Σοκ προκαλούν τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Έκθεσης Πληρωμών Καταναλωτών 2026, καθώς αποτυπώνουν πόσο πιεσμένα είναι τα ελληνικά νοικοκυριά και πόσο συχνά πληρώνουν λογαριασμούς με δανεικά. Η έρευνα του Ομίλου Intrum δείχνει ότι η ακρίβεια και η πτώση του εισοδήματος οδηγούν όλο και περισσότερους καταναλωτές σε καθυστερήσεις και σε δανεισμό για τις βασικές τους υποχρεώσεις.
Δεν υπάρχει πλέον έρευνα, τόσο σε εθνικό όσο και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, που να μην αποκαλύπτει πλευρές της ασφυκτικής οικονομικής πίεσης στα νοικοκυριά, με την ακρίβεια να συνδυάζεται με την πτωτική τάση του εισοδήματος.
Οι Ευρωπαίοι στρέφονται ολοένα και περισσότερο στην τεχνολογία για τη διαχείριση των οικονομικών τους.
Η πτυχή αυτή, που αφορά τις καθυστερήσεις πληρωμών υποχρεώσεων, αναδεικνύεται στην Ευρωπαϊκή Έκθεση Πληρωμών Καταναλωτών 2026 (European Consumer Payment Report ECPR) που δημοσίευσε ο Όμιλος Intrum.
Τρία είναι τα βασικά συμπεράσματα της έκθεσης:
1. Οι καταναλωτές παραμένουν ανθεκτικοί
Πολλοί Ευρωπαίοι συνεχίζουν να διαχειρίζονται τις οικονομικές τους υποχρεώσεις παρά την παρατεταμένη οικονομική αβεβαιότητα. Ωστόσο, η ανθεκτικότητα των καταναλωτών κρύβει σημαντικές διαφορές μεταξύ καταναλωτών και αγορών. Οι καθυστερήσεις πληρωμών και η εξάρτηση από τον δανεισμό αυξάνονται.
2. Η οικονομική ευαλωτότητα διαφέρει μεταξύ των καταναλωτών
Η ικανότητα απορρόφησης απρόβλεπτων εξόδων και διαχείρισης των αυξανόμενων δαπανών ποικίλλει σημαντικά. Ορισμένοι καταναλωτές γίνονται ολοένα πιο επιφυλακτικοί στις δαπάνες, ενώ άλλοι στρέφονται σε ευέλικτες επιλογές πληρωμής ή σε αποφυγή πληρωμών για να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες.
3. Οι Ευρωπαίοι στρέφονται ολοένα και περισσότερο στην τεχνολογία για τη διαχείριση των οικονομικών τους και η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης για τα προσωπικά οικονομικά έχει διπλασιαστεί.
Ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος
Το πιο σημαντικό εύρημα της έρευνας είναι ότι οι καθυστερημένες πληρωμές αυξάνονται μετά από δύο χρόνια βελτίωσης, με σημαντικές διακυμάνσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Σχεδόν ένας στους τρεις καταναλωτές (29%) δηλώνει ότι έχει πληρώσει τουλάχιστον έναν λογαριασμό με καθυστέρηση τους τελευταίους 12 μήνες.
Επίσης, περισσότεροι από τους μισούς (56%) δηλώνουν ότι έχουν δανειστεί χρήματα ή έχουν χρησιμοποιήσει πιστωτική κάρτα τους τελευταίους έξι μήνες για να πληρώσουν έναν λογαριασμό, το υψηλότερο ποσοστό από το 2019.
Μια άλλη απάντηση στην οικονομική πίεση είναι η αναζήτηση μεγαλύτερης ευελιξίας ως προς το πότε πρέπει να γίνονται οι πληρωμές.
Η BNPL (αγορά τώρα, πληρωμή αργότερα) δίνει στους καταναλωτές μεγαλύτερο έλεγχο ως προς το πότε το κόστος επηρεάζει τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό και μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο ταμειακών ροών.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι το BNPL χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο στην Ευρώπη: το 57% των καταναλωτών έχει χρησιμοποιήσει κάποια υπηρεσία κάποια στιγμή, ενώ 4 στους 10 το έχουν κάνει τους τελευταίους 12 μήνες.
Η χρήση της υπηρεσίας BNPL από μόνη της δεν προκαλεί ανησυχία, λέει η έρευνα.
Αυτό που ανησυχεί είναι η χρήση της ως μηχανισμού αντιμετώπισης οικονομικών δυσχερειών.
Έτσι, το 31% των καταναλωτών που βρίσκονται σε ευάλωτη οικονομική θέση χρησιμοποιεί την υπηρεσία BNPL τουλάχιστον μία φορά τον μήνα, σε σύγκριση με το 9% των καταναλωτών που τη χρησιμοποιούν για τη διαχείριση των οικονομικών τους και το 4% των οικονομικά ανθεκτικών καταναλωτών.
Καθώς η υπηρεσία BNPL υπάγεται πλέον στο πεδίο εφαρμογής της αναθεωρημένης Οδηγίας για την καταναλωτική πίστη (CCD2), η προστασία των καταναλωτών από την υπερβολική εξάρτηση από αυτήν θα γίνεται ολοένα και πιο σημαντική.
Η κατάσταση στην Ελλάδα
Σύμφωνα με την έρευνα, το ποσοστό των Ελλήνων που έχουν δανειστεί για την πληρωμή λογαριασμών ανέρχεται στο 60%.
Σχεδόν οι μισοί Έλληνες (47%) χρησιμοποίησαν υπηρεσίες BNPL.
Σε 37% ανέρχεται το ποσοστό που καθυστερεί τις πληρωμές του.
Χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για τη διαχείριση προσωπικών οικονομικών κάνει το 21% των Ελλήνων.
Ζήτημα επιβίωσης
Η έλλειψη ρευστότητας στην αγορά, σε συνδυασμό – ή/και εξαιτίας – με την οικονομική και ενεργειακή κρίση, οδηγεί τη μία στις τρεις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να δηλώνουν πλέον ότι αυτές οι συνθήκες θα μπορούσαν να απειλήσουν την επιβίωσή τους τους επόμενους 12 μήνες, θέτοντας πολλές χιλιάδες έως και εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές, ειδικότερα, έχουν αναδειχθεί σε κρίσιμο ζήτημα.
Οι πελάτες χρειάζονται περισσότερο χρόνο από ποτέ για την εξόφληση των τιμολογίων, δυσκολεύοντας τη διαχείριση των ταμειακών ροών και αυξάνοντας την οικονομική επιβάρυνση.
Παρά την ανανεωμένη εστίαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ανταγωνιστικότητα και την απλούστευση των διαδικασιών, οι επίμονες καθυστερήσεις στις πληρωμές ενέχουν τον κίνδυνο να υπονομεύσουν αυτές τις φιλοδοξίες, λειτουργώντας ως διαρθρωτικό εμπόδιο για τις επενδύσεις και την ανάπτυξη, λέει η έρευνα.
Έτσι, το ποσοστό των ελληνικών επιχειρήσεων που αναμένουν μηδενική ή αρνητική οικονομική ανάπτυξη ανέρχεται στο 51%, συμπληρώνοντας την πεντάδα με ποσοστά πάνω από το μισό, μαζί με Γαλλία, Αυστρία, Πολωνία και Τσεχία.
Καθώς το εισόδημα των νοικοκυριών εξανεμίζεται πριν τελειώσει ο μήνας, οι πληρωμές που καθυστερούν εκκινούν μια διαδικασία ντόμινο, καθώς η έλλειψη ρευστότητας των επιχειρήσεων μετακυλίεται στους προμηθευτές τους.
Το ποσοστό αυτών των επιχειρήσεων που καθυστερούν να πληρώσουν τους προμηθευτές τους, λόγω καθυστερημένων πληρωμών των πελατών, ανέρχεται στο 54% στην Ελλάδα.
Το συμπέρασμα βγαίνει αβίαστα:
Αν ο κόσμος δεν έχει αξιοπρεπή εισοδήματα, ουδέποτε θα κινηθεί η αγορά, όσες απλουστεύσεις διαδικασιών για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας κι αν εφαρμοστούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ακόμη και η Τεχνητή Νοημοσύνη μπλοκάρει μπροστά στο άδειο πορτοφόλι.
Πηγή: ΟΤ
