονός ότι η κρίση αυτή ανέδειξε την ανάγκη της πραγματικής ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αναφέρομαι στο άρθρο 42, παράγραφος 7. Η Ελλάδα, πρώτη ευρωπαική χώρα, έσπευσε να στηρίξει την Κύπρο όταν αυτή δέχθηκε επίθεση. Ακολούθησαν πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Θα θέσω όμως ανοιχτά το ζήτημα αυτό στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και θα ζητήσω έναν σαφή οδικό χάρτη για το πώς μπορούμε αυτήν την ουσιαστικά άτυπη ενεργοποίηση του άρθρου 42, 7 να την μετατρέψουμε σε μια θεσμικά στέρεη επιλογή, την οποία θα έχουν οι ευρωπαϊκές χώρες σε περίπτωση που δεχθούν εκ νέου κάποια επίθεση.
Η δεύτερη παρατήρησή μου έχει να κάνει με τις οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις αυτής της μεγάλης κρίσης. Η επίθεση στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Κόλπου έχει τη δυνατότητα να οδηγήσει τις τιμές της ενέργειας σε επίπεδα που θα μπορούν να οδηγήσουν σε δραματικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και είναι απολύτως απαραίτητο αυτή τη στιγμή να πρυτανεύσει η λογική και να σταματήσουν εκατέρωθεν επιθέσεις σε υποδομές ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή. Από εκεί και πέρα όμως, ως Ευρώπη πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση, έχοντας ως πρώτο μέλημα την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών, ειδικά των πιο αδύναμων συμπολιτών μας, αλλά και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, έτσι ώστε να μην πληγεί κι άλλο η ανταγωνιστικότητά τους. Και η απάντηση σε αυτό το επίπεδο πρέπει να είναι και εθνική αλλά και ευρωπαϊκή.
Η Ελλάδα στα πλαίσια των δημοσιονομικών της δυνατοτήτων θα κάνει ότι περνάει από το χέρι της για να στηρίξει τους Έλληνες πολίτες και την ελληνική οικονομία. Θα χρειαστούμε όμως και ευρωπαϊκές απαντήσεις σε περίπτωση που αυτή η κρίση παραταθεί και οδηγήσει σε παρατεταμένα αυξημένες τιμές και στο φυσικό αέριο αλλά και στα καύσιμα. Και αυτό θα είναι αντικείμενο της συζήτησης την οποία θα κάνουμε σήμερα.
Η τρίτη παρατήρησή μου έχει να κάνει με το γεγονός ότι η κρίση αυτή δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να οδηγήσει την Ευρώπη να αντιμετωπίσει μια νέα προσφυγική κρίση. Εδώ το μήνυμα πρέπει να είναι απολύτως σαφές: Η Ευρώπη δεν μπορεί να ανεχθεί και πάλι μια επανάληψη της κρίσης του 2015. Δεν είμαστε στο σημείο αυτό, αλλά πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα. Ένα σαφές μήνυμα, λοιπόν, ότι η Ευρώπη θα προστατεύσει τα εξωτερικά της σύνορα και δεν θα επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος θεωρώ ότι είναι επιβεβλημένο να σταλεί από αυτό το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο».
