Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) δείχνει ότι η Ελλάδα μπορεί να μειώσει το δημόσιο χρέος της, ακόμη και σε δύσκολες διεθνείς συνθήκες, αναδεικνύοντας τη σημαντική δημοσιονομική προσαρμογή που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια.
Η έκθεση με τίτλο Euro Area Stability Watch αξιολογεί τους μακροοικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους στην Ευρωζώνη και τις επιπτώσεις τους στις δημοσιονομικές θέσεις των κρατών και τις αγορές ομολόγων. Η ανάλυση βασίζεται σε ένα δυσμενές σενάριο που περιλαμβάνει κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή και αύξηση των τιμών ενέργειας, σε συνδυασμό με πτώση των τιμών των αμερικανικών μετοχών και ομολόγων, γεγονός που θα είχε σοβαρές συνέπειες για τους Ευρωπαίους επενδυτές. Αυτά τα δύο σοκ θα μπορούσαν να οδηγήσουν την οικονομία της Ευρωζώνης σε ύφεση, με μείωση του ΑΕΠ κατά 0,4% το 2027 και πληθωρισμό κοντά στο 5% (μέση τιμή 3,4% το 2027).
Σύμφωνα με το δυσμενές αυτό σενάριο, το δημόσιο χρέος θα αυξανόταν σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης μέχρι το 2035, εκτός από την Ελλάδα και την Κύπρο, όπου αναμένεται μείωση. Η αύξηση του δημόσιου χρέους στην Ευρωζώνη θα ήταν περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερη σε σύγκριση με το βασικό σενάριο του ESM, που ευθυγραμμίζεται με τις πιο πρόσφατες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο του ESM, το χρέος της Ευρωζώνης αναμένεται να αυξηθεί την επόμενη δεκαετία, φτάνοντας το 103% του ΑΕΠ από σχεδόν 90% πέρυσι, εξαιτίας της δημογραφικής γήρανσης, της ανόδου των αμυντικών δαπανών στο 3,5% του ΑΕΠ, της αύξησης του κόστους δανεισμού και των υποτονικών ρυθμών ανάπτυξης. Ωστόσο, για την Ελλάδα και άλλες χώρες που συμμετείχαν στα προγράμματα του ESM την τελευταία δεκαετία, η μείωση του χρέους αναμένεται να συνεχιστεί.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το α’ τρίμηνο του 2026, το ελληνικό χρέος μειώθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό στην Ευρωζώνη, υποχωρώντας στο 143,5% του ΑΕΠ, δηλαδή κατά 9,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με ένα χρόνο πριν (152,9%). Αντίθετα, το χρέος στην Ευρωζώνη αυξήθηκε στο 88,9% από 87,2% αντίστοιχα.
Σημαντική αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους αναμένεται και από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο καθώς και από οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι το χρέος θα μειωθεί στο 110,9% του ΑΕΠ το 2031 από 145,7% πέρυσι, ενώ οι προβλέψεις για το γαλλικό χρέος δείχνουν αύξηση στο 120,7% από 116% και για το βελγικό στο 122,3% από 106,3%. Το ιταλικό χρέος αναμένεται να μειωθεί οριακά στο 136,1% από 137,1% του ΑΕΠ. Έτσι, η εκτίμηση είναι ότι στην επόμενη πενταετία το ελληνικό χρέος θα είναι χαμηλότερο από το ιταλικό, κάτι που αναμένεται να συμβεί ήδη από φέτος, καθώς και από το γαλλικό και το βελγικό.
Η συνεχής μείωση του χρέους διατηρεί σε χαμηλά επίπεδα το spread (τη διαφορά στην απόδοση) των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου σε σύγκριση με τα γερμανικά, σε μια περίοδο αυξημένης αστάθειας και αβεβαιότητας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Μετά την πρόσφατη άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν παγκοσμίως, με τις αποδόσεις των γερμανικών 10ετών τίτλων να πλησιάζουν το 3,20% την Πέμπτη. Στα ελληνικά 10ετή ομόλογα, η απόδοση διαμορφώθηκε στο 3,92%, χαμηλότερα από τις αντίστοιχες γαλλικές και ιταλικές που ξεπέρασαν το 4%.
Άκης Χαραλαμπίδης
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
