Με τη συναίνεση των φορέων και των κοινωνικών εταίρων, όπως είπε η Νίκη Κεραμέως, εισήχθη στη Βουλή το νομοσχέδιο για την προαιρετική επαγγελματική ασφάλιση. Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κάλεσε τα κόμματα της αντιπολίτευσης να μην σταθούν απέναντι σε μια ρύθμιση που, όπως τόνισε, έχει συγκεντρώσει τη συμφωνία όλων.
Η Νίκη Κεραμέως ανέφερε ότι στο τελικό κείμενο του σχεδίου νόμου ενσωματώθηκε ποσοστό άνω του 90% των προτάσεων που κατατέθηκαν από τους φορείς πριν και κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης. Υπογράμμισε επίσης ότι τα οφέλη αφορούν τους ασφαλισμένους, τις επιχειρήσεις και την εθνική οικονομία, με ενίσχυση του συνταξιοδοτικού εισοδήματος, πρόσβαση σε συμπληρωματική συνταξιοδοτική προστασία, πλήρη φορητότητα, μεγαλύτερη διαφάνεια και δυνατότητα πρόσθετων παροχών.
Το σχέδιο νόμου «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης» ξεκίνησε να συζητείται στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή και αναμένεται να τεθεί στην Ολομέλεια στα τέλη Αυγούστου. Περιλαμβάνει 102 άρθρα και, σύμφωνα με την υπουργό, στηρίζει τον δεύτερο πυλώνα του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος χωρίς να αποδυναμώνει το δημόσιο σύστημα υποχρεωτικής ασφάλισης.
Στην τοποθέτησή της στην επιτροπή, η υπουργός σημείωσε ότι το νομοσχέδιο υπηρετεί τον στόχο ενός πιο σύγχρονου, λειτουργικού και ασφαλούς πλαισίου κοινωνικής προστασίας για εργαζόμενους, επιχειρήσεις και συνταξιούχους. Εξήγησε ότι η επαγγελματική ασφάλιση λειτουργεί συμπληρωματικά προς τη δημόσια κοινωνική ασφάλιση και προσφέρει στους εργαζομένους πρόσθετες δυνατότητες συνταξιοδοτικής προστασίας, ενώ στις επιχειρήσεις δίνει ένα επιπλέον εργαλείο παροχών προς το προσωπικό τους. Σήμερα υπάρχουν 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, τα οποία από το 2025 εποπτεύονται από την ΤτΕ, ο μέσος ατομικός λογαριασμός είναι περίπου 10.500 ευρώ και το ενεργητικό τους αντιστοιχεί σε ποσοστό μικρότερο του 1% του ΑΕΠ. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης, εφόσον το πλαίσιο γίνει πιο φιλικό, πιο λειτουργικό, πιο προστατευτικό. Η Νίκη Κεραμέως πρόσθεσε ότι το νομοσχέδιο ενισχύει την προστασία των εργαζομένων, διευρύνει τις διαθέσιμες επιλογές και κάνει το πλαίσιο πιο απλό, πιο λειτουργικό, πιο ελκυστικό για εργαζομένους και επιχειρήσεις, με παράλληλη ενίσχυση της διαφάνειας, της ενημέρωσης και της προστασίας των επενδύσεων.
«Άρα λοιπόν, δίνουμε περισσότερες δυνατότητες για ενίσχυση της συνταξιοδοτικής προοπτικής στους εργαζόμενους και ταυτόχρονα παρέχουμε στις επιχειρήσεις ισχυρότερο μέσο προσέλκυσης και διατήρησης ανθρώπινου δυναμικού και δίνουμε και στην οικονομία σημαντικά εργαλεία βιωσιμότητας και ανάπτυξης».
Οι τρεις βασικότερες αλλαγές που επέρχονται με το νομοσχέδιο είναι:
– η δημιουργία Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και Ανοιχτών Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης. Στόχος είναι να αποκτήσουν ευκολότερη πρόσβαση στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης οι μικρότερες επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες. Η ρύθμιση συνδέεται με τη διάρθρωση της ελληνικής οικονομίας, στην οποία κυριαρχούν επιχειρήσεις με περιορισμένο αριθμό εργαζομένων. Για πολλές από αυτές, η συμμετοχή σε προγράμματα συμπληρωματικής επαγγελματικής ασφάλισης ήταν μέχρι σήμερα ιδιαίτερα δύσκολη.
– φορολογικά κίνητρα για όλους: Οι εισφορές στα συνταξιοδοτικά προγράμματα θα εκπίπτουν κατά 100%, ενώ αυξάνεται το ανώτατο όριο των εισφορών. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες το πλαφόν διαμορφώνεται στις 35.000 ευρώ ετησίως και για τους μισθωτούς στο 35% του ετήσιου εισοδήματός τους. Η φορολόγηση των παροχών αποσυνδέεται από τα έτη ασφάλισης και θα καθορίζεται με βάση την ηλικία εξόδου από το πρόγραμμα. Για έξοδο από το 62ο έως το 67ο έτος προβλέπεται συντελεστής 10% για την εφάπαξ παροχή και 5% για τη σύνταξη. Για όσους αποχωρούν μετά τη συμπλήρωση του 67ου έτους, η φορολόγηση μειώνεται στο 5% για το εφάπαξ και στο 2,5% για τη σύνταξη. Καταργείται, επίσης, η φορολογική επιβάρυνση για τους εργαζομένους που εντάσσονται στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία.
– προβλέπεται πλήρης φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων, ώστε η αλλαγή εργασίας ή επαγγελματικής κατάστασης να μην οδηγεί σε απώλεια κατοχυρωμένων παροχών. Σε επίπεδο ομαδικών προγραμμάτων, προβλέπεται η δυνατότητα μεταβίβασης από Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης σε άλλο Ταμείο, από Ταμείο σε Ανοιχτό Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν, καθώς και αντίστροφα ή μεταξύ αντίστοιχων ανοιχτών προϊόντων. Ταυτόχρονα, θεσπίζεται η ατομική φορητότητα, με τον εργαζόμενο που αλλάζει εργασία να μπορεί να μεταφέρει τα δικαιώματά του σε νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης. Η διαδικασία θα υπόκειται στις εποπτικές δικλίδες της Τράπεζας της Ελλάδος.
«Με το νέο νομοσχέδιο», είπε η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννα Ευθυμίου, «θέλουμε να απευθυνθούμε στην κοινωνία, για τη δυνατότητα που έχουν όσοι εργαζόμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι το επιθυμούν, να επιλέξουν να λάβουν μια συμπληρωματική συνταξιοδοτική παροχή. Αυτή η δυνατότητα δίνεται μέσω της ενίσχυσης της επαγγελματικής ασφάλισης που υπάγεται στον δεύτερο πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος, ως συμπληρωματικού θεσμού. Αυτό, άλλωστε, αποδεικνύεται από το γεγονός ότι παραμένει προαιρετική και δίνει, σε όποιον την επιλέξει, τη δυνατότητα να αποκτήσει μια δεύτερη συμπληρωματική σύνταξη, μέσω μακροπρόθεσμης αποταμίευσης. Είναι σταθερά ακλόνητη η επιλογή μας για τη στήριξη του πρώτου πυλώνα ασφάλισης, δηλαδή της υποχρεωτικής ασφάλισης, το δημόσιο σύστημα ασφάλισης».
Η εισηγήτρια της Νέας Δημοκρατίας Τζίνα Οικονόμου υπογράμμισε ότι, ανεξάρτητα από ιδεολογικές αφετηρίες, όλα τα κόμματα επιδιώκουν την αύξηση των συντάξεων και τη διεύρυνση των κοινωνικών παροχών. Επεσήμανε ότι πέρα από τη δημόσια υποχρεωτική ασφάλιση, που είναι ο πρώτος πυλώνας του ασφαλιστικού συστήματος, υπάρχει και ο δεύτερος πυλώνας, η πρόσθετη επαγγελματική ασφάλιση, με συμπληρωματικό χαρακτήρα και χωρίς κρατική επιδότηση. Τόνισε ακόμη ότι το νομοσχέδιο δεν μειώνει και δεν ακυρώνει εγγυημένα, από το κράτος, ασφαλιστικά δικαιώματα των εργαζομένων, ούτε μετακυλίει ή αφαιρεί ασφαλιστικές υποχρεώσεις από τους εργοδότες. Αντίθετα, όπως είπε, πρόκειται για πρόσθετο, παράλληλο και ανεξάρτητο από τον πρώτο πυλώνα μηχανισμό, που προϋποθέτει κοινωνική συμφωνία και λειτουργεί από τους κοινωνικούς εταίρους, υπό την εποπτεία της ΤτΕ, με όλες τις θεσμικές εγγυήσεις για την επενδυτική δραστηριότητα των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης. Πρόσθεσε ότι οι βάσεις είχαν τεθεί από το νόμο Τσακλόγλου και ότι το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έρχεται τώρα να ενισχύσει το θεσμικό αυτό πλαίσιο.
Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Παύλος Χρηστίδης είπε ότι δεν πρέπει να υπάρχει η ψευδαίσθηση πως με τα Επαγγελματικά Ταμεία θα καλυφθούν τα κενά του πρώτου πυλώνα, ο οποίος πρέπει να παραμένει ισχυρός και για τον οποίο το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει πολλές προτάσεις. «Ο δεύτερος πυλώνας δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον πρώτο πυλώνα, μπορεί μόνο να τον συμπληρώσει», ανέφερε, προσθέτοντας: «Πίσω από τα άρθρα, τις παραγράφους και τις διατάξεις, βρίσκεται ένα μεγάλο ερώτημα: πώς θέλουμε να προστατεύουμε τον εργαζόμενο του σήμερα και του αύριο. Πώς θα διασφαλίζουμε ότι ο εργαζόμενος θα έχει αξιοπρεπή ζωή, και σήμερα και αύριο, χωρίς το βάρος να το μεταφέρουμε στις επόμενες γενιές, χωρίς να εξαντλούμε τις αντοχές του δημόσιου συστήματος και χωρίς να αφήνουμε τους πολίτες απροστάτευτους απέναντι στις δημογραφικές αλλαγές». Ο ίδιος σημείωσε ότι το ΠΑΣΟΚ προσέρχεται στη συζήτηση με αίσθημα ευθύνης, χωρίς δογματισμούς και εύκολες καταγγελίες, και παρατήρησε ότι η κυβέρνηση, αφού αγνόησε τις επισημάνσεις του ΠΑΣΟΚ για τις αδυναμίες του νόμου του 2023, φέρνει σήμερα διορθώσεις «ακριβώς πάνω στη βάση των επισημάνσεων του ΠΑΣΟΚ».
Το νομοσχέδιο είναι η συνολική ιδιωτικοποίηση του ασφαλιστικού συστήματος, κατήγγειλε ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ Χρήστος Κατσώτης, υποστηρίζοντας ότι ανοίγει ο δρόμος για μεγάλα πολυεπαγγελματικά ΤΕΑ και κοινά ταμεία πολλών επαγγελματικών οργανώσεων. Επισήμανε επίσης ότι προστίθεται η δυνατότητα ομαδικής ασφάλισης υγείας και ότι τα ΤΕΑ θα μπορούν να συνεργάζονται με ασφαλιστικές εταιρείες για ομαδικά προγράμματα υγείας. «Άρα ένα ΤΕΑ, πλέον, δεν θα παρέχει μόνο σύνταξη. Μπορεί να εξασφαλίζει και νοσοκομειακή περίθαλψη, διαγνωστικές εξετάσεις, πρόσθετες παροχές υγείας. Οι νέες ρυθμίσεις που προτείνονται, διευρύνουν το ρόλο των ΤΕΑ και έχουν σημαντικές επιπτώσεις. Το συνδικαλιστικό κίνημα καλείται να αποβάλει τον διοικητικό του χαρακτήρα και να μετατραπεί σε διαμεσολαβητή ασφαλιστικών συμβολαίων. Επιβαρύνεται το εισόδημα των αυτοαπασχολούμενων με τα νέα ασφαλιστικά βάρη των ΤΕΑ. Τους υποχρεώνουν να συμβιβαστούν με την πολιτική απαξίωσης του κοινωνικού χαρακτήρα της ασφάλισης, να αποδεχτούν ότι η βαριά φορολογία που υφίσταται δεν πρόκειται να αποδώσει πόρους στο δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα», είπε.
«Πίσω από τους ελκυστικούς τίτλους, περί περισσότερων επιλογών και περισσότερων δυνατοτήτων, βρίσκεται μια συγκεκριμένη πολιτική αντίληψη και κατεύθυνση. Αυτή είναι η σταδιακή μετατόπιση του βάρους της συνταξιοδοτικής προστασίας από τη δημόσια κοινωνική ασφάλιση προς τα κεφαλαιοποιητικά σχήματα και τις ατομικές αποταμιεύσεις. Αυτή είναι η ουσία του νομοσχεδίου», είπε ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Παπαηλιού. Πρόκειται για μία ακόμα παρέμβαση που ενισχύει τον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης χωρίς να αντιμετωπίζει τα πραγματικά πρακτικά προβλήματα του πρώτου πυλώνα, δηλαδή της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης, σημείωσε, προσθέτοντας: «Όσο μεγαλύτερο μέρος της συνταξιοδοτικής προστασίας συνδέεται με τις χρηματοπιστωτικές αγορές, τόσο μεγαλύτερος γίνεται και ο κίνδυνος που αναλαμβάνει ο ασφαλισμένος».
«Η κυβέρνηση παρουσιάζει το παρόν νομοσχέδιο ως μία μεταρρύθμιση η οποία διευρύνει, δήθεν, τις επιλογές των εργαζομένων και ενισχύει την επαγγελματική ασφάλιση. Στην πραγματικότητα όμως αποτελεί ένα ακόμα βήμα προς την περαιτέρω ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης, με τη δημιουργία νέων εργαλείων, τη διεύρυνση των ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης και τη μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών ασφαλιστικών επιχειρήσεων στη συνταξιοδοτική προστασία», είπε η ειδική αγορήτρια της Ελληνικής Λύσης Μαρία Αθανασίου. Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση επιλέγει να ενισχύσει την κεφαλαιοποιητική λογική και να προωθήσει τη σταδιακή μεταφορά της συμπληρωματικής ασφάλισης προς ιδιωτικά σχήματα, αντί να αντιμετωπίσει τις πραγματικές αδυναμίες του δημόσιου ασφαλιστικού συστήματος.
«Η συμπληρωματική ασφάλιση μπορεί πράγματι να προσφέρει μια πρόσθετη στήριξη στον εργαζόμενο για τα χρόνια της συνταξιοδότησής του. Για να συμβεί όμως αυτό θα πρέπει να ληφθούν κάποια σοβαρά μέτρα. Ο εργαζόμενος πρέπει να γνωρίζει πού πηγαίνουν τα χρήματά του, ποιος τα διαχειρίζεται, ποιος ευθύνεται όταν κάτι πάει στραβά και ποιο ποσό θα λάβει τελικά. Η σύνταξη αποτελεί τον κόπο μίας ολόκληρης ζωής και συχνά τη μοναδική οικονομική ασφάλεια ενός ανθρώπου όταν σταματήσει να εργάζεται», είπε η ειδική αγορήτρια της «Νίκης» Ασπασία Κουρουπάκη. Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση ενισχύει την επαγγελματική και ιδιωτική ασφάλιση, μεταφέροντας σταδιακά μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης και του επενδυτικού κινδύνου στον ίδιο τον εργαζόμενο, ενώ η «Νίκη» στηρίζει κάθε προσπάθεια που μπορεί να εξασφαλίσει καλύτερο εισόδημα στη συνταξιοδότηση, υπό την προϋπόθεση ότι οι εισφορές θα προστατεύονται, οι αποφάσεις δεν θα λαμβάνονται πίσω από την πλάτη του εργαζομένου και δεν θα πληρώνει ο ίδιος το κόστος σε περίπτωση κακής διαχείρισης ή ζημίας.
«Πίσω από τα λεγόμενα για διεύρυνση επιλογών, ευελιξία, ελκυστικότητα, κρύβεται μια πολύ συγκεκριμένη πολιτική επιλογή που δεν είναι καθόλου ουδέτερη: η σταδιακή μετατόπιση του βάρους της συνταξιοδοτικής προστασίας από το δημόσιο αναδιανεμητικό σύστημα στην ιδιωτική κεφαλαιοποιητική αποταμίευση», είπε ο ειδικός αγορητής της Πλεύσης Ελευθερίας Σπύρος Μπιμπίλας. «Με βασικό μισθό που μετά βίας καλύπτει το κόστος ζωής, με νέους που αλλάζουν κάθε τόσο και κάθε λίγους μήνες δουλειά, αν δεν καταφύγουν στο εξωτερικό όπως είναι το σύνηθες, με έναν ιδιωτικό τομέα όπου η μερική και η ελαστική απασχόληση εξαπλώνεται, ποιος ακριβώς περιμένουμε να επωφεληθεί από αυτές τις νέες δυνατότητες; Η απάντηση είναι σχετικά προφανής. Στελέχη μεγάλων επιχειρήσεων, τραπεζοϋπάλληλοι, εργαζόμενοι σε πολυεθνικές και σε κλάδους με ισχυρή συλλογική διαπραγμάτευση, ελεύθεροι επαγγελματίες με σταθερό και υψηλό εισόδημα. Δηλαδή ακριβώς εκείνοι που έχουν ήδη τη μικρότερη ανάγκη κρατικής στήριξης», είπε ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας.
