Περικοπές 141 δισ. ευρώ στον προϋπολογισμό της ΕΕ, που αντιστοιχούν στο 8% της αρχικής πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προβλέπει η αναθεωρημένη συμβιβαστική πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034. Στόχος είναι να γεφυρωθούν οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών, ενόψει της Συνόδου Κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες.
Η πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας διαμορφώνει τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 σε περίπου 1,622 τρισ. ευρώ, σε σταθερές τιμές του 2025, ποσό που αντιστοιχεί στο 1,16% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος (ΑΕΕ) της Ένωσης, έναντι 1,26% στην αρχική πρόταση της Κομισιόν.
Ελπίζω ότι θα υπάρξει συμφωνία μέχρι τα Χριστούγεννα, δήλωσε ο Ιρλανδός υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Αμυνας, Τόμας Μπερν, παρουσιάζοντας το Σάββατο την αναθεωρημένη πρόταση για τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Τόνισε επίσης ότι η έγκαιρη συμφωνία είναι απαραίτητη ώστε οι πολίτες και η ευρωπαϊκή οικονομία να επωφεληθούν από το νέο ΠΔΠ από την 1η Ιανουαρίου 2028 και εξέφρασε την ελπίδα ότι η σημερινή πρόταση θα αποτελέσει τη βάση για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων, με στόχο συμφωνία από τους ηγέτες έως το τέλος του έτους.
Ειδικότερα, ο Τ. Μπερν ανέφερε ότι η Ιρλανδική Προεδρία επιδιώκει να εξισορροπήσει τη χρηματοδότηση των νέων προτεραιοτήτων της ΕΕ, όπως η ανταγωνιστικότητα, η έρευνα, η καινοτομία, η ασφάλεια και η άμυνα, με τη διατήρηση των παραδοσιακών πολιτικών της, όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η Πολιτική Συνοχής, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τους δημοσιονομικούς περιορισμούς των κρατών-μελών. Ο ίδιος τόνισε ότι σχεδόν όλα τα προγράμματα του νέου ΠΔΠ προβλέπουν αυξημένη χρηματοδότηση σε σύγκριση με το τρέχον Πρόγραμμα, με τις αναπροσαρμογές να αποσκοπούν στη διατήρηση των νέων πολιτικών προτεραιοτήτων, αλλά και στην προστασία των βασικών πολιτικών της ΕΕ.
Τι προβλέπει η ιρλανδική πρόταση:
Συνοχή, γεωργία, αλιεία και αγροτικές κοινότητες: Προβλέπονται 914 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 11% σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ, αλλά μειωμένο κατά 3% έναντι της αρχικής πρότασης της Επιτροπής. Η Ιρλανδική Προεδρία διατηρεί τις εθνικές κατανομές όπως αναθεωρήθηκαν από την Κυπριακή Προεδρία, επιδιώκοντας να προστατεύσει την Κοινή Αγροτική Πολιτική και την πολιτική συνοχής.
Ανταγωνιστικότητα, ευημερία και ασφάλεια: Προβλέπονται 456 δισ. ευρώ, αύξηση κατά 106% σε σύγκριση με το τρέχον ΠΔΠ και μείωση κατά 13% έναντι της πρότασης της Επιτροπής. Το πακέτο των ευρωπαϊκών κονδυλίων για την ανταγωνιστικότητα υπερβαίνει τα 400 δισ. ευρώ, με στόχο την ενίσχυση των επενδύσεων, της ευρωπαϊκής οικονομίας και της δημιουργίας θέσεων εργασίας.
Global Europe, εξωτερική δράση της ΕΕ: Προβλέπονται 157 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 31% σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ, αλλά μειωμένα κατά 17% έναντι της πρότασης της Επιτροπής. Διατηρούνται τα κονδύλια ανάκαμψης και ανοικοδόμησης για την Ουκρανία, καθώς και το ποσό των 25 δισ. ευρώ που προορίζεται αποκλειστικά για ανθρωπιστική βοήθεια.
Διοικητικές δαπάνες: Προβλέπονται 95 δισ. ευρώ, αύξηση κατά 12% έναντι του τρέχοντος ΠΔΠ και μείωση κατά 8,8% σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής.
Σχετικά με τους Ίδιους Πόρους, ο Τ. Μπερν τόνισε ότι η Ιρλανδική Προεδρία προτείνει ένα πακέτο νέων ίδιων πόρων που θα μπορούσε να αποφέρει 55 δισ. ευρώ ετησίως, με στόχο να εξασφαλιστούν πρόσθετα έσοδα για την κάλυψη των αναγκών της ΕΕ και να περιοριστούν οι πιέσεις στις εθνικές συνεισφορές. Η Ιρλανδική Προεδρία προτείνει δύο σημαντικές αλλαγές: πρώτον, την αύξηση του ποσοστού απόδοσης στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό των εσόδων από τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM) από 75% σε 90% και, δεύτερον, τη σταδιακή εφαρμογή του ίδιου πόρου που συνδέεται με το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS).
Αναγνώρισε ότι η πρόταση δεν μπορεί να ικανοποιήσει όλες τις απαιτήσεις των κρατών-μελών, υπογραμμίζοντας ότι η επίτευξη συμφωνίας προϋποθέτει συμβιβασμούς. Τις επόμενες ημέρες, οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 15 και 16 Οκτωβρίου, σε επίπεδο ηγετών.
Η πολιτική συμφωνία έως το τέλος του 2026 θεωρείται αναγκαία, ώστε να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία το 2027 και να τεθεί σε εφαρμογή ο νέος προϋπολογισμός χωρίς διακοπή της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης από την 1η Ιανουαρίου 2028.
