Ο Δημοσθένης ανέλαβε την υποστήριξη του αιτήματος των δημοκρατικών ροδίων εξορίστων και εκφώνησε έτσι τον λόγο του Υπέρ της Ροδίων ελευθερίας. Με τη στάση του αυτή, είναι σαφές ότι ήρθε σε σύγκρουση αφενός με την κατ’ αρχήν φιλειρηνική πολιτική της αθηναϊκής πολιτείας μετά τον Συμμαχικό Πόλεμο, τη γραμμή που ακολουθούσε ο Εύβουλος, και αφετέρου με το γενικό αίσθημα, τη χαιρέκακη ή εκδικητική διάθεση των συμπολιτών του απέναντι στους αγνώμονες Ροδίους, πρώην συμμάχους τους.
Στον λόγο του ο Δημοσθένης προβάλλει σοβαρά επιχειρήματα για να πείσει τους Αθηναίους να ξεπεράσουν την οργή και τη μνησικακία που είναι φυσικό να νιώθουν. Υποστηρίζει ότι το ζήτημα που συζητείται, η απελευθέρωση των Ροδίων και η επαναφορά της δημοκρατίας στο νησί, είναι εξαιρετικά σοβαρό, ενώ η ευκαιρία που παρουσιάζεται είναι θεόσταλτη και πρέπει να αξιοποιηθεί, ώστε να αποκατασταθεί η καλή φήμη της Αθήνας. Αν η πόλη ανταποκριθεί στην έκκληση για βοήθεια, οι Αθηναίοι θα αποδειχθούν σωτήρες των Ροδίων και εγγυητές της δημοκρατίας και της ελευθερίας.
Ο Δημοσθένης παραδέχεται ότι οι άλλοτε αλαζόνες και τώρα ταπεινωμένοι Ρόδιοι στάθηκαν αναξιόπιστοι και δικαίως έχασαν την ελευθερία τους, όμως η υποστήριξη που προτείνει έχει ως γνώμονα το συμφέρον της Αθήνας. Παράλληλα, κατά τα φαινόμενα δεν υπάρχει φόβος δυναμικής αντίδρασης από τον Πέρση βασιλιά, ενώ δεν είναι προς το συμφέρον της Αρτεμισίας, διαδόχου του Μαυσώλου στην Καρία, να εναντιωθεί σε μια αθηναϊκή επιχείρηση.
Η αποκατάσταση της δημοκρατίας στη Ρόδο εξυπηρετεί τις πολιτικές επιδιώξεις της Αθήνας, ενώ η εξάπλωση των ολιγαρχικών πολιτευμάτων συνιστά έμμεση απειλή για τη δημοκρατία στην Αθήνα.
Ο Δημοσθένης γνωρίζει ασφαλώς ότι η λήψη και, ακόμη περισσότερο, η εκτέλεση τέτοιων αποφάσεων δεν είναι εύκολη υπόθεση, γι’ αυτό και προτρέπει τους συμπολίτες του να κινητοποιηθούν και να ενεργήσουν με τρόπο αντάξιο της πόλης και των προγόνων τους.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, βοήθημα του Αθανασίου Ι. Γιαγκόπουλου για το λόγο του Δημοσθένη Υπέρ της Ροδίων ελευθερίας (εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη, 2000).
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Α’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Β’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Γ’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Δ’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Ε’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος ΣΤ’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Ζ’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Η’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Θ’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Ι’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος ΙΑ’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος ΙΒ’)
