Δέκα χρόνια μετά το αεροπορικό δυστύχημα της Τσαπεκοένσε, οι επιζώντες της βραζιλιάνικης ομάδας επέστρεψαν στον τόπο της καταστροφής και επιβεβαίωσαν ότι, πέρα από τον πόνο, η Βραζιλία και η Κολομβία τις ενώνει πλέον μια «αδελφότητα για πάντα».
Εκπρόσωποι του συλλόγου από την πόλη Τσαπεκό, στη νότια Βραζιλία, παραβρέθηκαν στον φόρο τιμής που διοργάνωσαν οι τοπικές αρχές στον κολομβιανό δήμο Λα Ουνιόν, στα βορειοδυτικά της χώρας, για να τιμήσουν τους 71 ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους στο δυστύχημα τη νύχτα της 28ης Νοεμβρίου 2016.
Ανάμεσα στους παρευρισκόμενους ήταν ο πρώην αμυντικός Χίλιο Νέτο, ένας από τους μόλις έξι επιζώντες, ο οποίος στα 41 του επέστρεψε για τρίτη φορά στο βουνό όπου παραλίγο να πεθάνει. Μεταξύ Κολομβίας και Βραζιλίας, «μετά από τόσο πόνο, μια τραγωδία γέννησε μια αδελφότητα που θα διαρκέσει για πάντα», είπε ο Νέτο στο AFP από το Τσέρο Γκόρντο, στο ανατολικό τμήμα της Αντιόχειας.
«Για δέκα χρόνια ζούμε σε βαθύ πένθος και εξακολουθούμε να είμαστε εδώ λαμβάνοντας τη στοργή που μόνο ένας αδελφός μπορεί να προσφέρει», πρόσθεσε.
Το δυστύχημα σημειώθηκε ενώ το αεροσκάφος που μετέφερε την αποστολή της βραζιλιάνικης ομάδας ετοιμαζόταν να προσγειωθεί κοντά στο Μεντεγίν για τον πρώτο αγώνα του τελικού του Copa Sudamericana απέναντι στην Ατλέτικο Νασιονάλ.
Στην έδρα του κολομβιανού συλλόγου στο Μεντεγίν αποκαλύφθηκε τοιχογραφία με παίκτες και των δύο ομάδων και τη λέξη «Αδελφότητα». Στο βουνό στήθηκε άλλη τοιχογραφία με φωτογραφίες των θυμάτων και την επιγραφή «Πρωταθλητές του Ουρανού». Παίκτες και αξιωματούχοι της Τσαπεκοένσε αγκαλιάστηκαν για να προσευχηθούν στο νεκροταφείο, όπου η βραζιλιάνικη ομάδα αποκάλυψε έναν μονόλιθο με χαραγμένα τα ονόματα των νεκρών.
Για τον Νέτο, ο οποίος αναγκάστηκε να ολοκληρώσει την καριέρα του το 2019 λόγω των συνεπειών του ατυχήματος, ο αρχικός πόνος και η θλίψη έχουν μετατραπεί σε «νοσταλγία, σεβασμό και στοργή».
«Ήταν μια συνάντηση με τη μνήμη, με εκείνους που δεν θα ξεχαστούν ποτέ, και με μια ιστορία που, ακόμη και πέρα από τα σύνορα, συνεχίζει να ενώνει την Τσαπεκό και τη Μεντεγίν», έγραψε ο βραζιλιάνικος σύλλογος στον λογαριασμό του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Εν μέσω του αγώνα για την παραμονή στην πρώτη κατηγορία της Βραζιλίας, η Τσαπεκοένσε έφθασε στη Μεντεγίν την προηγούμενη ημέρα για να παίξει φιλικό με την Ατλέτικο Νασιονάλ στο στάδιο Atanasio Girardot το Σάββατο, σε μία από τις εκδηλώσεις για τη δέκατη επέτειο της καταστροφής.
Τη νύχτα της 28ης Νοεμβρίου, η πτήση τσάρτερ 2933 της βολιβιανής αεροπορικής εταιρείας LaMia έμεινε από καύσιμα και συνετρίβη στα βουνά. Από την τραγωδία, ο σύλλογος, που ετοιμαζόταν να παίξει στον πρώτο του ηπειρωτικό τελικό, δεν μπόρεσε ποτέ να επιστρέψει στο προσκήνιο της αθλητικής σκηνής. «Έχω χαράξει στη μνήμη μου τους στεναγμούς, τις κραυγές, τους ανθρώπους που ζητούσαν βοήθεια στην απελπισία τους», δήλωσε ο Μιγκέλ Ραμίρεζ στο AFP. Ο αγρότης και ο γιος του, Γιόχαν, τότε 16 ετών, ήταν από τους πρώτους εθελοντές διασώστες που έφτασαν στο σημείο της συντριβής, το οποίο έκτοτε μετονομάστηκε σε Τσέρο Τσαπεκό. Ο Ραμίρεζ βρισκόταν στο χωράφι με τα φασόλια του όταν συνετρίβη το αεροπλάνο, που μετέφερε κυρίως δημοσιογράφους, παίκτες, μέλη του προπονητικού επιτελείου και υπαλλήλους της Τσαπεκοένσε. Ακούγοντας τη συντριβή, έτρεξε προς το βουνό με τον Γιόχαν, ο οποίος έκτοτε έχει το παρατσούκλι «το Αγγελικό Παιδί της Τσαπεκοένσε» για τη βοήθειά του στον απεγκλωβισμό των θυμάτων χάρη στις γνώσεις του για το ορεινό και λασπωμένο έδαφος.
«Πολύ ισχυροί δεσμοί σφυρηλατήθηκαν μεταξύ Βραζιλίας και Κολομβίας. Είναι κάτι που παραμένει χαραγμένο στη μνήμη μας», δήλωσε ο Χερμάν Λόπεζ Ρίος, ο οποίος έχτισε ένα ιερό στολισμένο με φωτογραφίες και σημαίες στο σπίτι του, όχι μακριά από το σημείο της συντριβής, τονίζοντας: «Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ εκείνη τη νύχτα».
Αυτός ο δεσμός παραμένει επίσης ζωντανός χάρη στους οπαδούς και των δύο συλλόγων: μετά την τραγωδία, η Τσαπεκοένσε στέφθηκε πρωταθλήτρια της Νότιας Αμερικής κατόπιν αιτήματος της Ατλέτικο Νασιονάλ. Την Πέμπτη, στον αγώνα πρωταθλήματος με αντίπαλο την Μιγιονάριος, σχεδόν 40.000 οπαδοί επευφημούσαν τη βραζιλιάνικη αποστολή.
Η επίσημη έρευνα για το δυστύχημα διαπίστωσε ότι το αεροπλάνο δεν διέθετε τα ελάχιστα καύσιμα που απαιτούνται για μια διεθνή πτήση.
Τον Δεκέμβριο του 2016, η Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Αεροπορίας της Βολιβίας (DGAC) ανέστειλε και στη συνέχεια ανακάλεσε οριστικά το πιστοποιητικό χειριστή της αεροπορικής εταιρείας. Το βολιβιανό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα BISA δήλωσε ότι η LaMia δεν είχε ασφαλιστική κάλυψη, αν και είχε συσταθεί ταμείο για να βοηθήσει τα θύματα.
Μια Βολιβιανή ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας συνελήφθη στη Βραζιλία το 2021, ως ύποπτη ότι ήταν υπεύθυνη για την τραγωδία εγκρίνοντας το σχέδιο πτήσης. Ωστόσο, αφέθηκε ελεύθερη λίγους μήνες αργότερα, καθώς η χώρα της δεν ζήτησε την έκδοσή της.
