Οι νέοι δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να βρουν αξιοπρεπή εργασία σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς η χαμηλή οικονομική ανάπτυξη και οι λίγες νέες θέσεις εργασίας εντείνουν τα εμπόδια εισόδου στην αγορά εργασίας και σπρώχνουν περισσότερους εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης, σύμφωνα με τη νέα έκθεση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ / ILO).
Η έκθεση «Παγκόσμιες Τάσεις Απασχόλησης για τη Νεολαία 2026: Επιστροφή στο μέλλον» αναφέρει ότι το παγκόσμιο ποσοστό ανεργίας των νέων ανέβηκε στο 12,4% το 2025, που αντιστοιχεί σε 67 εκατομμύρια άνεργους ηλικίας 15 έως 24 ετών. Την ίδια στιγμή, το ποσοστό των νέων που δεν εργάζονται, δεν σπουδάζουν και δεν παρακολουθούν πρόγραμμα κατάρτισης αυξήθηκε οριακά στο 20%, επηρεάζοντας πάνω από 257 εκατομμύρια άτομα.
Ορισμένες από τις πιο έντονες αυξήσεις της ανεργίας καταγράφηκαν σε οικονομίες υψηλότερου εισοδήματος, διαψεύδοντας τις προσδοκίες εκατομμυρίων νέων στην αρχή της επαγγελματικής τους διαδρομής.
Από το 2023 έως το 2025, οι νέοι είδαν τα ποσοστά ανεργίας να αυξάνονται σε οκτώ από τις έντεκα υποπεριφέρειες του κόσμου, καθώς η επιβράδυνση της οικονομίας, η περιορισμένη δημιουργία θέσεων εργασίας, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι γρήγορες τεχνολογικές αλλαγές ωθούν τις χώρες σε νέα κρίση στην απασχόληση των νέων.
«Η δημιουργία αξιοπρεπών θέσεων εργασίας για τους νέους δεν είναι απλώς μια κοινωνική επιταγή, αλλά αποτελεί μία από τις πιο έξυπνες επενδύσεις που μπορεί να κάνει μια χώρα», υπογράμμισε ο Ζιλμπέρ Ουνγκμπό, γενικός διευθυντής της ΔΟΕ. Όπως είπε, μια γενιά που δεν βρίσκει αξιοπρεπή εργασία δεν μπορεί να χτίσει το μέλλον της με αυτοπεποίθηση, ενώ οι χώρες χάνουν ταλέντο, παραγωγικότητα και κοινωνική συνοχή όταν οι νέοι μένουν εκτός ποιοτικής απασχόλησης.
Στη Βόρεια Αμερική, η ανεργία των νέων αυξήθηκε απότομα από 8,3% το 2023 σε 9,8% το 2025. Στη Βόρεια, Νότια και Δυτική Ευρώπη, παρέμεινε υψηλή στο 15% το 2025, με 20 από τις 29 χώρες της ηπείρου να αναφέρουν μειωμένες ευκαιρίες απασχόλησης για τους νέους.
Η μείωση πολλών θέσεων εργασίας που απαιτούν μεσαίου επιπέδου δεξιότητες δυσκολεύει περισσότερο τους νέους να χτίσουν σταθερή επαγγελματική πορεία. Οι θέσεις που λειτουργούσαν παραδοσιακά ως είσοδος για νέους εργαζόμενους, μεταξύ αυτών οι θέσεις γραφείου και διοικητικές θέσεις, τα επαγγέλματα στις υπηρεσίες και τις πωλήσεις, οι θέσεις στη μεταποίηση και ορισμένα τεχνικά επαγγέλματα, περιορίζονται, σύμφωνα με την έκθεση.
Στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, η πρόκληση παραμένει η δημιουργία αρκετών αξιοπρεπών θέσεων εργασίας για τον αυξανόμενο νεανικό πληθυσμό. Έτσι, τα χαμηλά ποσοστά ανεργίας κρύβουν ευρεία εργασιακή ανασφάλεια, καθώς πολλοί νέοι δεν έχουν την πολυτέλεια να μείνουν άνεργοι και στρέφονται σε άτυπη ή ασταθή απασχόληση.
Σχεδόν εννέα στους δέκα νέους εργαζόμενους ηλικίας 15 έως 29 ετών σε χώρες χαμηλού και χαμηλού/μεσαίου εισοδήματος απασχολούνται στη μαύρη εργασία, γεγονός που περιορίζει την πρόσβασή τους σε σταθερό εισόδημα και κοινωνική προστασία. Η έκθεση αναδεικνύει την υποσαχάρια Αφρική ως περιοχή που αντιμετωπίζει ιδιαίτερα έντονες δημογραφικές πιέσεις μαζί με έλλειψη αξιοπρεπών θέσεων εργασίας, με αποτέλεσμα περισσότεροι νέοι να καταλήγουν στην κατηγορία όσων δεν απασχολούνται, δεν σπουδάζουν και δεν παρακολουθούν κατάρτιση.
Τα αραβικά κράτη και η Βόρεια Αφρική εξακολουθούν να καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας των νέων παγκοσμίως. Το 2025, η ανεργία των νέων έφτασε στο 26,2% στα αραβικά κράτη και στο 22,6% στη Βόρεια Αφρική.
Οι τεχνολογικές αλλαγές, ανάμεσά τους και η τεχνητή νοημοσύνη (AI), αναδιαμορφώνουν τις ευκαιρίες για τους νέους εργαζόμενους, σημειώνει η έκθεση. Υπολογίζεται ότι το 6,1% των θέσεων εργασίας που κατέχουν νέοι 15 έως 29 ετών αφορά επαγγέλματα ιδιαίτερα εκτεθειμένα σε αλλαγές που συνδέονται με την AI.
Πολλά από αυτά τα επαγγέλματα συμπίπτουν με θέσεις μέσης ειδίκευσης, ο αριθμός των οποίων έχει μειωθεί για τους νέους από το 2023, κυρίως στις θέσεις γραφείου και τις διοικητικές θέσεις. Την ίδια ώρα, η ζήτηση συνεχίζει να αυξάνεται σε ορισμένα τεχνικά επαγγέλματα που βασίζονται στη γνώση, όπως η επιστήμη, η υγεία και η μηχανική, κάτι που υπογραμμίζει τη σημασία πρόσβασης των νέων σε δεξιότητες που ανταποκρίνονται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Η Σούκτι Ντασγκούπτα, διευθύντρια του Τμήματος Απασχόλησης, Δεξιοτήτων και Βιώσιμων Επιχειρήσεων της ΔΟΕ, ανέφερε ότι υπάρχει αυξανόμενη συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη. Είπε πως ο άμεσος αντίκτυπος στις θέσεις εργασίας παραμένει ασαφής, όμως δεν πρέπει να υπάρχει εφησυχασμός ή υποτίμηση των κινδύνων. Πρόσθεσε ότι χρειάζονται περισσότερες επενδύσεις στις δεξιότητες, τη δια βίου μάθηση και την κοινωνική προστασία, ώστε οι νέοι να προσαρμοστούν στις αλλαγές και να αξιοποιήσουν τις νέες ευκαιρίες, με την τεχνολογική πρόοδο να λειτουργεί υπέρ τους και όχι εναντίον τους.
Οι κυβερνήσεις και οι κοινωνικοί εταίροι καλούνται να ανανεώσουν και να ενισχύσουν ολοκληρωμένες στρατηγικές για την απασχόληση των νέων, οι οποίες, σύμφωνα με τη ΔΟΕ, στηρίζονται σε τέσσερις αλληλοενισχυόμενους πυλώνες:
1. Τη δημιουργία ευκαιριών απασχόλησης μέσω μακροοικονομικών και τομεακών πολιτικών που λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές μεταξύ των φύλων, την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και την επιχειρηματικότητα.
2. Την προετοιμασία των νέων για παραγωγική συμμετοχή μέσω ποιοτικής εκπαίδευσης, μαθητείας και δια βίου μάθησης.
3. Τη διευκόλυνση της μετάβασης στην αγορά εργασίας μέσω αποτελεσματικών υπηρεσιών απασχόλησης και ενεργών πολιτικών για την αγορά εργασίας.
4. Τη διασφάλιση της ένταξης μέσω της κοινωνικής προστασίας, των δικαιωμάτων στην εργασία και της στοχευμένης στήριξης των αδύναμων ομάδων.
Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας ζητά ανανεωμένη δράση για να βοηθηθούν οι νέοι να προσαρμοστούν σε έναν ολοένα πιο αβέβαιο κόσμο εργασίας. Στα βασικά μέτρα πολιτικής που προτείνει περιλαμβάνονται:
Την υιοθέτηση μιας ανθρωποκεντρικής προσέγγισης στη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης, ώστε η καινοτομία να δημιουργεί ευκαιρίες και να μην επιδεινώνει τις ανισότητες.
Την επένδυση στην ποιοτική εκπαίδευση, τη δια βίου μάθηση και τη μαθητεία.
Την ενίσχυση των υπηρεσιών απασχόλησης και των θεσμών της αγοράς εργασίας για τη στήριξη της μετάβασης των νέων στην εργασία, με ιδιαίτερη έμφαση στις νέες γυναίκες.
Την επέκταση της κοινωνικής προστασίας και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων στην εργασία, ειδικά για τους νέους που βρίσκονται σε ευάλωτη θέση.
Τη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών αξιοπρεπούς εργασίας μέσω υποστηρικτικών μακροοικονομικών και τομεακών πολιτικών.
Η έκθεση καταλήγει ότι η πρόκληση δεν είναι μόνο να δημιουργηθούν περισσότερες θέσεις εργασίας για τους νέους, αλλά και να διασφαλιστεί πως αυτές προσφέρουν ασφάλεια, αξιοπρέπεια και δυνατότητες ομαλής μετάβασης στην ενήλικη ζωή.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
