Η εκπαίδευση σκύλων δεν περιορίζεται στην εκμάθηση εντολών, αλλά αφορά και τη σχέση που χτίζεται με βάση την εμπιστοσύνη, τη συνέπεια και τα σαφή όρια. Πότε μια συμπεριφορά χρειάζεται διαφορετική διαχείριση και ποιος είναι ο ρόλος του εκπαιδευτή;
Η εκπαιδεύτρια σκύλων Αλεξάνδρα Κώττα εξηγεί τη σημασία της σωστής καθοδήγησης και της υπεύθυνης διαχείρισης κάθε σκύλου.
Η σημασία των ορίων στην καθημερινότητα του σκύλου
Μερικές φορές, λέει η κα Κώττα, οι λέξεις «διόρθωση συμπεριφοράς» μπορεί να προκαλέσουν έκπληξη ή ακόμη και να σοκάρουν, όταν μιλάμε για την εκπαίδευση του σκύλου.
Πίσω από αυτήν, ωστόσο, βρίσκεται η ευτυχία τόσο του σκύλου μας όσο και η δική μας.
Το ζητούμενο, τονίζει η εκπαιδεύτρια, δεν είναι να παίζουμε με τις λέξεις, αλλά να εστιάζουμε στην ουσία και στο αποτέλεσμα. Ο σκύλος είναι κοινωνικό ζώο και στις φυσικές του τάσεις περιλαμβάνεται η ανάγκη να ανήκει σε μια ομάδα.
Υπάρχουν συμπεριφορές που είναι αποδεκτές μεταξύ των σκύλων, αλλά όχι μέσα στη συμβίωσή τους με τους ανθρώπους. Και κάπου εκεί ξεκινούν τα προβλήματα.
Σε ένα κουτάβι από την ηλικία των δύο μηνών, αρχίζουμε να του μαθαίνουμε ποιοι είναι οι κανόνες μέσα στο σπίτι, στη βόλτα και γενικότερα στην καθημερινότητά του.
Ένας ευτυχισμένος σκύλος χρειάζεται ξεκάθαρα όρια, συνέπεια, εκτόνωση και κατάλληλη καθοδήγηση για τις ανεπιθύμητες συμπεριφορές του
Για παράδειγμα, όταν ένα κουτάβι επιμένει σε κάτι, η μητέρα του μπορεί να το πιάσει από τον σβέρκο, να του γρυλίσει ή ακόμη και να το δαγκώσει. Κάτι τέτοιο, προφανώς, δεν μπορούμε να κάνουμε εμείς. Με αυτόν τον τρόπο, όμως, η σκύλα οριοθετεί τη συμπεριφορά του κουταβιού της.
Όταν το κουτάβι αρχίσει να δαγκώνει τα πόδια ή τα χέρια μας, πρέπει να παρέμβουμε, θέτοντας ένα όριο σε αυτήν τη συμπεριφορά. Επομένως, εδώ κρατάμε τη λέξη «όριο». Το λάθος από την πλευρά μας θα ήταν να φωνάζουμε ασταμάτητα, να προσπαθούμε να κάνουμε διάλογο μαζί του ή να το τιμωρούμε. Ο σκύλος δεν σκέφτεται όπως ο άνθρωπος. Είναι ένα ευφυές και συναισθηματικό ζώο, αλλά μαθαίνει κυρίως μέσα από τους συσχετισμούς, την επανάληψη και τη ρουτίνα, διευκρινίζει η κα Κώττα.
Από τις απλές συμπεριφορές στις πιο σύνθετες περιπτώσεις στην εκπαίδευση του σκύλου
Το παραπάνω παράδειγμα με το κουταβάκι που δαγκώνει, συνεχίζει η κα Κώττα, είναι ένα μικρό και φαινομενικά ασήμαντο περιστατικό, το οποίο, βεβαίως, απαιτεί προσοχή και καθοδήγηση. Υπάρχουν, όμως, πολύ σοβαρότερα περιστατικά, τα οποία, δυστυχώς, πλήττουν πλέον σχεδόν καθημερινά την κοινωνία.
Με τη βασική υπακοή μπορούν να αντιμετωπιστούν ανεπιθύμητες συμπεριφορές, όπως το γάβγισμα στο κουδούνι, το τράβηγμα στο λουρί και άλλες παρόμοιες αντιδράσεις.
«Όταν, όμως, έχουμε να διαχειριστούμε έναν επιθετικό σκύλο, ο οποίος δαγκώνει όχι επειδή βρίσκεται στο στάδιο της οδοντοφυΐας και του παιχνιδιού, αλλά λόγω σοβαρότερων προβλημάτων συμπεριφοράς, τότε η προσέγγιση της εκπαίδευσης αλλάζει. Σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν αρκεί ένα απλό πρόγραμμα βασικής υπακοής», επισημαίνει η κα Κώττα.
Συνεχίζει λέγοντας ότι η αντιμετώπιση της συμπεριφοράς του σκύλου είναι μια εξειδικευμένη διαδικασία, η οποία πρέπει να πραγματοποιείται από άτομα με εξειδίκευση σε τέτοιου είδους ζητήματα. Στόχος είναι, μέσα από τη συγκεκριμένη διαδικασία, ο σκύλος να περιορίσει ή ακόμη και να εξαλείψει την ανεπιθύμητη συμπεριφορά του.
Εξίσου σημαντικό, ωστόσο, είναι να μάθει και ο ιδιοκτήτης πώς να διαχειρίζεται τον συγκεκριμένο σκύλο.
Ο ρόλος του εκπαιδευτή και η εξειδικευμένη γνώση
Την ευθύνη και το ρίσκο αυτής της διαδικασίας, υπογραμμίζει η κα Κώττα, αναλαμβάνει ένας άνθρωπος που αγαπά τα σκυλιά, έχει δεχθεί δαγκώματα και έχει τραυματιστεί: ο εκπαιδευτής σκύλων. Όταν καλείται να διαχειριστεί σκύλους με τέτοιου είδους συμπεριφορές, ο εκπαιδευτής πρέπει να διαθέτει εμπειρία στον συγκεκριμένο τομέα, ώστε να αξιολογήσει σωστά τον σκύλο, να εντοπίσει την αιτία της συμπεριφοράς και, το σημαντικότερο, να εργαστεί για την αντιμετώπισή της.
Ένας ευτυχισμένος σκύλος χρειάζεται ξεκάθαρα όρια, συνέπεια, εκτόνωση και κατάλληλη καθοδήγηση για τις ανεπιθύμητες συμπεριφορές του. Η αγάπη από μόνη της δεν αρκεί.
Πολλές φορές, αναφέρει η εκπαιδεύτρια, μπερδεύουμε την αγάπη που νιώθουμε εμείς για τον σκύλο μας με το τι πραγματικά χρειάζεται και πώς αντιλαμβάνεται εκείνος τη σχέση μας. Όταν ξεχνάμε τη φύση του και τις ανάγκες του, μπορεί να προκύψουν σοβαρά ατυχήματα.
Τα παραδείγματα από την ανθρώπινη συμπεριφορά
Ας δούμε ένα τελευταίο παράδειγμα, λέει η κα Κώττα. Έχουμε ένα παιδάκι ενός έτους, το οποίο, πάνω στα νεύρα του, σπάει ένα ποτήρι. Εμείς αντιδρούμε στην πράξη του, επιπλήττοντάς το, φωνάζοντας και ούτω καθεξής. Το παιδάκι, κατά 99%, δεν έχει καταλάβει τι συνέβη και γιατί αντιδρούμε με αυτόν τον τρόπο.
Χρειάζεται, λοιπόν, να το βοηθήσουμε να μάθει ποια συμπεριφορά είναι αποδεκτή και ποια όχι. Δηλαδή, να του επισημάνουμε το λάθος και να του εξηγήσουμε ότι, όταν θυμώνει, δεν μπορεί να σπάει αντικείμενα.
Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με το κουτάβι. Από την ηλικία των δύο μηνών, αρχίζουμε να του μαθαίνουμε ποιοι είναι οι κανόνες μέσα στο σπίτι, στη βόλτα και γενικότερα στην καθημερινότητά του.
Ας υποθέσουμε, τώρα, ότι το παιδάκι έχει μεγαλώσει και είναι πλέον 14 ετών. Κλέβει έναν συμμαθητή του, το περιστατικό αποκαλύπτεται από το σχολείο και του επιβάλλεται πενθήμερη αποβολή.
Είναι πιθανό το παιδί να μην επαναλάβει την πράξη του, καθώς αντιλαμβάνεται ότι πρόκειται για μια μη αποδεκτή συμπεριφορά και καλείται πλέον να αλλάξει τη στάση του.
Η σωστή διαχείριση των ανεπιθύμητων συμπεριφορών «χτίζει» έναν σκύλο με ασφάλεια, ηρεμία και εμπιστοσύνη
Κλείνοντας, η κα Κώττα λέει: «Αν το καλοσκεφτούμε, λοιπόν, μέσα από την κατάλληλη αντιμετώπιση των ανεπιθύμητων συμπεριφορών κατά την εκπαίδευση των σκύλων, συμβάλλουμε στη διαμόρφωση ενός σκύλου που νιώθει ασφάλεια -πάνω απ’ όλα-, είναι ήρεμος και μας εμπιστεύεται.
Η εκπαιδεύτρια σκύλων, Αλεξάνδρα Κώττα
* Η κα Αλεξάνδρα Κώττα είναι απόφοιτος της Σχολής «Star Dogs Trainer Academy» εκπαίδευσης σκύλων.
Το 2022 αποφοίτησε από ιδιωτική σχολή ως βοηθός κτηνιάτρου.
Το 2024 παρακολούθησε σεμινάριο που διοργάνωσε το Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών με θέμα: «Πρώτες βοήθειες στα ζώα συντροφιάς».
Έχει παρακολουθήσει μαθήματα εξ αποστάσεως στη Σχολή «AggressiveDog.Com Help For Dogs With Aggresion» του Michael Shikashio (ειδικός σε θέματα επιθετικότητας των σκύλων).
Έχει κατακτήσει την πρώτη θέση Bh/Vt στους προκριματικούς αγώνες του Β’ Παγκόσμιου Πρωταθλήματος της FCI στο κυνάθλημα IGP μαζί με τον σκύλο της Cerberus Lupus Land «Astria».
Επιπλέον, είναι απόφοιτη των εξής σχολών: α) Σχολή Φροντιστών Αλόγων και β) Σχολή Εκπαίδευσης Αλόγων επί εδάφους (Argy’s Art the Ranch).
Είναι δημιουργός της σελίδας «Glow Paw Εκπαίδευση και ψυχολογία ζώων συντροφιάς».
