Με τις τοποθετήσεις των εισηγητών και των ειδικών αγορητών των κομμάτων ξεκίνησε στην Ολομέλεια η συζήτηση για το νομοσχέδιο του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης σχετικά με την κύρωση του Πρωτοκόλλου τροποποίησης του Μνημονίου Συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κύπρο. Η ψηφιακή συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου βρέθηκε στο επίκεντρο, με φόντο τις νέες εφαρμογές που προβλέπεται να προστεθούν.
Η εισηγήτρια της ΝΔ Μαρία – Αλεξάνδρα Κεφάλα ζήτησε την υπερψήφιση της κύρωσης του Πρωτοκόλλου, επισημαίνοντας ότι ο στόχος του αρχικού Μνημονίου Συνεργασίας με την Κύπρο δεν αλλάζει. Όπως είπε, προστίθεται μόνο η παροχή από την Ελλάδα προς την Κυπριακή Δημοκρατία δύο νέων ψηφιακών εφαρμογών για το σύστημα gov.gr Wallet: η ηλεκτρονική επαλήθευση ηλικίας, το «age verification», και τα ψηφιακά εισιτήρια για αθλητικούς αγώνες. Η συμφωνία αυτή, ανέφερε, «αποτυπώνει στην πράξη τη στενή και διαχρονική σχέση της Ελλάδας και της Κύπρου ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει και ένα νέο τομέα συνεργασίας που έχει μεγάλη σημασία για το μέλλον, τον ψηφιακό μετασχηματισμό».
Η βουλευτής της ΝΔ υπογράμμισε ότι «τα δύο κράτη επιλέγουν να διασυνδέσουν τις υποδομές τους, να ανταλλάξουν τεχνογνωσία και να δημιουργήσουν υποδομές προς όφελος των πολιτών τους. Και αυτό είναι ίσως το σημαντικό μήνυμα της σημερινής Κύρωσης». Η κ. Κεφάλα σημείωσε ακόμη ότι «τα οφέλη αυτής της συνεργασίας είναι απόλυτα συγκεκριμένα και δημιουργούν μια ψηφιακή γέφυρα μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου» και διευκρίνισε πως η διαλειτουργικότητα των δύο συστημάτων δεν σημαίνει μεταφορά ή διακίνηση προσωπικών δεδομένων, αλλά επαλήθευση της εγκυρότητας των ψηφιακών εγγράφων με τις απαραίτητες δικλείδες ασφαλείας. Η ίδια ανέδειξε και την πολιτική σημασία της συνεργασίας, λέγοντας ότι η Ελλάδα δεν παρακολουθεί απλώς τις τεχνολογικές εξελίξεις αλλά παράγει τεχνογνωσία που μπορεί να αξιοποιηθεί και πέρα από τα σύνορα.
Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ Απόστολος Πάνας δήλωσε ότι η κοινοβουλευτική του ομάδα θα ψηφίσει την κύρωση του Πρωτοκόλλου, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία θετική και ουσιαστική. Επισήμανε ότι η στενότερη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών στην ψηφιακή ταυτοποίηση, τη διαλειτουργικότητα, την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την κυβερνοασφάλεια μπορεί να αποδώσει ουσιαστικό όφελος σε πολίτες και επιχειρήσεις. Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ αναφέρθηκε στη διαλειτουργικότητα μεταξύ του Gov.gr Wallet και του κυπριακού «Ψηφιακού Πολίτη», σημειώνοντας ότι πρόκειται για χειροπιαστό παράδειγμα του πώς η τεχνολογία μπορεί να διευκολύνει την καθημερινότητα και τις συναλλαγές των δύο χωρών. Παράλληλα, τόνισε ότι η αύξηση του οικονομικού αντικειμένου της συμφωνίας από 1,5 σε 2 εκατ. ευρώ δημιουργεί την ανάγκη για καθαρή εικόνα ως προς τις νέες λειτουργίες, τα παραδοτέα, το χρονοδιάγραμμα και την επόμενη φάση της συνεργασίας.
Ο κ. Πάνας ξεκαθάρισε πάντως ότι τα ερωτήματα αυτά δεν αναιρούν την αξία της συμφωνίας. «Το αντίθετο, βοηθούν να υπάρχει σαφές αντικείμενο, μετρήσιμο αποτέλεσμα και συνέχεια», είπε, προσθέτοντας ότι πρέπει να διασφαλίζονται η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η κυβερνοασφάλεια. Όσο ενισχύεται η διαλειτουργικότητα ανάμεσα στα δύο κράτη, σημείωσε, τόσο πιο αναγκαίες είναι σαφείς και ελέγξιμες εγγυήσεις για τα δεδομένα των πολιτών. Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ υπογράμμισε επίσης ότι «η ελληνοκυπριακή ψηφιακή συνεργασία μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα ουσιαστικής αξιοποίησης της τεχνολογίας. Με αξιόπιστα δεδομένα, διαλειτουργικότητα, ασφάλεια, συνεργασία και μετρήσιμο αποτέλεσμα για τον πολίτη».
Η ειδική αγορήτρια του ΚΚΕ Αφροδίτη Κτενά ανέφερε ότι θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο, το οποίο, όπως είπε, έρχεται να συμπληρώσει και να τροποποιήσει το αρχικό Μνημόνιο Συνεργασίας των δύο χωρών και εντάσσεται στον Κανονισμό της ΕΕ για τη διασύνδεση όλων των Ηλεκτρονικών Πορτοφολιών της Ευρώπης. Σύμφωνα με την ίδια, με τη χρήση του Προσωπικού Αριθμού κάποιος θα μπορεί να έχει πρόσβαση σε όλα τα προσωπικά δεδομένα ενός ατόμου. Η βουλευτής του ΚΚΕ ζήτησε να υπάρξει ενημέρωση «σε ποιο σημείο βρίσκεται η υλοποίηση της παροχής από την Κύπρο προς την Ελλάδα της τεχνογνωσίας για την ψηφιακή ταυτότητα» και «σε ποιο στάδιο το αρχικό Μνημόνιο έχει προχωρήσει αυτά τα δύο χρόνια». Για την τροποποίηση, είπε ότι το άρθρο 3 προβλέπει πως η υλοποίηση του νέου πρόσθετου Πρωτοκόλλου ξεκινά με την υπογραφή του, η οποία όμως έγινε πριν από ένα χρόνο, θέτοντας το ερώτημα τι έχει προχωρήσει μέχρι σήμερα. Η κ. Κτενά επισήμανε ακόμη ότι «το Πρωτόκολλο αυτό έρχεται να υπηρετήσει ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο αντιδραστικό, που υπηρετεί τη στροφή της ΕΕ στην πολεμική οικονομία, για να στηρίξει τα μονοπώλια στον λυσσαλέο ανταγωνισμό τους με την Κίνα, ΗΠΑ και άλλου, μέσα από την άγρια επίθεση σε εργασιακά δικαιώματα, λαϊκές ελευθερίας, την καταστολή ή το αιματοκύλισμα. Και σε αυτό το πλαίσιο θα λειτουργήσουν και οι όποιες εφαρμογές και αυτού του Μνημονίου και με τις όποιες τροποποιήσεις του».
Η βουλευτής του ΚΚΕ έκλεισε λέγοντας ότι «αυτό το Πρωτόκολλο δεν μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη συνεργασίας και φιλίας των δύο χωρών. Αυτό αφορά τις λίγες επιχειρήσεις και τις πάντα πρόσφορες συμμαχίες της αστικής τάξης στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, της ΕΕ και της επίθεσης των κυβερνήσεων σε βάρος των λαών τους».
Ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης Βασίλης Γραμμένος δήλωσε πως η κοινοβουλευτική του ομάδα θα ψηφίσει «παρών», καθώς σε μια περίοδο που η Τουρκία αυξάνει την προκλητικότητά της, Ελλάδα και Κύπρος δεν μπορούν παρά να πορεύονται με κοινό βηματισμό και κοινό όραμα. Η συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου, είπε, δεν είναι απλώς μια τυπική διαδικασία αλλά μια βαθιά διαδικασία με ιστορικό και εθνικό στρατηγικό βάθος. Το Πρωτόκολλο αυτό, τόνισε, είναι ένα τέτοιο βήμα, ωστόσο η στήριξη αυτή «δεν μπορεί να είναι λευκή επιταγή στην κυβέρνηση». Ο κ. Γραμμένος υποστήριξε ότι δεν έχουν δοθεί πειστικές απαντήσεις για το ποια στοιχεία των πολιτών θα ανταλλάσσονται, ποιοι θα έχουν πρόσβαση, πού θα αποθηκεύονται, ποιος θα έχει την ευθύνη προστασίας τους, για πόσο θα τηρούνται τα προσωπικά δεδομένα, ποιες θα είναι οι εγγυήσεις ιδιωτικότητας, γιατί αυξάνεται κατά 500.000 ευρώ η συμμετοχή της Κύπρου, ποιο είναι το ακριβές αντικείμενο των συμβάσεων και των διαδικασιών, αλλά και τι μπορεί να περιλαμβάνουν οι ειδικές συμφωνίες που προβλέπεται στο Πρωτόκολλο να ακολουθήσουν.
Η ειδική αγορήτρια του ΣΥΡΙΖΑ Έλενα Ακρίτα ανέφερε ότι υπερψηφίζει την κύρωση του Πρωτοκόλλου, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ είχε ψηφίσει και το αρχικό Μνημόνιο. Η κ. Ακρίτα παρατήρησε πάντως ότι δεν αρκεί η δημιουργία νέων ψηφιακών δυνατοτήτων, αλλά πρέπει να διασφαλίζεται το περιβάλλον μέσα στο οποίο οι εφαρμογές θα λειτουργούν αξιόπιστα, κάτι που, όπως είπε, αφορά και την κυβερνοασφάλεια που πρέπει να βρίσκεται στον πυρήνα κάθε σχεδιασμού. Οι νέες παροχές, σημείωσε, πρέπει να συνοδεύονται από σαφείς προδιαγραφές ασφαλείας, μηχανισμό ανθεκτικότητας και πλήρη εικόνα για τα παραδοτέα, το κόστος και τα χρονοδιαγράμματα. Η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ επισήμανε ακόμη ότι η Κύπρος έχει παράλληλα δρομολογήσει με το σύστημα «gov. Wallet» και το «gov.cy digital citizen», που μπορεί να είναι διαφορετική ψηφιακή εφαρμογή, αλλά θα πρέπει να έχει αποσαφηνιστεί η οριοθέτηση των δύο έργων.
Ο ειδικός αγορητής της «Νίκης» Γιώργος Ρούντας ανέφερε ότι η κοινοβουλευτική του ομάδα θα καταψηφίσει την κύρωση του Πρωτοκόλλου, καθώς, όπως είπε, επιτείνεται ο ψηφιακός ολοκληρωτισμός και στην Κύπρο. Υποστήριξε ότι η εφαρμογή του «gov. Wallet» δεν είναι επιτυχημένη, ότι σε αυτήν περιλαμβάνονται μέχρι και ο Προσωπικός Αριθμός των πολιτών και ότι έχουν παρουσιαστεί μεγάλα κενά ασφάλειας. Ο βουλευτής της «Νίκης» ανέφερε επίσης ότι στο κείμενο της κύρωσης δεν υπάρχει ανάλυση συνεπειών, ούτε ειδική εκτίμηση αντικτύπου, αλλά και καμία γνωμοδότηση της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων της Ελλάδας ή της Κύπρου. Προσέθεσε ακόμη ότι δεν διασφαλίζεται ποιοι είναι οι μηχανισμοί διαφάνειας μεταξύ των δύο κρατών πέραν της παραπομπής σε μελλοντικές συμβάσεις που δεν θα τεθούν υπό την κρίση της Βουλής, ενώ δεν υπάρχει αναλυτικό κόστος και χρονοδιαγράμματα για το κάθε παραδοτέο ανά φάση ή για ρήτρες. Πρόκειται, είπε, για ένα γενικόλογο Πρωτόκολλο χωρίς ορόσημα.
Η αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας Έλλη Ρούσσου υποστήριξε ότι η συνεργασία με την Κύπρο είναι σημαντική, όμως η τροποποίηση που εισάγεται προς ψήφιση από τη Βουλή χαρακτηρίζεται από ασάφειες και αδιαφάνεια. Η βουλευτής είπε ότι απουσιάζει η λογοδοσία για την ήδη υλοποιημένη συνεργασία των δύο ετών του αρχικού Μνημονίου. Ανέφερε ότι στο Πρωτόκολλο αναφέρεται πως έχει ήδη υπογραφεί η συνεργασία για τις νέες παροχές που θα παράσχει η χώρα μας στην Κύπρο, όμως αυτή δεν έχει κατατεθεί και δεν είναι γνωστή. Η κ. Ρούσσου είπε ότι θα έπρεπε να υπάρχει αναλυτική καταγραφή για το ποια παραδοτέα και σε ποιο χρονοδιάγραμμα αντιστοιχούν οι επιπρόσθετες 500.000 ευρώ που θα καταβάλει στη χώρα μας η Κύπρος. Παράλληλα σημείωσε ότι πρέπει να εξεταστεί η σχέση του έργου με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο Ψηφιακής Ταυτότητας, καθώς ο Κανονισμός 1183/2024 δεν είναι γενική ευρωπαϊκή κατεύθυνση αλλά δεσμευτικό και άμεσα εφαρμόσιμο ευρωπαϊκό δίκαιο, που προβλέπει Ευρωπαϊκά Πορτοφόλια Ψηφιακής Ταυτότητας, κοινά πρωτόκολλα, διεπαφές, διασυνοριακή λειτουργία και κυρίως ασφάλεια και προστασία των δεδομένων. Συνεπώς, πρόσθεσε, πρέπει να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς χρηματοδοτείται με αυτό το Πρωτόκολλο μεταξύ Ελλάδας – Κύπρου, αν πρόκειται για ειδική διμερή συμφωνία ή για προσαρμογή των δύο συστημάτων στο Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι. Η βουλευτής έδωσε ιδιαίτερο βάρος στα ζητήματα ασφάλειας των προσωπικών δεδομένων και διερωτήθηκε αν θα μεταφέρονται αρχεία από το ένα σύστημα στο άλλο και ποιος θα έχει την εποπτεία της διασφάλισης και των διαδρομών των δεδομένων.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
