Φθηνότερα δάνεια, περισσότερες εγγυήσεις και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αγρότες και νοικοκυριά φέρνει η αναβάθμιση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ), μετά την ολοκλήρωση της Αξιολόγησης κατά πυλώνες (Pillar Assessment) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 15 Ιουλίου.
Την ίδια ώρα, η εξέλιξη αυτή μετατρέπει την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα από εθνικό στήριγμα των μικρομεσαίων σε πιστοποιημένο εταίρο υλοποίησης ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ, με ευρύτερες δυνατότητες. Η ΕΑΤ περνά σε νέα εποχή και η Ελλάδα αποκτά έναν «πολυεργαλείο ανάπτυξης» για τα νέα χρηματοδοτικά προγράμματα της επόμενης δεκαετίας.
Άμεσα, με «προίκα» περίπου 2 δισ. ευρώ από αδιάθετους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα ετοιμάζεται να κινητοποιήσει πολλαπλάσια κεφάλαια από το τραπεζικό σύστημα. Με βάση τη μέχρι σήμερα εμπειρία μόχλευσης της αγοράς από δάνεια μέσω της ΕΑΤ, η χρηματοδότηση μπορεί να φτάσει έως και τα 5 δισ. ευρώ, δίνοντας σε περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις πρόσβαση σε φθηνότερο χρήμα και με καλύτερους όρους.
Την ίδια στιγμή, μετά την πιστοποίηση, η ΕΑΤ ετοιμάζεται να ανοίξει την πόρτα και στην αγροτική επιχειρηματικότητα. Στα «σκαριά» βρίσκεται ένα νέο Ταμείο, προορισμένο να ενισχύει τον πρωτογενή τομέα με συνδυασμό δανείων και επιχορηγήσεων ειδικά για αγρότες.
Πρακτικά, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα πέτυχε κάτι που κανένας άλλος ελληνικός οργανισμός δεν είχε καταφέρει μέχρι σήμερα: πήρε το «πράσινο φως» της Κομισιόν για να διαχειρίζεται ευρωπαϊκά κονδύλια απευθείας από την ΕΕ, χωρίς τη μεσολάβηση υπουργείου. Το Pillar Assessment, πίσω από τον τεχνικό όρο, σηματοδοτεί αλλαγή τάξης μεγέθους για την ΕΑΤ και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της χώρας.
Η χρονική στιγμή είναι καθοριστική: την περίοδο που κλείνει ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αλλά και πριν ενεργοποιηθεί το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ για τα χρηματοδοτικά εργαλεία της περιόδου 2028-2034. Στο ενδιάμεσο αυτό διάστημα, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα αποκτά πρόσβαση σε κονδύλια της ΕΕ, ώστε να διαθέτει προνομιακά δάνεια, ειδικά σχεδιασμένα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μετά το τέλος του Μηχανισμού Ανάκαμψης.
Ο αναβαθμισμένος στρατηγικός ρόλος της ΕΑΤ αναμένεται να φανεί και στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, καθώς οι ανακοινώσεις του Πρωθυπουργού και των αρμόδιων υπουργών θα δώσουν μια πρώτη εικόνα για τα νέα προγράμματα που ετοιμάζονται.
Χρειάστηκαν τέσσερα χρόνια εξαντλητικής προετοιμασίας, διεργασιών και ελέγχων μέχρι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της αρμόδιας υπηρεσίας της (DG GROW), να εγκρίνει την αίτηση της ΕΑΤ. Η διαδικασία είχε ξεκινήσει το 2022.
Από το 2019 έως σήμερα η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα έχει εγκρίνει πάνω από 88.000 δάνεια, συνολικού ύψους 15,15 δισ. ευρώ, σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η συμβολή της στην ελληνική οικονομία αποτυπώνεται μέχρι σήμερα ως εξής:
* 12,5 δισ. ευρώ πρόσθετο ΑΕΠ
* 383.600 θέσεις εργασίας
* 7,3 δισ. ευρώ πρόσθετο εισόδημα εργαζομένων
* 5 δισ. ευρώ επιπλέον δημόσια έσοδα
Τα μεγέθη αυτά είναι το ιστορικό αποτύπωμα της ΕΑΤ πριν από το Pillar Assessment. Με πρόσβαση σε περισσότερα κεφάλαια, η στρατηγική αλλάζει και το αποτύπωμα αναμένεται να μεγαλώσει.
Μέχρι σήμερα, τα ευρωπαϊκά κονδύλια περνούσαν κυρίως μέσω κρατών μελών και Περιφερειών. Το κράτος τα διαχειριζόταν, τα κατένειμε και τα διοχέτευε, ενώ η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα ήταν ένας από τους φορείς που μεσολαβούσαν για την υλοποίηση των προγραμμάτων.
Μετά το Pillar Assessment, όμως, η ΕΑΤ συνομιλεί πλέον απευθείας με την Κομισιόν. Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα γίνεται ο μοναδικός πιστοποιημένος ελληνικός οργανισμός που μπορεί να απευθύνεται στις Βρυξέλλες και να αντλήσει χρηματοδότηση χωρίς άλλη μεσολάβηση.
Έτσι αποκτά και τη δυνατότητα να διαχειριστεί τα περίπου 2 δισ. ευρώ των αδιάθετων πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, ακόμη και μετά τη λήξη του ΤΑΑ στις 31 Αυγούστου 2026.
Ωστόσο η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα δεν περιορίζεται στο να διαθέσει απλώς τα 2 δισ. ευρώ για δάνεια προς επιχειρήσεις που τα έχουν ανάγκη. Στην πράξη, τα πολλαπλασιάζει μέσω μόχλευσης.
Με βάση το ιστορικό μόχλευσης έως σήμερα, κατά μέσον όρο η ΕΑΤ αυξάνει 2,7 φορές τους πόρους που διαχειρίζεται. Με κάθε ένα ευρώ δανείων μέσω της ΕΑΤ κινητοποιεί σχεδόν τρία ευρώ επιπλέον από τον ευρύτερο χρηματοπιστωτικό τομέα. Με αυτόν τον πολλαπλασιαστή, τα 2 δισ. θα μπορούσαν να μετατραπούν σε δάνεια έως 5 ή 5,5 δισ. ευρώ προς μικρομεσαίες και αγροτικές επιχειρήσεις, χωρίς να στερηθούν εθνικοί πόροι από την οικονομία και χωρίς νέο δανεισμό του κράτους.
Μέχρι σήμερα, η ΕΑΤ ήταν γνωστή σχεδόν αποκλειστικά στις μικρομεσαίες, μέσω προγραμμάτων όπως το ΤΕΠΙΧ και το «Εξοικονομώ». Λειτουργούσε ως μοχλός που κάλυπτε αδυναμίες της αγοράς, μεσολαβώντας ώστε ελληνικές επιχειρήσεις, των οποίων το μικρό μέγεθος ή η οικονομική κατάσταση δυσκόλευε ή απέκλειε τη χρηματοδότηση από το εγχώριο τραπεζικό σύστημα, να βρίσκουν πρόσβαση σε δανεισμό.
Αν και ο ρόλος της ήταν και παραμένει κρίσιμος για τον βασικό κορμό της ελληνικής οικονομίας, δηλαδή τις μικρές επιχειρήσεις, πλέον μετεξελίσσεται σε στρατηγικό εταίρο για την ανάπτυξη ολόκληρων κλάδων της οικονομίας.
Ο ρόλος της διευρύνεται προς νέες κατευθύνσεις:
– Ενεργειακή μετάβαση, η οποία αποτελεί σύγχρονο όρο ανθεκτικότητας και επιβίωσης των επιχειρήσεων και της εθνικής οικονομίας, αλλά και άλλους τομείς που αποτελούν προτεραιότητες της ΕΕ και αναδεικνύονται σε δυναμικά αναπτυσσόμενους κλάδους σε Ελλάδα και Ευρώπη.
– Καινοτομία, για την οποία το Ταμείο Καινοτομίας διαχειρίζεται ήδη 155 εκατ. ευρώ.
– Προσιτή στέγη: μόλις φέτος, χιλιάδες νοικοκυριά γνώρισαν την ΕΑΤ επειδή χρειάστηκε να αγοράσουν πρώτη κατοικία με τραπεζικό δάνειο από το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2». Στο μέλλον η ΕΑΤ θα μπορεί να σχεδιάζει αντίστοιχα νέα προγράμματα, στο πλαίσιο των κυβερνητικών σχεδιασμών, με πόρους που θα αντλεί απευθείας από την ΕΕ.
tags:[Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, ΕΑΤ, δάνεια, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, Ταμείο Ανάκαμψης, Κομισιόν, αγρότες, Σπίτι μου 2]}
