Η Βουλιαγμένη πρέπει να γίνει ξανά ανεξάρτητος Δήμος, καθώς η συζήτηση για το μέλλον της τοπικής αυτοδιοίκησης επανέρχεται με αιχμή τον τρόπο που οργανώθηκαν οι δήμοι μέσα στην κρίση. Το άρθρο θέτει ως κεντρικό ζητούμενο μια νέα διοικητική αρχιτεκτονική για την Ελλάδα του 2030.
Η Ελλάδα του 2030 δεν μπορεί να διοικείται με τις ίδιες δομές που σχεδιάστηκαν μέσα στην κρίση για την Ελλάδα του 2010. Χρειάζεται μία νέα αρχιτεκτονική για τις ανάγκες του 21ου αιώνα.
Το Σχέδιο Καλλικράτης λειτούργησε σε αρκετές περιπτώσεις αποτελεσματικά. Σε άλλες, όμως, οι αναγκαστικές συνενώσεις δημιούργησαν τεράστιες διοικητικές ενότητες, στις οποίες η θεμελιώδης αρχή της εγγύτητας ανάμεσα στη δημοτική αρχή και τον πολίτη αποδυναμώθηκε, με αποτέλεσμα την ποιοτική υποβάθμιση της τοπικής δημοκρατίας.
Η σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη είναι αποκαλυπτική. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει περίπου 90.000 δήμους, με μέσο πληθυσμό περίπου 5.600 κατοίκους. Η Ελλάδα διαθέτει μόλις 332 δήμους, με μέσο πληθυσμό που υπερβαίνει τις 30.000 κατοίκους. Η χώρα μας παραμένει ένα από τα πιο συγκεντρωτικά κράτη της Ευρώπης, όχι μόνο ως προς την κεντρική διοίκηση, αλλά και ως προς την ίδια την οργάνωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Με τον Καλλικράτη καταργήθηκαν ιστορικοί δήμοι που αποτελούσαν ζωντανά κομμάτια της ιστορίας και της ταυτότητας του Ελληνισμού.
Τα Αμπελάκια, όπου γράφτηκε μία από τις λαμπρότερες σελίδες του ελληνικού κοινοτισμού. Η Μακρινίτσα και η Ζαγορά στο Πήλιο. Τα Μαστιχοχώρια και τα Καρδάμυλα της Χίου. Η Οία της Σαντορίνης, που κινδυνεύει να πνιγεί από τον υπερτουρισμό. Οι Φέρες στον Έβρο. Η Σταυρούπολη στην Ξάνθη. Η Σιάτιστα και το Νεστόριο στη Δυτική Μακεδονία. Δήμοι με διαφορετική ιστορία, διαφορετική φυσιογνωμία και διαφορετικές ανάγκες ενσωματώθηκαν σε μεγάλες διοικητικές ενότητες.
Το Σχέδιο Αριστοτέλης, που παρουσίασε ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ, Αλέξης Τσίπρας, αποκαθιστά αυτή τη διοικητική αδικία. Περισσότεροι από εκατό ιστορικοί δήμοι επανακτούν την αυτονομία τους, εκεί όπου η εμπειρία απέδειξε ότι οι αναγκαστικές συνενώσεις δεν υπηρέτησαν ούτε την τοπική δημοκρατία ούτε την ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.
Ένα από τα σημαντικότερα παραδείγματα είναι η Βουλιαγμένη. Η κατασκευή του Δήμου Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης συνένωσε περιοχές με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά. Η Βάρη, στους πρόποδες του Υμηττού, με χαμηλή δόμηση, αγροτικές καταβολές και διαφορετικές αναπτυξιακές προτεραιότητες. Η Βούλα, ένας συμπαγής αστικός ιστός με εντελώς διαφορετικές ανάγκες.
Η Βουλιαγμένη, ένας μοναδικός παραθαλάσσιος τόπος με ιδιαίτερο περιβαλλοντικό καθεστώς, διεθνή ακτινοβολία και ανάγκη διαρκούς προστασίας. Και ανάμεσά τους η Βάρκιζα, που ούτε καν αναγνωρίζεται ως ξεχωριστή δημοτική κοινότητα, παρότι διαθέτει τη δική της ιστορία και ταυτότητα.
Η λογική ότι μία ενιαία δημοτική αρχή μπορεί να αντιμετωπίζει με τον ίδιο τρόπο τόσο διαφορετικές περιοχές αποδείχθηκε λανθασμένη. Η Βουλιαγμένη δεν χρειάζεται τις ίδιες πολιτικές με τη Βάρη ή τη Βούλα. Χρειάζεται μια δημοτική αρχή που να ασχολείται αποκλειστικά με την προστασία του φυσικού της περιβάλλοντος, τη διαχείριση της τουριστικής πίεσης, την ποιότητα ζωής των κατοίκων και τη διατήρηση της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας της. Ήρθε επιτέλους η ώρα να γίνει ξανά ανεξάρτητος Δήμος.
Η πρόταση αυτή προκάλεσε την αντίδραση του δημάρχου Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Γρηγόρη Κωνσταντέλλου, ο οποίος δήλωσε ότι όποιος τοποθετείται δημόσια για τον Δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης οφείλει πρώτα να γνωρίζει την πραγματικότητα.
Η καλύτερη απάντηση έχει ήδη δοθεί από τον άνθρωπο που γνωρίζει τη Βουλιαγμένη καλύτερα από τον καθένα.
Στο επίσημο υπόμνημα που κατέθεσε τον Απρίλιο του 2010 στο Υπουργείο Εσωτερικών ο ιστορικός δήμαρχος Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κασιδόκωστας, μετά από 24 χρόνια στην ηγεσία του Δήμου, ζητούσε να διατηρηθεί η αυτοδιοικητική ανεξαρτησία της Βουλιαγμένης: Ο Δήμος Βουλιαγμένης, με αφορμή το κείμενο της δημόσιας διαβούλευσης για το Πρόγραμμα Καλλικράτης, διατυπώνει με το παρόν τις αντιρρήσεις του για τη συνένωσή του με τους όμορους Δήμους Βούλας και Βάρης, για τους ακόλουθους λόγους:
1. Η Βουλιαγμένη είναι ο μοναδικός πραγματικά πράσινος προαστιακός δήμος του νομού Αττικής στις ακτές του Σαρωνικού. Η πόλη είναι περιτριγυρισμένη από πευκόφυτους λόφους που απολήγουν σε υπέροχες παραλίες και η περιοχή της αποτελεί πηγή ζωής και αναψυχής για τους κατοίκους και τους επισκέπτες του ολόκληρου του Λεκανοπεδίου.
Η ποιοτική υπεροχή της πόλης – και από οικολογική ιδίως άποψη – οφείλεται στον 25ετή αγώνα της Δημοτικής Αρχής που πέτυχε με καίριες παρεμβάσεις: α) την προστασία του φυσικού κάλλους, και β) τον εμπλουτισμό του πρασίνου, ώστε να διατηρηθεί η απαράμιλλη φυσιογνωμία και το μοναδικό περιβάλλον της.
Με συστηματικό σχεδιασμό η πόλη εμπλουτίσθηκε με πάρκα, πανέμορφους κήπους, λειτουργικές παιδικές χαρές, πεζοδρόμους και σύγχρονες εν γένει υποδομές, πρόσφορες και επαρκείς για την εξυπηρέτηση των πολιτών της και των επισκεπτών.
Όλα τα προαναφερόμενα έργα έχουν υλοποιηθεί με την υποστήριξη των οργανωμένων Δημοτικών Υπηρεσιών μας σε όλους τους τομείς δραστηριότητας, ήτοι: Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών, Υπηρεσία Πρασίνου και Προστασίας Περιβάλλοντος, Υπηρεσία Καθαριότητας, Πολεοδομικό Γραφείο Βουλιαγμένης και Δημοτική Υπηρεσία Πυρασφάλειας που λειτουργεί σε 24ωρη βάση κατά τη θερινή περίοδο.
2. Το περιβάλλον του Δήμου μας, φυσικό και δομημένο, έχει διαφυλαχθεί μέχρι σήμερα με τη θέσπιση ιδιαίτερων κανονιστικών ρυθμίσεων (Προεδρικών Διαταγμάτων) για την επιβολή ειδικών όρων δόμησης και όρων προστασίας του περιβάλλοντος. Η θέσπιση των εν λόγω ρυθμίσεων και η αδιάλειπτη μέριμνα της Δημοτικής Αρχής για την απαρέγκλιτη εφαρμογή τους έχουν συμβάλει στη διατήρηση οικολογικής ισορροπίας στη Βουλιαγμένη, με όρους βιώσιμης ανάπτυξης, και στη διαμόρφωση της περιβαλλοντικά αναβαθμισμένης φυσιογνωμίας της που τη διαφοροποιεί έντονα από τους όμορους Δήμους (Βούλα και Βάρη).
Για αυτούς άλλωστε τους λόγους -και δεδομένου ότι το 70% του εδάφους του Δήμου είναι πράσινο, η δε Δημοτική Αρχή αφιερώνει το 50% των εσόδων της για την κάλυψη της δαπάνης πυρασφάλειας της πόλης- ο Δήμος μας αποτελεί πλέον τη ναυαρχίδα του τουρισμού εντός του νομού Αττικής, και όχι μόνον.
3. Η οργανωτική και λειτουργική βάση του Δήμου μας έχει δημιουργήσει έναν Αποτελεσματικό Δήμο με οικονομική αυτάρκεια και δυνατότητα άντλησης ιδίων πόρων. Επιπλέον, υφίσταται η αναγκαία διοικητική ικανότητα με άριστα οργανωμένες υπηρεσίες, κατάλληλα στελεχωμένες με ανθρώπινο δυναμικό, που αξιοποιούν τις νέες δυνατότητες, τις νέες τεχνολογίες και εν γένει την Κοινωνία της Πληροφορίας για την παροχή ποιοτικά αναβαθμισμένων υπηρεσιών.
Γι αυτό άλλωστε πιστοποιήθηκε η Διαχειριστική Επάρκεια του Δήμου Βουλιαγμένης, αναγκαία προϋπόθεση συμμετοχής στο ΕΣΠΑ.
4. Ο Δήμος Βουλιαγμένης εφάρμοσε πολιτικές προγραμματικής, οργανωτικής και λειτουργικής αναβάθμισης, με αποτέλεσμα να ασκεί επιτυχώς όλες τις κατά Νόμο προβλεπόμενες αρμοδιότητες μεταξύ των οποίων και της Διεύθυνσης Δημοτικής Αστυνομίας προς όφελος των κατοίκων και της ποιότητας ζωής.
Ο Δήμος μας παρέχει ειδικότερα όλες τις απαραίτητες Υπηρεσίες για την Εξυπηρέτηση του Πολίτη, όπως: η πρόνοια και η προστασία της δημόσιας υγείας, η ολοκλήρωση διαδικασιών ανέγερσης των σχολείων (κτηρίων) του Δήμου, η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, οι πολεοδομικές εφαρμογές, ο υγειονομικός έλεγχος, η προστασία της παιδικής και τρίτης ηλικίας, οι λαϊκές αγορές, οι αδειοδοτήσεις και ο κατά Νόμο προβλεπόμενος έλεγχος των τοπικών, οικονομικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων.
5. Ο Δήμος μας διαθέτει εξ άλλου τη διοικητική ικανότητα και επάρκεια να ασκεί αποτελεσματικά το ευρύ φάσμα των πιο πάνω αρμοδιοτήτων, το οποίο καλύπτει τις καθημερινές ανάγκες των κατοίκων του. Είναι δε σε θέση να δημιουργεί και να διαχειρίζεται όλες τις κρίσιμες υποδομές για την ποιότητα ζωής των δημοτών και την τοπική ανάπτυξη διότι διαθέτει τις ακόλουθες Υπηρεσίες: Διοίκησης – Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού, Οικονομική Υπηρεσία, Τεχνική Υπηρεσία και Προγραμματισμού, Δημοτική Αστυνομία, Πρασίνου, Προστασίας Περιβάλλοντος και Πυρασφάλειας, Νομικής Υποστήριξης, Πληροφορικής, Κοινωνικής Πρόνοιας και Δημοτικού Ιατρείου, Παιδείας και Αθλητισμού, Δημοτικό e-ΚΕΠ, Διοικητική Βοήθεια στο Σπίτι, Δημοτολόγιο (ο Δήμος μας εντάχθηκε μεταξύ των πρώτων της χώρας στο Εθνικό Δημοτολόγιο).
Παράλληλα αγωνίστηκε για τη διαφάνεια, την αξιοκρατία, την στήριξη και προστασία του πολίτη, για μια Τοπική Αυτοδιοίκηση που υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.
Οφείλουμε δε να σας επισημάνουμε ότι σε πολλές χώρες της Ε.Ε. έχουν διατηρηθεί ανεξάρτητοι μικροί Δήμοι με χαρακτηριστικά ποιοτικής υπεροχής αντίστοιχα του Δήμου Βουλιαγμένης διότι πρωτοπορούν και έχουν επιτύχει άριστη αυτοδιοικητική διακυβέρνηση προς όφελος των κατοίκων τους.
Για το περιβάλλον του Δήμου Βουλιαγμένης επιθυμούμε να επισημάνουμε τα ακόλουθα:
i. Με το π.δ. της 15.1.2003 Χαρακτηρισμός της περιοχής της Λίμνης Βουλιαγμένης (Ν. Αττικής) ως διατηρητέου μνημείου της φύσης και καθορισμός ζωνών προστασίας αυτής και της ευρύτερης περιοχής (ΦΕΚ, τ. Δ΄, φ. 51/4.2.2003) η Λίμνη Βουλιαγμένης, με την εγγύς και την ευρύτερη περιοχή της, χαρακτηρίσθηκε ως διατηρητέο μνημείο της φύσης και καθορίσθηκαν οι ζώνες προστασίας της σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 18, 19 και 21 παρ. 1 και 2 του ν. 1650/1986 Για την προστασία του περιβάλλοντος (Α΄ 160).
ii. Η Λίμνη Βουλιαγμένης προστατευόταν ήδη, κατά το χρόνο έκδοσης του πιο πάνω π.δ., ως τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους αλλά και ως μνημείο και αναπόσπαστο τμήμα της πολιτιστικής κληρονομιάς. Για το σκοπό αυτό έχουν εκδοθεί:
α) σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 5351/1932 και του ν. 1469/1950 η υπ αριθμ. Γ/403/23043/31.3.1981 του Υπουργού Πολιτισμού και Επιστημών Περί χαρακτηρισμού της Λίμνης Βουλιαγμένης ως τόπου ιδιαίτερου φυσικού κάλλους (Β΄ 322), και
β) σύμφωνα με τις διατάξεις αφενός του ν. 1126/1981 Περί κυρώσεως της εις Παρισίους την 23ην Νοεμβρίου 1972 υπογραφείσης Διεθνούς Συμβάσεως για την προστασίαν της Παγκοσμίου Πολιτιστικής Κληρονομιάς (Α΄ 32) και αφετέρου του ν. 1127/1981, με τον οποίο κυρώθηκε η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προστασία της Αρχαιολογικής Κληρονομιάς (Α΄ 32), η απόφαση 34593/1108/23.6-8.7.1983 του ιδίου Υπουργού (Β΄ 398), με την οποία τα ελληνικά σπήλαια χαρακτηρίσθηκαν μνημεία και αναπόσπαστο τμήμα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, απειλουμένης σοβαρά με καταστροφή.
Επίσης, προστατεύεται (βλ. και ΣτΕ 3300/2007) ως υγρότοπος από τη σύμβαση RAMSAR (ν.δ. 192/1974) και έχει συμπεριληφθεί με τον κωδικό 3000006 στον εθνικό κατάλογο των περιοχών του Δικτύου Natura 2000…
Με βάση όσα εκτέθηκαν προηγουμένως, ο Δήμος Βουλιαγμένης:
Α. Χαρακτηρίζεται από το μνημείο της ομώνυμης Λίμνης και διαθέτει σημαντική ακτογραμμή, είναι άλλωστε αμιγώς παραλιακός δήμος, με συνέπεια ολόκληρη η περιοχή του να διαθέτει, όπως έχει αναγνωρισθεί και από Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο, τα χαρακτηριστικά ευαίσθητου οικοσυστήματος, που προσιδιάζουν σε νησιωτική περιοχή.
Β. Διαθέτει διοικητική, λειτουργική και οικονομική επάρκεια και αυτοτέλεια.
Γ. Ανταποκρίνεται πλήρως και αυτοτελώς στις ανάγκες, την ικανοποίηση των οποίων επιδιώκει το Πρόγραμμα Καλλικράτης, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο Β΄ Μέρος ΙΙ δομική και λειτουργική επαναθεμελίωση των δήμων, με αποτέλεσμα η συνένωσή του με τους όμορους δήμους όχι μόνο να μην είναι αναγκαία, αλλά να υποθηκεύει τις έως σήμερα κατακτήσεις του σε οργανωτικό, λειτουργικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό επίπεδο.
Δ. Δεν επιβαρύνει ούτε επιβαρύνεται με δημοτικά νομικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.
Ε. Περιλαμβάνεται στους λίγους (μόλις 200) δήμους της επικράτειας, στους οποίους αναγνωρίσθηκε διαχειριστική επάρκεια.
Στο πλαίσιο που προπαρατέθηκε, και επειδή πιστεύουμε ότι οι οικολογικές και ιστορικές αξίες του Δήμου μας -που προστατεύονται με ειδικά Προεδρικά Διατάγματα- θα υποστούν ανεπανόρθωτη βλάβη και υποβάθμιση, ζητάμε να μη συνενωθεί ο Δήμος Βουλιαγμένης με όμορους Δήμους λαμβάνοντας υπόψη τη διοικητική οικονομική του αυτοτέλεια και την ποιοτική περιβαλλοντική υπεροχή του.
* Ο Δημήτρης Τζιώτης είναι Σύμβουλος Στρατηγικής και συγγραφέας. Το νέο βιβλίο του με τίτλο Το Σύνταγμα της νέας Μεταπολίτευσης κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Παπαζήση
Πηγή περιεχομένου: in.gr
