Νέο ψηφιακό διαβατήριο για τους εργαζόμενους στην ΕΕ προτείνει η Κομισιόν, στο πλαίσιο δέσμης μέτρων που στοχεύει να διευκολύνει τη διασυνοριακή κινητικότητα και να ενισχύσει τα κοινωνικά δικαιώματα. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν την ψηφιοποίηση των εγγράφων κοινωνικής ασφάλισης, την απλούστευση της αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων και την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας.
Η νέα δέσμη περιλαμβάνει πέντε νομοθετικές προτάσεις και ανακοίνωση για τη δίκαιη κινητικότητα του εργατικού δυναμικού. Στις βασικές προβλέψεις συγκαταλέγονται η δημιουργία του ευρωπαϊκού διαβατηρίου κοινωνικής ασφάλισης (ESSPASS), η καθιέρωση ψηφιακών και συγκρίσιμων επαγγελματικών προσόντων, η ταχύτερη αναγνώρισή τους και η διεύρυνση των δυνατοτήτων της Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας (ΕΑΕ) για την αντιμετώπιση της απάτης και των καταχρηστικών πρακτικών.
Μέσω του ESSPASS, οι πολίτες θα μπορούν να αιτούνται και να λαμβάνουν ηλεκτρονικά έγγραφα κοινωνικής ασφάλισης, όπως η Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας και το φορητό έγγραφο Α1, που αφορά τους εργαζομένους οι οποίοι αποσπώνται σε άλλη χώρα. Τα συγκεκριμένα έγγραφα θα αποθηκεύονται στο ψηφιακό πορτοφόλι ταυτότητας της ΕΕ.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, η ψηφιοποίηση των διαδικασιών σε βάθος 12 ετών μπορεί να εξοικονομήσει έως και 64 εκατ. ευρώ για τις επιχειρήσεις, 69 εκατ. ευρώ για τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης και 72 εκατ. ευρώ για τους επιθεωρητές εργασίας. Παράλληλα, η χρήση ψηφιακών υπογραφών εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αποτρέψει απάτες συνολικού ύψους έως 277 εκατ. ευρώ.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Κομισιόν προτείνει την έκδοση επαγγελματικών προσόντων σε ενιαία ψηφιακή μορφή, αλλά και τη δημιουργία ευρωπαϊκού εργαλείου για τη σύγκρισή τους. Για επαγγέλματα όπως οι γιατροί, οι νοσηλευτές, οι μηχανικοί και οι εκπαιδευτικοί, η διασυνοριακή αναγνώριση θα γίνεται υποχρεωτικά ψηφιακά. Στόχος είναι ο απαιτούμενος χρόνος να περιοριστεί στις πέντε εβδομάδες, από περίπου τρεις μήνες που απαιτούνται σήμερα.
Αντίστοιχα, για επαγγελματικά προσόντα που έχουν αποκτηθεί εκτός ΕΕ, ο χρόνος αναγνώρισης, ο οποίος σήμερα ανέρχεται κατά μέσο όρο στους 14 μήνες, θα μπορούσε να μειωθεί στους τέσσερις μήνες. Παράλληλα, προβλέπεται μείωση κατά 50% του διοικητικού κόστους για τους εργοδότες. Η Επιτροπή ενέκρινε ακόμη το πρώτο κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο κατάρτισης που θα επιτρέψει την αυτόματη αναγνώριση των προσόντων των φυσιοθεραπευτών.
Συνολικά, η νέα δέσμη εκτιμάται ότι μπορεί να αποφέρει οικονομικά οφέλη περίπου 6 δισ. ευρώ έως το 2040. Το 2024, περίπου 14 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ διέμεναν σε διαφορετικό κράτος μέλος από τη χώρα καταγωγής τους, με περισσότερους από 10 εκατομμύρια να βρίσκονται σε ηλικία εργασίας. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο 3,9% του ενεργού πληθυσμού της Ένωσης. Την ίδια ώρα, το 18% των συμμετεχόντων σε πρόσφατο Ευρωβαρόμετρο δήλωσε ότι θα επιθυμούσε να εργαστεί σε άλλη χώρα.
«Αυτή η δέσμη μέτρων θα αλλάξει ριζικά την ενιαία αγορά προς το καλύτερο», δήλωσε η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής, αρμόδια για τα κοινωνικά δικαιώματα και τις ποιοτικές θέσεις εργασίας, Ροξάνα Μινζάτου. Όπως τόνισε, οι Ευρωπαίοι πολίτες θα πρέπει να μπορούν να εργάζονται σε ολόκληρη την Ευρώπη έχοντας τα κοινωνικά τους δικαιώματα προστατευμένα και τα προσόντα τους να αναγνωρίζονται γρήγορα, ενώ οι επιχειρήσεις θα πρέπει να μπορούν να βρίσκουν το κατάλληλο εργατικό δυναμικό με λιγότερη γραφειοκρατία και καθυστερήσεις.
Μετά την έγκριση των προτάσεων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, θα ξεκινήσει η προετοιμασία για την εφαρμογή του ESSPASS από τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ένα χρόνο μετά την έναρξη ισχύος του σχετικού κανονισμού προβλέπεται η ψηφιοποίηση του φορητού εγγράφου Α1, το οποίο αποτελεί βασικό δικαιολογητικό για τους εργαζομένους που αποσπώνται σε άλλη χώρα της ΕΕ.
Μέσα σε διάστημα τριών ετών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού αναμένεται να ακολουθήσουν η Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας, καθώς και το σύνολο των υπόλοιπων εγγράφων κοινωνικής ασφάλισης.
