Το Πράσινο Ταμείο περνά, όπως περιγράφει ο Γιάννης Ανδρουλάκης, από την πράσινη χρηματοδότηση στον ψηφιακό μετασχηματισμό, με ρόλο που ξεπερνά πλέον τις περιβαλλοντικές δράσεις. Στο επίκεντρο μπαίνει η σύνδεση της πράσινης με την ψηφιακή μετάβαση.
Ο πρόεδρος του Πράσινου Ταμείου σημειώνει ότι ο φορέας έχει εδραιωθεί ως βασικός χρηματοδοτικός και αναπτυξιακός θεσμός, συμβάλλοντας στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης των δήμων και στη στήριξη της βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης. Ο ετήσιος προϋπολογισμός του ξεπέρασε το 2026 τα 123 εκατ. ευρώ, αυξημένος κατά 20 εκατ. ευρώ την τελευταία τριετία, ενώ έχει ήδη εξασφαλιστεί επιπλέον ενίσχυση 165 εκατ. ευρώ από την κατανομή των εσόδων των πλειστηριασμών δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για το 2025.
Ο κ. Ανδρουλάκης επισημαίνει ότι η πράσινη μετάβαση είναι πια στενά δεμένη με την ψηφιακή, καθώς οι νέες τεχνολογίες και τα δεδομένα μπορούν να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα των περιβαλλοντικών πολιτικών και να οδηγήσουν σε πιο ορθολογική διαχείριση των διαθέσιμων οικονομικών πόρων.
Σε αυτό το περιβάλλον, εξηγεί ότι ο ρόλος του Πράσινου Ταμείου επεκτείνεται πέρα από τη χρηματοδότηση περιβαλλοντικών παρεμβάσεων, με στόχο να λειτουργήσει ως μοχλός για τη σύζευξη πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Η διαδρομή αυτή ξεκινά από τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ίδιου του φορέα.
Η αντικατάσταση του παλιού και χρονοβόρου συστήματος κατάθεσης και επεξεργασίας των προτάσεων χρηματοδότησης έχει ήδη μειώσει στο μισό τον μέσο χρόνο εξέτασης των φακέλων, ο οποίος πλέον διαμορφώνεται περίπου στον ενάμιση μήνα.
Παράλληλα, το Πράσινο Ταμείο διαθέτει από το περασμένο έτος νέα ιστοσελίδα με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για την αναζήτηση δεδομένων και την ενίσχυση της διαφάνειας. Έχουν επίσης αναπτυχθεί νέες ψηφιακές πλατφόρμες αιτήσεων για τα χρηματοδοτικά προγράμματα, καθώς και η εφαρμογή χρηματοπιστωτικών συναλλαγών Green Pay, η οποία έχει ήδη αποσπάσει τέσσερα βραβεία αριστείας. Επιπλέον, έχει προχωρήσει η διασύνδεση του φορέα με το Κεντρικό Σύστημα Ηλεκτρονικής Διακίνησης Εγγράφων (ΚΣΗΔΕ).
Ο πρόεδρος του Πράσινου Ταμείου τονίζει ότι οι παρεμβάσεις αυτές έχουν επιταχύνει αισθητά τις συναλλαγές του οργανισμού τόσο με τους δημόσιους φορείς όσο και με τους ιδιώτες.
Ιδιαίτερη θέση στον ψηφιακό μετασχηματισμό έχει ο Διαδραστικός Χάρτης Χρηματοδοτήσεων των Δήμων. Μέσα από τη σχετική Γεωπύλη, που είναι προσβάσιμη από την ιστοσελίδα του Πράσινου Ταμείου, παρουσιάζονται διαδραστικοί χάρτες με Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (GIS), στους οποίους αποτυπώνονται γεωχωρικά και οικονομικά στοιχεία των προγραμμάτων και των προσκλήσεων που έχουν υλοποιηθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη για κάθε δήμο της χώρας.
Από την έξυπνη στάθμευση στην πρόγνωση πλημμυρών με ΑΙ
Η σύνδεση πράσινης και ψηφιακής μετάβασης αποτυπώνεται, σύμφωνα με τον κ. Ανδρουλάκη, και στα έργα που χρηματοδοτεί το Πράσινο Ταμείο, αρκετά από τα οποία χτίζουν γέφυρες συνεργασίας ανάμεσα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και τα πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το ParkIn, ένα καινοτόμο ερευνητικό έργο που αποσκοπεί στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και στη βελτίωση του μικροκλίματος των πόλεων μέσω της αποτελεσματικότερης διαχείρισης των θέσεων στάθμευσης. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 199.980 ευρώ, υλοποιείται σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο Κρήτης και εφαρμόζεται πιλοτικά στους δήμους Αγίου Δημητρίου Αττικής και Πλατανιά Χανίων.
Παράλληλα, χρηματοδοτείται με 100.000 ευρώ η ανάπτυξη ψηφιακού συστήματος παρακολούθησης των απειλών για τη βιοποικιλότητα του αστικού και περιαστικού πρασίνου στον Δήμο Θεσσαλονίκης. Το έργο υλοποιείται σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και αξιοποιεί δεδομένα παρατήρησης της Γης και αισθητήρες πεδίου.
Η τεχνητή νοημοσύνη αξιοποιείται επίσης σε σύστημα έγκαιρης πρόγνωσης και αποτροπής πλημμυρών στις εκβολές και εκατέρωθεν του Αλφειού ποταμού. Το σύστημα μπορεί να προβλέπει έως και επτά ημέρες νωρίτερα και αναπτύχθηκε από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, με προϋπολογισμό 200.000 ευρώ.
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται η χρηματοδότηση για τη δημιουργία Παρατηρητηρίων Κλιματικής Ουδετερότητας στις περιφέρειες της χώρας, με το ύψος της χρηματοδότησης να προσεγγίζει το 1 εκατ. ευρώ ανά περιφέρεια. Ήδη έχουν χρηματοδοτηθεί τρεις περιφέρειες, ενώ σχεδιάζεται η επέκταση της δράσης και στις υπόλοιπες.
Δύο αλληλένδετες διαστάσεις του ίδιου μετασχηματισμού
«Υπό την καθοδήγηση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι στο να ενδυναμώνουμε την ικανότητα των δήμων να επιτύχουν την πράσινη μετάβασή τους», επισημαίνει ο κ. Ανδρουλάκης.
Όπως υπογραμμίζει, η ψηφιακή μετάβαση δεν είναι ένα επόμενο βήμα που ακολουθεί την πράσινη, αλλά εξελίσσεται παράλληλα και λειτουργεί συμπληρωματικά προς αυτήν. Πρόκειται, όπως λέει, για «δύο αλληλένδετες διαστάσεις του ίδιου μετασχηματισμού», που μπορούν να κάνουν τις ελληνικές πόλεις πιο βιώσιμες, ανθεκτικές, έξυπνες και φιλικές προς τον πολίτη.
Σε αυτή την κατεύθυνση, καταλήγει ο πρόεδρος του Πράσινου Ταμείου, ο φορέας επιχειρεί να συνεισφέρει στην προσπάθεια των δήμων τόσο μέσα από τον ψηφιακό μετασχηματισμό των δικών του υπηρεσιών όσο και μέσω της χρηματοδότησης καινοτόμων έργων που υπηρετούν ταυτόχρονα την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.
