Με τροπολογία για τον μεταβλητό κόφτη στον ΕΦΚ καυσίμων επιχειρεί το ΠΑΣΟΚ να παρέμβει στην ενεργειακή ακρίβεια. Η ρύθμιση προβλέπει μόνιμο μηχανισμό προσαρμογής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης, όταν οι διεθνείς τιμές ξεπερνούν το επίπεδο που έχει ληφθεί υπόψη στον δημοσιονομικό σχεδιασμό.
Η τροπολογία, την οποία υπογράφει το σύνολο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ, ορίζει ότι ο μόνιμος μηχανισμός θα ενεργοποιείται όταν η διεθνής τιμή του πετρελαίου υπερβαίνει την τιμή που έχει ενσωματωθεί στον επίσημο σχεδιασμό της χώρας και από αυτή την εξέλιξη προκύπτουν πρόσθετα έσοδα ΦΠΑ.
Η τροπολογία κατατέθηκε στο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης, που συζητείται αύριο, Πέμπτη, στη Βουλή. Εκεί θα μιλήσει και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος αναμένεται να επιτεθεί στην κυβέρνηση για τα μέτρα-ασπιρίνες που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός και να παρουσιάσει τις προτάσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης για την ενεργειακή ακρίβεια.
Με τον προτεινόμενο μηχανισμό, τα πρόσθετα έσοδα ΦΠΑ που δημιουργούνται από την ενεργειακή ακρίβεια δεν θα μένουν στο Δημόσιο, αλλά θα επιστρέφουν στους καταναλωτές. Η επιστροφή αυτή θα γίνεται μέσω προσωρινής μείωσης του ΕΦΚ και, τελικά, με χαμηλότερη τιμή στην αντλία, χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.
Το ΠΑΣΟΚ επισημαίνει ότι ο μηχανισμός βασίζεται στην αρχή πως η δημοσιονομική επίπτωση μιας εξωγενούς αύξησης του ενεργειακού κόστους δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε μόνιμη αύξηση των φορολογικών εσόδων, αλλά μπορεί, υπό σαφείς και προκαθορισμένους όρους, να χρησιμοποιείται για τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης στα καύσιμα.
Ως αντικειμενικό σημείο σύγκρισης χρησιμοποιείται η τιμή του αργού πετρελαίου Brent που έχει ληφθεί υπόψη στις μακροοικονομικές παραδοχές του εκάστοτε Κρατικού Προϋπολογισμού. Με αυτόν τον τρόπο, αποφεύγεται ο εκ των υστέρων ή κατά περίπτωση καθορισμός ενός αυθαίρετου ορίου ενεργοποίησης.
Για την ενεργοποίηση και τον προσδιορισμό του δημοσιονομικού περιθωρίου του μηχανισμού που προτείνει το ΠΑΣΟΚ, δεν λαμβάνονται ως αυτοτελές σημείο αναφοράς οι διεθνείς τιμές των διυλισμένων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των τιμών αναφοράς Platts, ούτε η εξέλιξη των περιθωρίων διύλισης. Όπως εξηγεί η Χαριλάου Τρικούπη, οι παράγοντες αυτοί αφορούν διαφορετική πλευρά της αγοράς καυσίμων και ειδικά τον σχηματισμό των περιθωρίων και της κερδοφορίας στον κλάδο διύλισης. Η αντιμετώπιση τυχόν απρόσμενων κερδών των επιχειρήσεων διύλισης, τα οποία συνδέονται με την έκτακτη συγκυρία και όχι με πρωτοβουλίες ανάπτυξης των επιχειρήσεων, παραμένει αντικείμενο αυτοτελούς φορολογικής παρέμβασης και διακρίνεται από τον παρόντα μηχανισμό προσωρινής προσαρμογής του ΕΦΚ.
Παράλληλα, προβλέπεται ρητά ότι από τον υπολογισμό των πρόσθετων εσόδων εξαιρούνται αυξήσεις που οφείλονται αποκλειστικά στην αύξηση της κατανάλωσης, ώστε το δημοσιονομικό περιθώριο να συνδέεται κυρίως με την επίδραση των αυξημένων τιμών.
Η προτεινόμενη ρύθμιση, σημειώνει το ΠΑΣΟΚ, έχει ευρωπαϊκό προηγούμενο: στην Ιταλία λειτουργεί ήδη μηχανισμός προσωρινής μείωσης των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα κίνησης (accise mobili), βάσει των παρ. 290 και 291 του άρθρου 1 του ν. 244/2007. Η ισχύουσα ιταλική ρύθμιση επιτρέπει τη μείωση της accisa ώστε να αντισταθμίζονται τα πρόσθετα έσοδα ΦΠΑ που προκύπτουν από την αύξηση της διεθνούς τιμής του αργού πετρελαίου, εκφρασμένης σε ευρώ.
Τέλος, στην τροπολογία δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη μετακύλιση της φορολογικής ελάφρυνσης στον τελικό καταναλωτή. Η μείωση ενός έμμεσου φόρου δεν σημαίνει από μόνη της ότι το σύνολο της ελάφρυνσης θα φανεί αυτομάτως στην τιμή λιανικής, καθώς οι τιμές επηρεάζονται ταυτόχρονα από τις διεθνείς τιμές προϊόντων, τη συναλλαγματική ισοτιμία και τα περιθώρια της εφοδιαστικής αλυσίδας, υπογραμμίζει η Χαριλάου Τρικούπη.
Για τον λόγο αυτό, προβλέπεται καθημερινή παρακολούθηση της αγοράς, δημοσίευση δείκτη μετακύλισης και εκ των υστέρων έκθεση αξιολόγησης. Η σχετική υποδομή, όπως σημειώνεται, υπάρχει ήδη μέσω του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, το οποίο δημοσιεύει πανελλαδικά ημερήσια στοιχεία και στοιχεία ανά γεωγραφική περιοχή.
![]()
