Οι ελληνικές τράπεζες έχουν αυξήσει σημαντικά το χαρτοφυλάκιο κρατικών ομολόγων τους τα τελευταία χρόνια, όμως τα διακρατούν κατά κύριο λόγο έως τη λήξη τους. Έτσι, σύμφωνα με ανάλυση του οίκου πιστοληπτικής αξιολόγησης DBRS για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, ο κίνδυνος από την πρόσφατη άνοδο των αποδόσεων παραμένει περιορισμένος.
Η αξία των κρατικών ομολόγων στα βιβλία των ελληνικών τραπεζών είχε αυξηθεί κοντά στο 300% του κεφαλαιακού δείκτη τους (CET1) τον Ιούνιο του 2026, από λιγότερο από 100% τον Ιούνιο του 2019. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο των τραπεζών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Eυρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, που ανήλθε στο 264% από 214% στο τέλος του 2022 -το υψηλότερο επίπεδο από το 2019- αλλά υπολείπεται των ποσοστών για τις πορτογαλικές, ιταλικές και ισπανικές τράπεζες, στα 367%, 361% και 342% αντίστοιχα.
Η ενίσχυση της έκθεσης των ελληνικών τραπεζών σε κρατικά ομόλογα συνοδεύτηκε από μεγαλύτερη συμμετοχή τίτλων άλλων χωρών στο χαρτοφυλάκιό τους. Το ποσοστό των ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου υποχώρησε σε λιγότερο από 50% του συνολικού χαρτοφυλακίου τον Ιούνιο του 2026, από πάνω από 60% τον Ιούνιο του 2019, ενώ στην ΕΕ/ΕΟΧ το αντίστοιχο ποσοστό μειώθηκε στο 43% από το υψηλό επίπεδο του 53% τον Ιούνιο του 2021. Κατά την εκτίμηση του DBRS, η τάση αυτή συνδέεται εν μέρει με την αναζήτηση αποδόσεων από τις τράπεζες και με περισσότερες ευκαιρίες διαφοροποίησης, κάτι που ενισχύει μια δυνητικά ασθενέστερη αλληλεξάρτηση ανάμεσα στις τράπεζες και τα κράτη.
Οι ελληνικές τράπεζες κατέχουν το υψηλότερο ποσοστό ομολόγων με διάρκεια άνω των πέντε ετών, στο 71%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις τράπεζες της ΕΕ/ΕΟΧ αυξήθηκε στο 46% από 42% τον Ιούνιο του 2019. Σε ποσοστό πάνω από 80%, οι ελληνικές τράπεζες αποτιμούν τα κρατικά ομόλογα με τη μέθοδο του αποσβεσμένου κόστους (amortised cost), διατηρώντας τα έως τη λήξη τους, γεγονός που σημαίνει ότι οι αυξήσεις των αποδόσεων των κρατικών τίτλων δεν θα οδηγούν σε λογιστικές ζημιές. Στις τράπεζες της ΕΕ/ΕΟΧ, το 59% των κρατικών ομολόγων αποτιμάτο με τη μέθοδο του αποσβεσμένου κόστους.
Ο DBRS σημειώνει επίσης ότι τα χαρτοφυλάκια μακροπρόθεσμων ομολόγων σε αποσβεσμένο κόστος προστατεύουν τα καθαρά έσοδα από τόκους των τραπεζών από τη μεγαλύτερη μεταβλητότητα των επιτοκίων μεσοπρόθεσμα. Οι ελληνικές τράπεζες διατηρούν για συναλλαγές μόνο ένα μικρό μονοψήφιο ποσοστό των ομολόγων τους, σύμφωνα με τα στοιχεία του DBRS.
ο παραδοσιακός δεσμός μεταξύ κρατών και τραπεζών έχει γίνει λιγότερο άμεσος, καθώς οι ευρωπαϊκές τράπεζες δίνουν μικρότερη έμφαση στα εγχώρια κρατικά ομόλογα και το εποπτικό πλαίσιο είναι ισχυρότερο σε σχέση με προηγούμενες περιόδους πίεσης. Παρ’ όλα αυτά, οι εκθέσεις των ευρωπαϊκών τραπεζών σε κρατικά ομόλογα παραμένουν σημαντικές, καθώς έχουν δημιουργηθεί μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια τίτλων με μακρύτερη διάρκεια, γεγονός που τις καθιστά πιο ευαίσθητες στις μεταβολές των επιτοκίων, εάν οι αποδόσεις συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία.
Ωστόσο, ο αντίκτυπος στις ευρωπαϊκές τράπεζες αναμένεται να παραμείνει διαχειρίσιμος, λόγω του μεγάλου μεριδίου του κρατικού χρέους που διακρατείται στο αποσβεσμένο κόστος, της βελτιωμένης δημιουργίας κερδών και των ισχυρότερων ισολογισμών τους, σημειώνει ο DBRS.
