Πετρέλαιο θέρμανσης και επιδοτήσεις βάζουν την κυβέρνηση μπροστά σε ένα δύσκολο δημοσιονομικό παζλ, με τα διεθνή επίπεδα της ενέργειας να παραμένουν υψηλά. Τα 200 εκατ. ευρώ που έχουν εξασφαλιστεί έως το τέλος του 2026 θα πρέπει να καλύψουν θέρμανση, ντίζελ κίνησης, φυσικό αέριο, ηλεκτρικό ρεύμα και όποιες νέες αναταράξεις φέρουν οι διεθνείς αγορές μέσα στον χειμώνα.
Στο υπουργείο Οικονομικών εκτιμούν ότι μια γενναιόδωρη επιδότηση στην αρχή της περιόδου μπορεί να αφήσει τον προϋπολογισμό χωρίς άμυνα στο μέσον του χειμώνα.
Γι’ αυτό οι τελικές αποφάσεις θα ανακοινωθούν μόλις μία ημέρα πριν από την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου, ενώ το οικονομικό επιτελείο αποφεύγει να δεσμευτεί για μέτρα μακράς διάρκειας. Κάθε επιπλέον λεπτό στην αντλία δίνει άμεση ανάσα στα νοικοκυριά, όμως αφαιρεί πόρους από το περιορισμένο απόθεμα που ίσως χρειαστεί αργότερα, όταν οι θερμοκρασίες θα πέσουν και η κατανάλωση θα αυξηθεί, όπως αναφέρουν πηγές του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης.
Στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν ότι ο πολιτικός λογαριασμός μιας ανεπαρκούς παρέμβασης μπορεί να είναι βαρύς, ιδιαίτερα στη Βόρεια Ελλάδα και στις ορεινές περιοχές. Στο υπουργείο Οικονομικών, όμως, υπολογίζουν ότι μια γενναιόδωρη επιδότηση στην αρχή της περιόδου μπορεί να αφήσει τον προϋπολογισμό χωρίς άμυνα στην καρδιά του χειμώνα.
Τα 200 εκατ. ευρώ του τελευταίου τριμήνου δεν είναι ειδικό κονδύλι αποκλειστικά για το πετρέλαιο θέρμανσης. Από τον ίδιο κουμπαρά θα χρηματοδοτηθούν η παρέμβαση στην αντλία, η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, η ενδεχόμενη παράταση της επιδότησης στο ντίζελ και κάθε έκτακτη ανάγκη που θα προκύψει στην αγορά ενέργειας.
Άλλα 200 εκατ. ευρώ έχουν προβλεφθεί για τους πρώτους μήνες του 2027. Πέρα από αυτά τα ποσά, ο προϋπολογισμός δεν περιλαμβάνει προς το παρόν πρόσθετη εφεδρεία για μια παρατεταμένη κρίση. Από την κυβέρνηση εξηγούν ότι η αξιοποίηση των 400 εκατ. ευρώ μηδενίζει ουσιαστικά το διαθέσιμο δημοσιονομικό περιθώριο για τη διετία, κάτι που σημαίνει πως οποιαδήποτε υπέρβαση θα απαιτήσει περικοπή άλλων δαπανών, υψηλότερο έλλειμμα ή νέα ευρωπαϊκή ευελιξία.
Η πίεση έχει ήδη αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στα δημόσια οικονομικά. Η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης έχει κοστίσει 216 εκατ. ευρώ από την άνοιξη, ενώ μόνο η ενίσχυση των 15 λεπτών για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου επιβαρύνει τον προϋπολογισμό κατά 20 εκατ. ευρώ. Συνολικά, οι έκτακτες ενεργειακές παρεμβάσεις που είχαν αποφασιστεί έως τα τέλη Σεπτεμβρίου έφταναν τα 669 εκατ. ευρώ.
Χωρίς πρόσθετη παρέμβαση, η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης υπολογίζεται κοντά στα 1,96 ευρώ ανά λίτρο. Το ηπιότερο σενάριο προβλέπει τιμή 1,71 ευρώ, με συνολική ενίσχυση 25 λεπτών, από τα οποία 15 λεπτά θα καλύψει ο προϋπολογισμός. Το ενδιάμεσο σενάριο κατεβάζει την τιμή στα 1,61 ευρώ και ανεβάζει την κρατική συμμετοχή στα 25 λεπτά.
Η τρίτη επιλογή προβλέπει τιμή 1,41 ευρώ, με συνολική έκπτωση 55 λεπτών και κρατική συμμετοχή 45 λεπτών ανά λίτρο. Πρόκειται για το πιο ισχυρό πολιτικά σενάριο, αλλά και εκείνο που συγκεντρώνει τις λιγότερες πιθανότητες, επειδή θα μπορούσε να εξαντλήσει πολύ γρήγορα το διαθέσιμο κονδύλι αν διατηρούνταν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Για παραγγελία 1.000 λίτρων, η διαφορά ανάμεσα στην πρώτη και στην τρίτη επιλογή φτάνει τα 300 ευρώ για το νοικοκυριό. Η ίδια διαφορά, όταν πολλαπλασιαστεί με τις συνολικές πωλήσεις της χώρας, μετατρέπεται σε βαρύ λογαριασμό για τον προϋπολογισμό. Γι’ αυτό η παρέμβαση αναμένεται να επανεξετάζεται ανά δεκαπενθήμερο, ανάλογα με το Brent, τη διεθνή τιμή του ντίζελ, τη ζήτηση και τις καιρικές συνθήκες.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση σχεδιάζει οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά 20% για περίπου 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά. Το ελάχιστο ποσό εξετάζεται να αυξηθεί από 100 σε 120 ευρώ και το βασικό ανώτατο όριο από 800 σε 960 ευρώ, ενώ στις ψυχρότερες περιοχές η ενίσχυση μπορεί να φτάσει τα 1.440 ευρώ.
Η διπλή παρέμβαση στην αντλία και στο επίδομα αυξάνει σημαντικά το δημοσιονομικό αποτέλεσμα. Η πρώτη μειώνει οριζόντια την τιμή για όλους όσοι αγοράζουν πετρέλαιο, ενώ η δεύτερη κατευθύνεται στους δικαιούχους βάσει εισοδηματικών, περιουσιακών και γεωγραφικών κριτηρίων. Όσο περισσότερα χρήματα απορροφήσει η οριζόντια επιδότηση, τόσο μικρότερο περιθώριο μένει για μεγαλύτερο επίδομα ή για παράταση της στήριξης στα καύσιμα κίνησης.
Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο βρίσκονται και οι διαπραγματεύσεις με τα διυλιστήρια. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο όμιλοι εμφανίζονται διατεθειμένοι να συνεισφέρουν 10 λεπτά ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης. Είναι πιθανό, όμως, η συμμετοχή αυτή να συνοδευτεί από τη διακοπή της έκπτωσης των 10 λεπτών που παρέχεται σήμερα στην απλή αμόλυβδη.
Αν η πληροφορία επιβεβαιωθεί, δεν θα πρόκειται για διεύρυνση της στήριξης, αλλά για μεταφορά της από τους οδηγούς προς τη θέρμανση των νοικοκυριών. Η αμόλυβδη θα μείνει περισσότερο εκτεθειμένη στις διεθνείς τιμές, ενώ προτεραιότητα θα δοθεί στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο ντίζελ, επειδή το τελευταίο επηρεάζει το κόστος μεταφορών και ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Πηγή: OT
