Από τον Νοέμβριο ξεκινά στην Ελλάδα η κοστολόγηση και αξιολόγηση των προεκλογικών προτάσεων των κομμάτων, με το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο να ανακοινώνει το πλαίσιο συνεργασίας του με τις πολιτικές δυνάμεις. Η διαδικασία θα είναι προαιρετική και θα αφορά όλα τα κόμματα που έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις βουλευτικές εκλογές.
Με τη νέα διαδικασία, όπως προβλέπεται από τον νόμο 4270/2014, η Ανεξάρτητη Αρχή θα δέχεται προτάσεις μέτρων από τα κόμματα, θα τις ποσοτικοποιεί και θα αναλύει τον δημοσιονομικό αποτύπωμα και τον οικονομικό αντίκτυπο που θα είχε η εφαρμογή τους.
Στην ανακοίνωση που αναρτήθηκε στον ιστότοπο hfisc.gr, το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο γνωστοποιεί ότι από την 1η Νοεμβρίου 2026 κάθε πολιτικό κόμμα θα μπορεί να υποβάλλει άπαξ έως και 10 προτάσεις μέτρων για κοστολόγηση, το αργότερο έως 120 ημέρες πριν από την προβλεπόμενη ημερομηνία των εκλογών. Αιτήματα που θα κατατεθούν αργότερα ενδέχεται να μην ολοκληρωθούν εγκαίρως πριν από την εκλογική διαδικασία.
Η συμμετοχή των κομμάτων και η υποβολή προτάσεων προς αξιολόγηση θα γίνεται εθελοντικά και όχι υποχρεωτικά. Η διαδικασία αφορά όλα τα πολιτικά κόμματα που έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις βουλευτικές εκλογές.
«Για πρώτη φορά στη χώρα μας θεσμοθετείται η κοστολόγηση προτάσεων πολιτικών κομμάτων από Ανεξάρτητη Αρχή», υπογραμμίζει σε δήλωσή της η Πρόεδρος του ΕΔΣ, Ομότιμη Καθηγήτρια του ΟΠΑ, Αναστασία Μιαούλη. Μεθοδολογικά συνεπείς και ανεξάρτητες ποσοτικοποιήσεις επιτρέπουν καλύτερη αξιολόγηση των πολιτικών προγραμμάτων, βοηθούν τους πολίτες να κατανοήσουν τις πιθανές δημοσιονομικές συνέπειες και αναβαθμίζουν την ποιότητα του δημοκρατικού διαλόγου.
Για να εφαρμοστεί η διαδικασία, θα χρειαστεί στενή συνεργασία με φορείς όπως η ΑΑΔΕ, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, ο e-ΕΦΚΑ και η ΕΛΣΤΑΤ, ώστε να παρέχουν στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο στοιχεία και ποσοτικά δεδομένα που θα αποτελέσουν τη βάση για τον υπολογισμό και την εκτίμηση των επιδράσεων των προτεινόμενων μέτρων.
Ωστόσο, όπως τονίζει η Αναστασία Μιαούλη, ο νέος θεσμός «προϋποθέτει, πάνω απ’όλα, την ίδια τη στήριξη των πολιτικών κομμάτων, καθώς η συμμετοχή στη διαδικασία είναι απολύτως εθελοντική».
Κομβικό ρόλο για την ορθή εφαρμογή του νέου συστήματος έχει το Τεχνικό Υπόμνημα, το οποίο είναι αναρτημένο στον ιστότοπο του ΕΔΣ και καθορίζει το πλαίσιο, τις διαδικαστικές προδιαγραφές και τη μεθοδολογία για την υποβολή, την αξιολόγηση και τη δημοσίευση των προτάσεων, με στόχο τη διαφάνεια, την ίση μεταχείριση των κομμάτων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης του κοινού στη διαδικασία.
Όπως επισημαίνεται, το ΕΔΣ διαμόρφωσε το πλαίσιο αυτό με τεχνική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αξιοποιώντας τις βέλτιστες πρακτικές δημοσιονομικών αρχών διεθνώς.
Στη βάση αυτή:
– κάθε πολιτικό κόμμα συμμετέχει εθελοντικά και ορίζει έναν εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο, ο οποίος αναλαμβάνει την υποβολή αιτημάτων και τη συνολική συνεργασία με το ΕΔΣ σε όλη τη διάρκεια της κοστολόγησης.
– στην αρχική φάση, λόγω περιορισμένων διαθέσιμων πόρων, το ΕΔΣ θα μπορεί να δέχεται έως 10 προτάσεις από κάθε πολιτικό φορέα.
– τα μέτρα που θα εξεταστούν πρέπει να διατυπώνονται σαφώς και αναλυτικά, με συγκεκριμένο δημοσιονομικό αποτύπωμα, και να συμμορφώνονται με το Σύνταγμα, το ευρωπαϊκό δίκαιο και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας.
– κατά προτεραιότητα εξετάζονται μέτρα με σημαντικό δημοσιονομικό αποτύπωμα, ενδεικτικά άνω των 50 εκατ. ευρώ ετησίως.
– μπορεί να εξαιρούνται ή να εξετάζονται κατ’εξαίρεση προτάσεις που αφορούν πολιτικές αμυντικών προμηθειών, μεγάλα έργα υποδομών ή πολύπλοκες παρεμβάσεις με υψηλό βαθμό αβεβαιότητας. Το ίδιο ισχύει για προτάσεις με κυρίως έμμεσες μακροοικονομικές επιδράσεις, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα δεδομένων και αξιόπιστης μεθοδολογίας.
– το αίτημα κοστολόγησης και ο αριθμός των προτάσεων που υποβάλλει κάθε πολιτικό κόμμα παραμένουν εμπιστευτικά. Το ΕΔΣ δημοσιοποιεί στον ιστότοπό του μόνο τον αριθμό των προτάσεων πολιτικής και το κόμμα που τις κατέθεσε, χωρίς αναφορά στο περιεχόμενό τους. Ωστόσο, το ίδιο το κόμμα έχει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει τη συγκεκριμένη ανάρτηση όπου το κρίνει χρήσιμο.
– ως ανεξάρτητος θεσμός, το ΕΔΣ μπορεί να μιλά για τη διαδικασία κοστολόγησης, δεν θα σχολιάζει όμως συγκεκριμένες κοστολογήσεις ή προτάσεις πολιτικής. Παρ’ όλα αυτά, μπορεί να παρέμβει εάν κρίνει ότι ένα κόμμα παραποιεί το έργο του, για παράδειγμα υποστηρίζοντας ότι μια εκτίμησή του προέρχεται από το ΕΔΣ.
– το ΕΔΣ φέρει αποκλειστική ευθύνη για τη μεθοδολογία, τις παραδοχές, την αξιολόγηση και τις δημοσιευόμενες εκτιμήσεις του. Στους υπολογισμούς του ακολουθεί τον ορισμό του δημοσιονομικού κόστους, όπως αποτυπώνεται και χρησιμοποιείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η προσέγγιση αυτή ευθυγραμμίζει τη μεθοδολογία του ΕΔΣ με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και τις βέλτιστες πρακτικές των διεθνών δημοσιονομικών συμβουλίων.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
