Σε νέο ρεκόρ έφτασαν τα private-label προϊόντα στα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς οι υψηλές τιμές εξακολουθούν να επηρεάζουν τις αγορές στα σούπερ μάρκετ, την ώρα που οι καταναλωτές δείχνουν ισχυρή προτίμηση και για ποιοτικά προϊόντα ελληνικής παραγωγής, σύμφωνα με μελέτη του 2026 του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2026 σε επιστημονικά τυχαίο δείγμα νοικοκυριών, έδειξε ότι τα private-label προϊόντα κατέγραψαν νέο ρεκόρ για τρίτη συνεχόμενη χρονιά. Σχεδόν τέσσερα στα δέκα προϊόντα που αγοράζονται είναι πλέον ιδιωτικής ετικέτας, ενώ η αποδοχή τους από τους καταναλωτές παραμένει ιδιαίτερα υψηλή.
Την ίδια ώρα, ενισχύεται η ζήτηση για προϊόντα ελληνικής παραγωγής. Σύμφωνα με τον καθηγητή Γεώργιο Μπάλτα, τα περισσότερα private-label προϊόντα παράγονται στην Ελλάδα από εγχώριους παραγωγούς και βιομηχανίες για λογαριασμό αλυσίδων σούπερ μάρκετ.
Ως αποτέλεσμα, η αυξανόμενη προτίμηση στα προϊόντα made in Greece συμπληρώνει την άνοδο των private-label αγαθών.
Η διαχρονική προτίμηση των καταναλωτών για ελληνικά προϊόντα μπορεί να εξασφαλίσει σταθερή ζήτηση για τους εγχώριους παραγωγούς, να στηρίξει τις θέσεις εργασίας στη χώρα και να δώσει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να εκσυγχρονιστούν ώστε να περιορίσουν το κόστος και, τελικά, τις λιανικές τιμές, είπε ο Μπάλτας στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Ο Μπάλτας περιέγραψε τις υψηλές τιμές ως το κυρίαρχο οικονομικό ζήτημα για τα ελληνικά νοικοκυριά, σημειώνοντας ότι τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν πως οι πιέσεις στις τιμές δεν έχουν υποχωρήσει.
Ο ετήσιος πληθωρισμός έφτασε το 3,8% τον Αύγουστο, από 3,4% τον Ιούλιο, σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή. Οι μεγαλύτερες συμβολές προήλθαν από τη στέγαση, όπου οι τιμές αυξήθηκαν κατά 9,7%, τις μεταφορές με άνοδο 7,7% και τα ξενοδοχεία, τα καφέ και τα εστιατόρια με αύξηση 6,0%.
Ο μέσος πληθωρισμός στο 12μηνο από τον Σεπτέμβριο του 2025 έως τον Αύγουστο του 2026 επίσης αυξήθηκε, στο 3,4%, από 2,6% στο προηγούμενο 12μηνο.
Η δημόσια συζήτηση συνήθως επικεντρώνεται σε μέτρα που επηρεάζουν τη ζήτηση ή σε διοικητικές παρεμβάσεις, όπως επιδοτήσεις, ανώτατα όρια στο μικτό κέρδος και άτυπες συμφωνίες, είπε ο Μπάλτας. Τα μέτρα αυτά μπορούν να ελαφρύνουν βραχυπρόθεσμα τους καταναλωτές. Ωστόσο, αφήνουν σε μεγάλο βαθμό ανέγγιχτη την άλλη πλευρά της εξίσωσης, δηλαδή την προσφορά της οικονομίας.
Η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής σε βιομηχανία και γεωργία μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στον περιορισμό των τιμών, ανέφερε ο Μπάλτας.
Η μεταποίηση αντιστοιχεί σε σχεδόν 10% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της Ελλάδας, σημαντικά χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το εμπορικό ισοζύγιο αγαθών της χώρας παραμένει διαρθρωτικά ελλειμματικό, ενώ σημαντικό μέρος του κρέατος, των γαλακτοκομικών, των ζωοτροφών και των δημητριακών καλύπτεται από εισαγωγές, όπως και πολλά βιομηχανικά και καταναλωτικά αγαθά.
Με άλλα λόγια, μεγάλο μέρος του καταναλωτικού καλαθιού ακολουθεί τις διεθνείς τιμές, το κόστος μεταφοράς και τις γεωπολιτικές αναταράξεις, είπε ο Μπάλτας. Σε αυτό το περιβάλλον, ο εισαγόμενος πληθωρισμός δύσκολα αντιμετωπίζεται με μέτρα εγχώριας ζήτησης, επειδή η πηγή του βρίσκεται εκτός συνόρων.
Προσδιόρισε τρεις βασικούς τρόπους με τους οποίους η ισχυρότερη εγχώρια παραγωγή μπορεί να βοηθήσει.
Η μεγαλύτερη εγχώρια παραγωγή μπορεί να αυξήσει την προσφορά και τον ανταγωνισμό. Όταν δραστηριοποιούνται περισσότεροι εγχώριοι παραγωγοί σε μια αγορά, αυξάνεται η διαθέσιμη προσφορά και μειώνεται η δυνατότητα λίγων εισαγωγέων ή διανομέων να επηρεάζουν τις τιμές.
Σε αγορές με υψηλή συγκέντρωση, η εγχώρια παραγωγή μπορεί να προσφέρει εναλλακτική πηγή τροφοδοσίας και, κατά συνέπεια, να περιορίσει την ισχύ τιμολόγησης και τις υπερβολικές αυξήσεις τιμών.
Η εγχώρια παραγωγή μπορεί επίσης να συντομεύσει τις αλυσίδες εφοδιασμού. Οι μεταφορές, η αποθήκευση, η ψύξη και οι ενδιάμεσες υπηρεσίες προσθέτουν κόστος που τελικά μετακυλίεται στους καταναλωτές.
Η παραγωγή αγαθών στην Ελλάδα μπορεί να μειώσει σημαντικά αυτά τα κόστη. Μπορεί επίσης να έχει περιβαλλοντικά οφέλη, επειδή τα εγχώρια παραγόμενα αγαθά διανύουν μικρότερες αλυσίδες εφοδιασμού.
Μια ισχυρότερη βάση εγχώριας παραγωγής μπορεί επίσης να κάνει την οικονομία πιο ανθεκτική σε εξωτερικές αναταράξεις.
Η πανδημία και η ενεργειακή κρίση του 2022 έδειξαν πόσο γρήγορα μπορούν να διαταραχθούν οι διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού. Οι οικονομίες με ισχυρότερη εγχώρια παραγωγή απορρόφησαν τέτοια σοκ με χαμηλότερο κόστος και λιγότερα προβλήματα, σύμφωνα με τον Μπάλτα.
Με απλά λόγια, η εγχώρια παραγωγή λειτουργεί ως ένα είδος ασφάλειας απέναντι στη μεταβλητότητα των διεθνών τιμών, είπε.
Η εγχώρια παραγωγή διατηρεί επίσης μέσα στην οικονομία τα εισοδήματα και τις θέσεις εργασίας που δημιουργεί, στηρίζοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα στο ελαιόλαδο, τα φρούτα και τα λαχανικά, τα γαλακτοκομικά και την υδατοκαλλιέργεια. Ωστόσο, η χώρα παραμένει εξαρτημένη από εισαγωγές σε κατηγορίες που αντιστοιχούν σε σημαντικό μέρος των δαπανών των νοικοκυριών, όπως το κρέας και το αγελαδινό γάλα.
Η κτηνοτροφία, ειδικότερα, έχει πληγεί τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα τη μείωση της εγχώριας προσφοράς σε περίοδο αυξημένης ζήτησης.
Η ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής απαιτεί παρεμβάσεις που ξεπερνούν τις επιδοτήσεις, είπε ο Μπάλτας. Ο κατακερματισμός της γης και το μικρό μέγεθος των εκμεταλλεύσεων αυξάνουν το κόστος ανά μονάδα παραγωγής.
Είπε ότι οι οργανώσεις παραγωγών και οι σύγχρονες συνεταιριστικές δομές θα μπορούσαν να δημιουργήσουν οικονομίες κλίμακας, να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική ισχύ των αγροτών και να μειώσουν το χάσμα ανάμεσα στην τιμή που λαμβάνουν οι παραγωγοί και στη λιανική τιμή.
Επίσης, σημαντικά είναι τα αρδευτικά έργα, η εγχώρια παραγωγή ζωοτροφών και η ψηφιακή γεωργία, σημείωσε.
Η βιομηχανία τροφίμων και ποτών, ο μεγαλύτερος μεταποιητικός κλάδος της Ελλάδας, μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω την εγχώρια παραγωγή, μετατρέποντας εγχώριες πρώτες ύλες σε τελικά προϊόντα και κρατώντας μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας μέσα στην οικονομία.
Και άλλοι κλάδοι, όπως τα δομικά υλικά, τα φάρμακα, η μεταλλουργία και η συσκευασία, έχουν επίσης σημαντικό ρόλο, καθώς τροφοδοτούν άλλες βιομηχανίες και στηρίζουν ευρύτερα δίκτυα συνδεδεμένων επιχειρήσεων και συνεργατών.
Μαζί, αυτοί οι κλάδοι μπορούν να συμβάλουν σε μια ισχυρότερη βάση εγχώριας παραγωγής, στηρίζοντας παράλληλα την αυξανόμενη προτίμηση των καταναλωτών για προϊόντα ελληνικής παραγωγής.
