Το Animasyros στην Ερμούπολη επιστρέφει από τις 21 έως τις 27 Σεπτεμβρίου, στην 19η διοργάνωσή του, με περισσότερες από 280 ταινίες, αφιερώματα, εργαστήρια και παράλληλες δράσεις. Φέτος, το φεστιβάλ αποκτά επιπλέον συμβολισμό, καθώς συμπίπτει με τα 200 χρόνια από την ίδρυση της Ερμούπολης, ενώ τιμώμενη χώρα είναι η Ιρλανδία.
Η Σύρος γίνεται ξανά σημείο αναφοράς για το παγκόσμιο animation, με την Ερμούπολη να φιλοξενεί ένα πρόγραμμα που ενώνει καταξιωμένους και νέους δημιουργούς από όλο τον κόσμο. Ο πρόεδρος του φεστιβάλ, Βασίλης Καραμητσάνης, μιλά στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και στη Νάντια Μπακοπούλου για τη φετινή διοργάνωση, τη σχέση του Animasyros με την ιστορία και την ταυτότητα της πόλης, τη δυναμική της ιρλανδικής σκηνής και τη 19χρονη πορεία του θεσμού.
Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη του Βασίλη Καραμητσάνη στη Νάντια Μπακοπούλου για το Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων
-Η φετινή διοργάνωση συμπίπτει με τα 200 χρόνια από την ονοματοδοσία και την ίδρυση της Ερμούπολης. Πώς θέλατε να συνομιλήσει το Animasyros με αυτή τη σημαντική επέτειο και, κυρίως, με την ίδια την ιστορία και την ταυτότητα της Σύρου;
Για εμάς, οι εορτασμοί για τα 200 χρόνια από την ονοματοδοσία της Ερμούπολης δεν είναι απλώς ένα θεματικό φόντο. Από τη στιγμή που ο Δήμος Σύρου-Ερμούπολης ανακοίνωσε αυτή τη σημαντική επέτειο για την πόλη, προσπαθήσαμε να ενταχθούμε οργανικά στο επίσημο πρόγραμμα των 200 χρόνων, αλλά και να ενσωματώσουμε στις δράσεις του φεστιβάλ κάτι από αυτή τη μνήμη, που κουβαλά έντονα το αποτύπωμα της ιστορίας μιας μοναδικής πόλης. Μιας πόλης που, στα μέσα του 19ου αιώνα, έγινε κατά κάποιον τρόπο «το Ντουμπάι της εποχής», η σημαντικότερη εμπορική και διπλωματική νησίδα του ελληνισμού για τουλάχιστον 40 χρόνια, φτάνοντας να είναι το πιο σημαντικό εμπορικό σημείο της ανατολικής Μεσογείου περίπου από το 1840 έως το 1870.
Πέρα από το ίδιο το φεστιβάλ, που έχει αυτόν τον θεματικό άξονα για τα 200 χρόνια της Ερμούπολης, στις 24 Ιουνίου οργανώσαμε μαζί με το Athens Digital Arts Festival μια ειδική εκδήλωση, ανήμερα της ημέρας της ονοματοδοσίας, στις 24 Ιουνίου 1826. Συγκεκριμένα, στην πρόσοψη του Θεάτρου Απόλλων επιμεληθήκαμε ένα αφιερωματικό video projection mapping, μέσα από το οποίο παρουσιάσαμε τις πρωτιές και τις σημαντικές στιγμές της Ερμούπολης στη διαδρομή των 200 χρόνων. Νομίζω ότι συνομιλούμε με οικειότητα αλλά και θαυμασμό με μια ιστορία πολύ ξεχωριστή, όχι μόνο για τις Κυκλάδες αλλά και για ολόκληρη την Ελλάδα, και κυρίως με μια ιστορία που αποτυπώνεται αδιάλειπτα μέσα από την αρχιτεκτονική, στην όψη αυτής της σπουδαίας θαλασσινής πολιτείας, της Ερμούπολης, της πόλης του Ερμή.
-Το φεστιβάλ στρέφει φέτος το βλέμμα του στην Ιρλανδία, φιλοξενώντας ένα αφιέρωμα στη σύγχρονη ιρλανδική σκηνή animation. Τι ήταν αυτό που σας έκανε να επιλέξετε τη συγκεκριμένη χώρα και τι πιστεύετε ότι έχει να προσφέρει στο ελληνικό κοινό η γνωριμία με τη συγκεκριμένη σκηνή;
Κατ’ αρχάς, η Ιρλανδία είναι μια χώρα με αρκετά κοινά με την Ελλάδα, όσο κι αν αυτό δεν φαίνεται και παρότι είναι γεωγραφικά μακριά για τα δεδομένα της Ευρώπης. Είναι νησιωτική χώρα, αντιμετώπισε διαρθρωτικά προβλήματα χρέους, πέρασε κρίση και βγήκε πιο γρήγορα από εμάς, αλλά δοκίμασε τις ίδιες προκλήσεις ως κοινωνία.
Είναι μια χώρα που δεν βρίσκεται στο κέντρο της ευρωπαϊκής ηπείρου και, πολλές φορές, αυτό αντικατοπτρίζεται και στην πολιτισμική δραστηριότητα των δύο χωρών. Και οι δύο είχαν πάντα ισχυρό πολιτισμικό στίγμα, όμως βρίσκονταν στο περιθώριο των ζυμώσεων του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Παρ’ όλα αυτά, σήμερα η Ιρλανδία κάνει πολύ σημαντικά βήματα στο animation, με αποτέλεσμα το ιρλανδικό animation να θεωρείται από τα πιο σημαντικά, με πολλές βραβεύσεις εντός και εκτός Ευρώπης. Έχει φτάσει μέχρι και τα Όσκαρ με υποψηφιότητες και βραβεία.
Εδώ και 10-12 χρόνια, στο Animasyros είχαμε διαπιστώσει ότι η Ιρλανδία έχει μεγάλη δυναμική και παρουσία, με ανταλλαγές που ξεκίνησαν από το θρυλικό πλέον στούντιο Cartoon Saloon. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα να γίνει κάποια στιγμή ένα θεματικό αφιέρωμα για τη χώρα. Φέτος, η Πρεσβεία της Ιρλανδίας στην Αθήνα, με την οποία συνεργαζόμαστε εδώ και πολλά χρόνια, μάς εξέφρασε το ενδιαφέρον να είναι τιμώμενη χώρα στο πλαίσιο των πολιτιστικών εκδηλώσεων με αφορμή την Ιρλανδική Προεδρία στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για εμάς ήταν μια εξαιρετική ευκαιρία. Υπήρξε και η στήριξη της Πρεσβείας από το Culture Ireland, τον διεθνή πολιτισμικό οργανισμό της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, και από το Animation Ireland, τον εθνικό φορέα για την προώθηση των κινουμένων σχεδίων. Έτσι στήσαμε ένα αφιέρωμα που αγγίζει σχεδόν όλα τα προγραμματικά καλλιτεχνικά στοιχεία του φεστιβάλ, με μέλη στις κριτικές επιτροπές, εκπαιδευτές στα εργαστήρια, πολλές ταινίες, στούντιο και μια ειδική επαγγελματική εκδήλωση για τους προσκεκλημένους από την Ιρλανδία, οι οποίοι θα είναι πάνω από δέκα και δεν είναι μόνο δημιουργοί, αλλά και παραγωγοί, διανομείς και χρηματοδότες, άνθρωποι που ασχολούνται με την προώθηση αυτής της τέχνης παγκοσμίως, με αυτά τα λαμπρά αποτελέσματα που είπαμε. Οπότε πιστεύουμε ότι το ιρλανδικό χρώμα θα υπάρχει παντού και για εμάς είναι πολύ σημαντικό που έχουμε αυτή τη χώρα ως τιμώμενη.
Για του χρόνου έχει ήδη προγραμματιστεί ως τιμώμενη χώρα το Βέλγιο, μια άλλη σπουδαία χώρα στον τομέα του animation με πολύ μακρά παράδοση.
-Το Animasyros έχει εξελιχθεί σε μια από τις μεγαλύτερες διεθνείς πλατφόρμες για το animation. Ποιος είναι σήμερα ο ρόλος που θέλετε να διαδραματίζει το φεστιβάλ στην ανάπτυξη της ελληνικής και ευρύτερης ευρωπαϊκής animation σκηνής;
Κατ’ αρχάς ευχαριστούμε για τα κολακευτικά λόγια. Η αλήθεια είναι ότι προσπαθούμε να εξελισσόμαστε με baby steps, με μικρά βηματάκια κάθε χρόνο. Το Animasyros προσπάθησε περίπου στα 10 του χρόνια — τώρα βρισκόμαστε στη 19η έκδοσή του — να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην προώθηση του ελληνικού ταλέντου σε ευρωπαϊκό και μεσογειακό επίπεδο, με έμφαση στο μεσογειακό κοινό και ειδικά στην ανατολική Μεσόγειο, και νομίζω ότι το καταφέραμε. Είμαστε σημείο αναφοράς για μεγάλο μέρος της μεσογειακής δημιουργικής σκηνής στο animation και στις τρεις πλευρές της Μεσογείου. Πώς εντάσσεται όλο αυτό σε κάποια φιλοδοξία; Πρέπει να σας πω ότι η απήχηση και το μέγεθος του φεστιβάλ έχουν ξεπεράσει και τις δυνατότητές μας και τις φιλοδοξίες μας. Άρα το μέλλον πρέπει να έχει πιο διαρθρωτική διάσταση, με την έννοια ότι το ίδιο το νησί —και αυτό είναι το υπέροχο στην Ελλάδα— επιβάλλει μια κλίμακα που πρέπει να τη διατηρήσεις. Αν ξεφύγεις από αυτήν, παύει να είναι λειτουργικό. Δεύτερον, στόχος μας είναι η στήριξη της ελληνικής δημιουργικότητας. Στο Animasyros συχνά αναφερόμαστε στο ελληνικό ως «hellenic animation», περιλαμβάνοντας και Έλληνες που δεν ζουν στην Ελλάδα, αλλά και στην Κύπρο, στη διασπορά κ.λπ. Άρα θέλουμε το ελληνικό animation να έχει αυτή αλλά και πιο ξεχωριστή θέση στο φεστιβάλ. Γι’ αυτό συνεργαζόμαστε στενά με όλους τους δημιουργούς και τους επαγγελματίες και, βεβαίως, με την ASIFA Hellas – Ελληνική Ένωση Κινουμένων Σχεδίων. Στην ερώτηση ποιος είναι ο βασικότερος ρόλος που θα ήθελα να διαδραματίζει τώρα και στο άμεσο μέλλον το Animasyros, θα έλεγα ότι πρέπει να διατηρήσει κάτι που είχε κατακτήσει από την αρχή: να είναι μια εστία αποδοχής της διαφορετικότητας, μια εστία διαλόγου, ανταλλαγών και ανακάλυψης νέων ερεθισμάτων στον τομέα του animation και, βεβαίως, μια εορταστική εβδομάδα σε ένα πολύ όμορφο ελληνικό νησί, σε μια υπέροχη πόλη όπως η Ερμούπολη, στο υπέροχο νησί της Σύρου, προσβάσιμη σε όλους και όλες.
-Φέτος καταγράφηκαν περισσότερες από 3.000 υποβολές από 120 χώρες, ενώ η τελική επιλογή περιλαμβάνει περισσότερες από 280 ταινίες. Τι σας δείχνει αυτή η ανταπόκριση για τη θέση που έχει πλέον το Animasyros στον διεθνή χάρτη του animation και ποιο είναι το επόμενο βήμα που θέλετε να κάνετε;
Η αθρόα συμμετοχή είναι κάτι που φυσικά μας ικανοποιεί και μας τιμά, όμως δεν αποτελεί εγγύηση ότι το υλικό που υποβάλλεται είναι πάντα ποιοτικά αντάξιο αυτής της εντυπωσιακής ποσοτικής επίδοσης. Τι θέλω να πω με αυτό; Για πολλά χρόνια το Animasyros ήταν από τα φεστιβάλ που δεν είχαν κανένα τέλος συμμετοχής για τις ταινίες. Έτσι υποβάλλονταν πάρα πολλές ταινίες και η πλατφόρμα που εξυπηρετεί τις υποβολές μάς επέβαλε υποχρεωτικά τέλος συμμετοχής, το οποίο μέχρι και σήμερα παραμένει σε πολύ χαμηλή ονομαστική τιμή, πολύ χαμηλότερη από πολλά φεστιβάλ. Και βεβαίως, παρέχουμε στους Έλληνες δωρεάν συμμετοχή. Η πραγματικότητα είναι ότι τα νούμερα συχνά στα οπτικοακουστικά φεστιβάλ είναι σημαντικά, σίγουρα ενδεικτικά και μπορεί να μας εντυπωσιάζουν, όμως στην πράξη πρέπει να βλέπει κανείς, πέρα από τα εντυπωσιακά μεγέθη, και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των υποβολών. Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι χρόνο με τον χρόνο το φεστιβάλ αποκτά θέση στον παγκόσμιο χάρτη των φεστιβάλ, έχει περάσει ανάμεσα στα σημαντικά φεστιβάλ στην Ευρώπη και είναι το σημαντικότερο γεγονός για τα κινούμενα σχέδια στην Ελλάδα και στη Μεσόγειο. Η αλήθεια είναι πως δεν έχουμε απόλυτη εικόνα για αυτό που έχει συμβεί, γιατί η ομάδα του φεστιβάλ, τόσο εγώ και η Μαρία Ανεστοπούλου όσο και πολλοί παλιοί συνεργάτες που παραμένουν για χρόνια στο Animasyros, το διαχειριζόμαστε ακόμα με την αγάπη και τη στοργή, θα έλεγα και με την αίσθηση ευαλωτότητας, σαν να έχουμε το μικρό μας παιδί στα χέρια μας. Άρα, όσα κάστρα κι αν έχουμε κατακτήσει, το φεστιβάλ θα είναι πάντα το παιδί μας και πάντα θα το θεωρούμε ένα οικείο, προσιτό και εύκολο να κατακτήσεις επίτευγμα.
