Το ισχύον σύστημα μοριοδότησης των διακριθέντων αθλητών για την εισαγωγή τους στα πανεπιστήμια μέσω των Πανελλαδικών Εξετάσεων βάζει στο μικροσκόπιο το υπουργείο Παιδείας, προετοιμάζοντας αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο.
Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι τα προνόμια που προβλέπονται για τους αθλητές αποδίδονται με βάση την πραγματική και διαχρονική ενασχόλησή τους με τον αθλητισμό, περιορίζοντας παράλληλα τα περιθώρια καταστρατήγησης του συστήματος.
Η επανεξέταση έρχεται στον απόηχο της υπόθεσης Τσαβδαρίδη, η οποία οδήγησε στην παραίτηση του πρώην υφυπουργού Ανάπτυξης και πυροδότησε έναν μίνι ανασχηματισμό, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο αθλητικές διακρίσεις μπορούν να εξασφαλίσουν επιπλέον μόρια και ευνοϊκότερη πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει τεθεί από τον πρωθυπουργό, το υπουργείο Παιδείας, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, καλείται να καταρτίσει μια συνολική πρόταση αναμόρφωσης. Οι βασικοί άξονες είναι δύο: αφενός, να εξετάζεται η ουσιαστική συμμετοχή των αθλητών στις ομάδες και στις επίσημες διοργανώσεις και, αφετέρου, να λαμβάνεται υπόψη η διάρκεια της ενασχόλησής τους με το άθλημα.
Η δεύτερη παράμετρος αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η πρόθεση είναι να μην αρκεί μια μεμονωμένη συμμετοχή ή διάκριση, αλλά να αποδεικνύεται ότι ο υποψήφιος έχει επενδύσει συστηματικά χρόνο και προσπάθεια στον αθλητισμό.
Από το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ μέχρι το σκάκι, το τσιδαόμπα και την εδαφοσφαίριση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η έκταση των αθλημάτων που περιλαμβάνονται στο υφιστάμενο πλαίσιο. Η δυνατότητα μοριοδότησης δεν περιορίζεται στα δημοφιλή ή ολυμπιακά αθλήματα, όπως ο στίβος, το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ και η κολύμβηση, αλλά επεκτείνεται σε δεκάδες άλλες αθλητικές δραστηριότητες, ακόμη και σε αντικείμενα που παραμένουν σχεδόν άγνωστα στο ευρύ κοινό.
Στη σχετική λίστα περιλαμβάνονται αθλήματα ομοσπονδιών με ενεργή αγωνιστική δραστηριότητα, ολυμπιακά και μη ολυμπιακά αγωνίσματα, παραολυμπιακά αθλήματα, αλλά και λιγότερο διαδεδομένες δραστηριότητες.
Ενδεικτικά, στις κατηγορίες που προβλέπονται βρίσκονται:
Ολυμπιακά αθλήματα: Στίβος, ποδόσφαιρο, μπάσκετ, βόλεϊ, κολύμβηση, υδατοσφαίριση, κωπηλασία, ιστιοπλοΐα, ποδηλασία, πυγμαχία, πάλη, τζούντο, ξιφασκία, σκοποβολή, τοξοβολία, άρση βαρών, ιππασία, χιονοδρομία, γυμναστική, τρίαθλο και αναρρίχηση.
Μη ολυμπιακά αθλήματα: Καράτε, ταεκβοντό ITF, ζίου ζίτσου, κικ μπόξινγκ, μουάι τάι, γουσού κουνγκ φου, παγκράτιο, σάμπο, κουρές, τσιδαόμπα, σκουός, γκολφ, ράγκμπι, μπέιζμπολ, σόφτμπολ, σκάκι, μπριτζ, σούμο, τεκμπολ, τσιρλίντινγκ, αγωνιστικός χορός και ηλεκτρονικός αθλητισμός (e-sports).
Αθλήματα για ΑμεΑ: Παραστίβος, παραποδηλασία, μπότσια, καλαθοσφαίριση με αμαξίδιο, ποδόσφαιρο ακρωτηριασμένων, αθλητισμός κωφών, καθώς και αγωνίσματα για νεφροπαθείς και μεταμοσχευμένους.
Λοιπές αναγνωρισμένες ομοσπονδίες και δραστηριότητες: Μηχανοκίνητος αθλητισμός, μοτοσυκλέτα, σωματική διάπλαση, αισθητική ομαδική γυμναστική, εδαφοσφαίριση, σαβάτ, MMA και ρομποτική.
Η μεγάλη ποικιλία των αθλημάτων αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα πεδία αξιολόγησης κατά την επεξεργασία των νέων διατάξεων, καθώς το υπουργείο καλείται να εξετάσει τις ιδιαιτερότητες κάθε αθλήματος και τον τρόπο με τον οποίο πιστοποιείται η πραγματική αγωνιστική δραστηριότητα.
Τι ισχύει σήμερα για τη μοριοδότηση των αθλητών
Με το σημερινό καθεστώς, οι διακριθέντες αθλητές μπορούν να διεκδικήσουν την εισαγωγή τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση με προσαύξηση των μορίων τους, ανάλογα με το είδος και το επίπεδο της αθλητικής διάκρισης που έχουν πετύχει.
Παράλληλα, προβλέπονται ειδικές υπεράριθμες θέσεις, οι οποίες προστίθενται στον αριθμό των εισακτέων και δεν αφαιρούνται από τις θέσεις που διεκδικούν οι υποψήφιοι της γενικής σειράς. Το ποσοστό τους ανέρχεται σε 20% για τα Τμήματα Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ) και σε 3% για τα υπόλοιπα πανεπιστημιακά τμήματα, με τις προϋποθέσεις και τις διαφοροποιήσεις που ορίζει η νομοθεσία.
Το μέγεθος της συγκεκριμένης κατηγορίας αποτυπώνεται και στους αριθμούς. Το 2025, συνολικά 925 υποψήφιοι έλαβαν ευεργετήματα εισαγωγής λόγω των αθλητικών τους επιδόσεων, ενώ ο ετήσιος αριθμός κινείται συνήθως κοντά στα 1.000 άτομα.
Ζαχαράκη: «Να περιορίσουμε το περιθώριο καταστρατήγησης»
Τον σχεδιασμό του υπουργείου περιέγραψε στην ΕΡΤ η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, προαναγγέλλοντας ότι η συνολική πρόταση για τις αλλαγές αναμένεται να παρουσιαστεί μέσα στον Νοέμβριο.
Όπως ανέφερε, βασική επιδίωξη είναι η δημιουργία ενός πιο αυστηρού και ξεκάθαρου νομοθετικού πλαισίου, το οποίο θα περιορίζει τις δυνατότητες εκμετάλλευσης των ευεργετικών διατάξεων.
«Θέλουμε να κάνουμε ακόμη πιο στέρεο και πιο στιβαρό το νομοθετικό πλαίσιο και να περιορίσουμε το περιθώριο καταστρατήγησης», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η υπουργός διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν αιφνιδιαστικές αλλαγές για τους μαθητές που βρίσκονται ήδη σε τροχιά Πανελλαδικών, καθώς θα προβλεφθούν μεταβατικές διατάξεις.
Στο επίκεντρο της νέας προσέγγισης θα βρεθεί η διάρκεια και η ποιότητα της αθλητικής παρουσίας. Όπως εξήγησε η κ. Ζαχαράκη, θα εξετάζεται πόσα χρόνια ασχολείται ένας υποψήφιος με το άθλημά του, πόσο συστηματικά συμμετέχει στις δραστηριότητές του και με ποιον τρόπο μπορεί να τεκμηριωθεί αυτή η παρουσία.
«Θα δώσουμε μεγάλη έμφαση στη διαχρονικότητα της ενασχόλησης με το άθλημα. Πόσα χρόνια ένας αθλητής βρίσκεται στη διαδικασία του αθλήματος, συμμετέχει και πώς συμμετέχει. Είναι πολύ σημαντικό το είδος της συμμετοχής και πώς αποδεικνύεται», ανέφερε.
Ειδικά για τα ομαδικά αθλήματα, υπενθύμισε ότι ήδη προβλέπεται συμμετοχή σε ποσοστό άνω του 50% των αγώνων (+1), επισημαίνοντας ότι χρειάζεται να αποσαφηνιστεί περαιτέρω ο τρόπος πιστοποίησης της πραγματικής αγωνιστικής παρουσίας.
Παράλληλα, θα αξιολογηθούν οι διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα ατομικά και τα ομαδικά αθλήματα, οι επιμέρους κατηγορίες και τα ποσοστά προσαύξησης που ισχύουν σήμερα.
Η υπουργός υπογράμμισε ότι στόχος δεν είναι να αμφισβητηθεί η προσπάθεια των πραγματικών αθλητών, οι οποίοι αφιερώνουν σημαντικό μέρος της καθημερινότητάς τους στον αθλητισμό.
«Έχουμε παιδιά τα οποία αθλούνται και δίνουν προσωπικό χρόνο χρόνια ολόκληρα και μαζί με αυτά οι γονείς τους, οι οικογένειες, οι προπονητές και οι αθλητικοί σύλλογοι. Δεν μπορούν να αδικηθούν αυτά τα παιδιά που καταβάλλουν τεράστια προσπάθεια», τόνισε.
Η επεξεργασία των αλλαγών πραγματοποιείται σε συνεργασία με τον αναπληρωτή υπουργό Αθλητισμού Γιάννη Βρούτση, τον γενικό γραμματέα Αθλητισμού Γιώργο Μαυρωτά και τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Παιδείας.
«Να κλείσουμε όλα τα παράθυρα» – Τι θα γίνει με τους μαθητές των επόμενων ετών
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η Σοφία Ζαχαράκη στην ανάγκη να διαφυλαχθεί η αξιοπιστία των Πανελλαδικών Εξετάσεων και να μην υπάρχουν διαφορετικά μέτρα και σταθμά για τους υποψηφίους.
«Το κομμάτι της δικαιοσύνης είναι για μένα πολύ κεντρικό. Να φανταστούμε πόσα χρόνια προσπαθούν τα παιδιά, οι οικογένειές τους, με τη βοήθεια των εκπαιδευτικών, για να μπουν στο Πανεπιστήμιο. Αυτό πρέπει οπωσδήποτε να συνοδεύεται από δικαιοσύνη και πλήρη αξιοκρατία, την οποία ο θεσμός των Πανελλαδικών έχει κερδίσει. Άρα, ας μην αφήνουμε παράθυρα. Να τα κλείσουμε όλα και πραγματικά να υπάρχει δικαιοσύνη και, κυρίως, δικαίωση στον κόπο των παιδιών», ανέφερε.
Αναφερόμενη στην υπόθεση που έφερε ξανά το ζήτημα στην επικαιρότητα, η υπουργός σημείωσε ότι οι αιτήσεις υποβάλλονται ψηφιακά, ενώ προειδοποίησε να μην υπάρξει συλλήβδην στοχοποίηση μαθητών και αθλητών χωρίς να εξεταστούν πρώτα τα πραγματικά δεδομένα κάθε περίπτωσης.
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι η αναμόρφωση δεν αποτελεί αποκλειστικά αποτέλεσμα των τελευταίων εξελίξεων, καθώς είχαν ήδη ξεκινήσει συζητήσεις μεταξύ του υπουργείου Παιδείας και της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού. Όπως ανέφερε, το άρθρο 34 του νόμου του 1999, που καθορίζει τα ευεργετήματα για τους διακριθέντες αθλητές, έχει τροποποιηθεί συνολικά 51 φορές από τότε που θεσπίστηκε.
Σε κάθε περίπτωση, οι αλλαγές δεν πρόκειται να εφαρμοστούν αιφνιδιαστικά. Η υπουργός έκανε λόγο για μεταβατική περίοδο, με ορίζοντα περίπου δύο ετών, ώστε μαθητές και οικογένειες να έχουν τον απαραίτητο χρόνο προσαρμογής. Οι υποψήφιοι που προετοιμάζονται για τις φετινές Πανελλαδικές δεν αναμένεται να επηρεαστούν από την αναμόρφωση του πλαισίου.
