Την πλήρη αντίθεση του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στο νομοσχέδιο για την επέκταση αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, τη διαχείριση των υδάτων και τον χωρικό σχεδιασμό, ανακοίνωσε ο εισηγητής του κόμματος Μανώλης Χριστοδουλάκης, προαναγγέλλοντας ότι θα το καταψηφίσει. Μίλησε για εσπευσμένη νομοθέτηση, επισημαίνοντας ότι το νομοσχέδιο κατατέθηκε ενώ βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη η δημόσια διαβούλευση για την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα. Κατά τον ίδιο, αυτό δείχνει πως η διαδικασία ήταν απολύτως προσχηματική και υποκριτική.
Παράλληλα, κατήγγειλε ότι από τις συνεδριάσεις της Επιτροπής αποκλείστηκαν κρίσιμοι θεσμικοί φορείς, όπως η ΚΕΔΕ, η ΕΔΕΥΑ, εκπρόσωποι των εργαζομένων και δήμαρχοι, κάνοντας λόγο για διαδικασία fast track που, όπως είπε, στόχευε αποκλειστικά στον έλεγχο του δημοσίου διαλόγου.
Αναφερόμενος στην κατάσταση των δικτύων, ο κ. Χριστοδουλάκης παραδέχθηκε ότι το σημερινό σύστημα έχει σοβαρές ελλείψεις, απώλειες νερού και οικονομικά προβλήματα. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι οι κυβερνητικές ρυθμίσεις δεν εκσυγχρονίζουν το πλαίσιο, αλλά το αποδομούν προς όφελος ενός ακραίου υπερσυγκεντρωτισμού.
Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ επεσήμανε ότι η κυβέρνηση άφησε εσκεμμένα τα χρέη των ΔΕΥΑ να συσσωρευτούν κατά την πρόσφατη ενεργειακή κρίση, αρνούμενη να εφαρμόσει πρόγραμμα στήριξης. Όπως είπε, σήμερα χρησιμοποιεί αυτή την οικονομική ασφυξία ως πρόσχημα για να ισχυριστεί ότι το υφιστάμενο μοντέλο απέτυχε.
Σε αυτό το πλαίσιο, εξέφρασε την έντονη διαφωνία του με την υπαγωγή του νερού στη ΡΑΑΕΥ, υποστηρίζοντας ότι μια Αρχή που σχεδιάστηκε για την πλήρως εμπορευματοποιημένη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας δεν μπορεί να διαχειρίζεται ένα κοινωνικό αγαθό. Κατήγγειλε επίσης ότι με τις νέες διατάξεις η ΡΑΑΕΥ αποκτά κυρίαρχο ρόλο στην τιμολόγηση, αφαιρώντας την κοινωνική πολιτική από τους δήμους και επιβάλλοντας αυστηρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια αγοράς, λογική που, όπως είπε, επισφραγίστηκε με την Κοινή Υπουργική Απόφαση του 2024.
Απαντώντας στο επιχείρημα της κυβέρνησης ότι το κατακερματισμένο μοντέλο ευθύνεται για τη λειψυδρία, ο κ. Χριστοδουλάκης υποστήριξε πως το νερό χάνεται από υποδομές που δεν έγιναν ποτέ και από έργα τηλεμετρίας, αφαλάτωσης και ύδρευσης που η ίδια η κυβέρνηση απένταξε από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ο βουλευτής Ανατολικής Αττικής καυτηρίασε τη θεσμοθέτηση ενός εξαιρετικού καθεστώτος fast track ανάθεσης έργων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το καθεστώς αυτό περιορίζει τον ανοικτό ανταγωνισμό και τη διαφάνεια, επιτρέποντας διαδικασίες διαπραγμάτευσης με μόλις τρεις εργοληπτικές επιχειρήσεις.
Ανέδειξε, επίσης, την οργανωτική δομή του νομοσχεδίου ως βίαιη εταιρική απορρόφηση των τοπικών ΔΕΥΑ, επικρίνοντας διατάξεις που προβλέπουν ακόμη και την αναγκαστική απαλλοτρίωση δημοτικών υποδομών σε περίπτωση διαφωνίας για το αντάλλαγμα μεταβίβασης ή την αυτόματη απώλεια της κυριότητας κάθε νέας επέκτασης δικτύου υπέρ της ΕΥΔΑΠ ή της ΕΥΑΘ.
Παράλληλα, ο κ. Χριστοδουλάκης στάθηκε στην έλλειψη σχεδίου στελέχωσης που οδηγεί σε εξάρτηση από εργολάβους. Κάλεσε, μάλιστα, την κυβέρνηση να δώσει άμεση λύση στην ομηρία των 650 εργολαβικών εργαζομένων της ΕΥΔΑΠ που καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον αγροτικό τομέα, προειδοποιώντας ότι η κατάργηση ή απορρόφηση των ΓΟΕΒ και ΤΟΕΒ αφαιρεί τον συμμετοχικό χαρακτήρα διαχείρισης από τους ίδιους τους παραγωγούς. Προσέθεσε ότι η ενσωμάτωση της λογικής ανάκτησης κόστους εγκυμονεί τον κίνδυνο κατακόρυφης αύξησης των αρδευτικών τελών.
Στον αντίποδα, παρουσίασε την πρόταση του ΠΑΣΟΚ σε πέντε άξονες, με διαχείριση στα γεωγραφικά όρια των υδατικών διαμερισμάτων μέσω δημόσιων διαδημοτικών φορέων και εθελοντικών συνεργασιών δήμων και αγροτών. Πρότεινε επίσης μόνιμη αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους με ειδικό τιμολόγιο και εγγυημένο ηλεκτρικό χώρο, προηγούμενη οικονομική εξυγίανση των ΔΕΥΑ και των ΟΕΒ με οριζόντια κάλυψη του 75% των χρεών τους χωρίς προϋποθέσεις συγχώνευσης, πολυετές πρόγραμμα χρηματοδότησης για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων και διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού με διαφάνεια και λογοδοσία.
Περνώντας στο δεύτερο μέρος του νομοσχεδίου, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι αντιμετωπίζει τον χωρικό και πολεοδομικό σχεδιασμό με λογική real estate και με δύο μέτρα και δύο σταθμά. Όπως εξήγησε, την ίδια ώρα που περιορίζονται δραστικά τα δικαιώματα των μικρών ιδιοκτητών γης με το πρόσφατο Προεδρικό Διάταγμα για τους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, η κυβέρνηση εισάγει ρυθμίσεις που επιτρέπουν την τουριστική και οικιστική ανάπτυξη σε όμορες εκτάσεις εγκαταλελειμμένων οικισμών έως και 200 στρεμμάτων.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Χριστοδουλάκης ανακοίνωσε την κατάθεση ένστασης αντισυνταγματικότητας βάσει του άρθρου 102 του Συντάγματος, καθώς και αιτήματος ονομαστικής ψηφοφορίας, ώστε κάθε βουλευτής να αναλάβει την ατομική ευθύνη του.
Δεσμεύτηκε, τέλος, εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ ότι η επόμενη κυβέρνηση του Κινήματος θα καταργήσει αυτόν τον νόμο απορρύθμισης, θα επαναφέρει τον έλεγχο του νερού στην κοινωνία και τους παραγωγούς και θα το κατοχυρώσει οριστικά ως δημόσιο αγαθό μέσω της επικείμενης Συνταγματικής Αναθεώρησης του άρθρου 24.
