Ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο αλλαγών στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης μετά το 2030, την ώρα που ασφαλισμένοι και ειδικοί παρακολουθούν τις αναλογιστικές και δημογραφικές εξελίξεις. Το ζήτημα της σύνταξης επανέρχεται στο προσκήνιο, με βασικό διακύβευμα το αν και πότε θα αυξηθούν τα όρια ηλικίας.
Η κυβέρνηση επιμένει ότι δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση, όμως οι αναλογιστικές μελέτες και οι δημογραφικές προβλέψεις διατηρούν ανοιχτό το σενάριο μελλοντικών παρεμβάσεων, ακόμη και σε σχετικά σύντομο ορίζοντα. Την ίδια ώρα, το κύμα φυγής προς τη σύνταξη παραμένει έντονο και φέτος, κυρίως στις γυναίκες, καθώς τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι επτά στις δέκα νέες αιτήσεις προέρχονται από γυναίκες.
Την ίδια στιγμή, η ηλικία συνταξιοδότησης συνδέεται και με τη μείωση των γεννήσεων, οι οποίες, όπως αναφέρεται, καταγράφουν κατάρρευση την τελευταία διετία.
«Θα την πληρώσουν άπαντες», σημειώνει ο καθηγητής Εργατικού Δικαίου Αλέξης Μητρόπουλος, μιλώντας στο MEGA, και φέρνει ως παραδείγματα χώρες όπως η Γερμανία και η Δανία, όπου έχουν ήδη δρομολογηθεί ή εξετάζονται παρεμβάσεις που οδηγούν τους σημερινούς 35άρηδες σε ηλικίες συνταξιοδότησης που φτάνουν ακόμη και τα 69 ή 70 έτη.
«Συζητιέται ως νομοσχέδιο με εισήγηση του Καγκελαρίου για αύξηση, οι σημερινοί 35ρηδες, θα πάνε στα 69-70. Πριν λίγους μήνες στη Δανία ψηφίστηκε αντίστοιχος νόμος που οι σημερινοί 35-40άρηδες θα βγουν στα 69-7ο», ανέφερε.
Στη συνέχεια πρόσθεσε ότι οι κυβερνήσεις και οι χώρες που βιώνουν πιο έντονα το δημογραφικό πρόβλημα θα χρειαστεί να ανασχεδιάσουν το ασφαλιστικό τους, μέσα από δύο δρόμους και μεθόδους: είτε με αύξηση των ορίων ηλικίας είτε με μείωση των συνταξιοδοτικών δαπανών.
«Διότι οι κυβερνήσεις λένε δεν έχουμε να καλύπτουμε και να πληρώνουμε σύνταξη για περισσότερα χρόνια από τότε που κάποιος βγαίνει στη σύνταξη, λόγω του ότι γηράσκουν, ζουν περισσότερο οι συνταξιούχοι», συμπλήρωσε ο ίδιος.
Σύμφωνα πάντα με τον Αλέξη Μητρόπουλο, ετοιμάζονται να στείλουν το λογαριασμό της αύξησης των ορίων ηλικίας στους ασφαλισμένους, ενώ εξετάζεται και η ιδέα της μείωσης των συνταξιοδοτικών δαπανών.
«Από τα πρώτα νομοθετήματα που θα ψηφιστούν με τον ερχομό της νέας κυβέρνησης μετά τις προσεχείς εκλογές, θα είναι η αύξηση των ορίων ηλικίας», ανέφερε η επιστημονική ομάδα της ΕΝΥΠΕΚ (Ένωση για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους), με τον ίδιο να σημειώνει ότι η χώρα μας είναι μία από τις δέκα στον πλανήτη που έχουν νόμο για το προσδόκιμο ηλικίας.
Όπως εξήγησε, με βάση τον νόμο, ανά τριετία τα όρια ηλικίας ανδρών και γυναικών θα αυξάνονται, εφόσον αυξάνεται το προσδόκιμο του γενικού πληθυσμού.
Προς τα τέλη του 2026 ή στις αρχές του 2027 αναμένεται να εξεταστεί αν και πόσο αυξήθηκε το προσδόκιμο ζωής για τους ηλικιωμένους άνω των 65 ετών στην Ελλάδα, στη δεκαετία 2016-2025.
Αν διαπιστωθεί αύξηση του προσδόκιμου ζωής, τότε αυτομάτως θα αυξηθούν και τα όρια ηλικίας από το 2027.
Η διαδικασία αυτή θα επαναλαμβάνεται κάθε τρία χρόνια, με αποτέλεσμα στα τέλη του 2029 να εξεταστεί εκ νέου αν και πόσο ανέβηκε το προσδόκιμο ζωής, ώστε να αποφασιστεί νέα αύξηση των ορίων ηλικίας από 1/1/2030. Το ίδιο θα γίνει και το 2033.
Οι αλλαγές στα όρια ηλικίας θα αφορούν τους ασφαλισμένους 50 έως 55 ετών, τους 35 έως 50 ετών και τους νέους ασφαλισμένους, με τις επιβαρύνσεις να διαφέρουν ανάλογα με το πότε θα θεμελιώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης.
Πρώτα, αφορά τους ασφαλισμένους ηλικίας 50 έως 55 ετών σήμερα, που απέχουν 12 έως 7 χρόνια από τη συμπλήρωση των 62 και από το δικαίωμα είτε για μειωμένη σύνταξη είτε για πλήρη, αν έχουν και 40 χρόνια ασφάλισης.
Αυτή η κατηγορία θεωρείται η πιο εκτεθειμένη στο ενδεχόμενο να εγκλωβιστεί σε μία ή και δύο αυξήσεις των ορίων ηλικίας, κάτι που σημαίνει ότι για ορισμένους -και πιθανότατα για τους 50άρηδες ή και τους 55άρηδες- τα 62 έτη για σύνταξη θα είναι παρελθόν μετά το 2027.
Με βάση τα έως τώρα δεδομένα και τις προσαρμογές που έγιναν στα όρια ηλικίας μετά τις 19/8/2015 (Νόμος 4336/2015), οι ασφαλισμένοι που δεν θα θεμελιώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης μέσα στην τριετία 2027, 2028 και 2029 θα επιβαρυνθούν με όλη την αύξηση που θα προκύψει.
Έτσι, όσοι κλείνουν το 62ο έτος μετά το 2030, το πιθανότερο είναι ότι, εφόσον αυξηθούν τα όρια ηλικίας όπως δείχνουν οι μελέτες, θα συνταξιοδοτηθούν στα 63,6 χρόνια τους.
Η δεύτερη ομάδα αφορά τους ασφαλισμένους ηλικίας 35 έως 50 ετών, οι οποίοι μέχρι να συνταξιοδοτηθούν θα επωμιστούν 2 έως 3 διαδοχικές αυξήσεις στα όρια ηλικίας.
Η τρίτη κατηγορία είναι οι νέοι ασφαλισμένοι που διανύουν τα πρώτα χρόνια του εργασιακού τους βίου και από τώρα, σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται, θα πρέπει να συμβιβαστούν με την προοπτική σύνταξης μετά τα 64 και με 42 χρόνια ασφαλιστικού βίου ή κοντά στα 70, αν έχουν λιγότερα έτη εργασιακού βίου.
Με βάση τις αναλύσεις του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), οι γεννήσεις στη χώρα μας έχουν καταρρεύσει, καθώς από 117,6 χιλιάδες ετησίως κατά μέσο όρο το 2008-2009, εκτιμώνται σε 65 χιλιάδες το 2025-26, με μείωση 44%.
Παράλληλα, η μέση ηλικία απόκτησης παιδιών συνεχίζει να αυξάνεται, από 30,2 και 30,3 έτη το 2008 και το 2009 σε 32,2 και 32,3 έτη το 2025 και το 2026.
Ο Αλέξης Μητρόπουλος εκτίμησε ότι το 2026 θα είναι το έτος της απόλυτης κατάρρευσης των γεννήσεων, με τις γεννήσεις στην Ελλάδα να κινούνται περίπου στις 65.000. Όπως είπε, πρόκειται για τον χαμηλότερο αριθμό από τότε που καταγράφονται γεννήσεις και θάνατοι στη χώρα, δηλαδή από τον Μάιο του 1932, και για τις λιγότερες γεννήσεις στην ιστορία της Ελλάδας με βάση τα προχθεσινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το πρώτο τρίμηνο του ’26.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό αναγκάζει διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΟΟΣΑ, το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα να εξετάζουν ποιες χώρες ζουν πιο έντονα το δημογραφικό, με πληθυσμιακή κατάρρευση και μείωση των γεννήσεων, πιέζοντας για ανασχεδιασμό των ασφαλιστικών συστημάτων. Όπως σημείωσε, πρώτες επιβαρύνονται οι γυναίκες, που έβγαιναν νωρίτερα στη σύνταξη επειδή συνδύαζαν οικογένεια, γεννήσεις, παιδί, δουλειά και καριέρα.
