Ορισμένα είδη δέντρων στο αστικό πράσινο δεν βελτιώνουν πάντα την ατμόσφαιρα, καθώς μπορούν να επιβαρύνουν την ποιότητα του αέρα. Μελέτη που δημοσιεύεται στο Science Advances των εκδόσεων Nature δείχνει ότι συγκεκριμένα δέντρα συμβάλλουν στη δημιουργία όζοντος στις πόλεις.
Τα δέντρα φιλτράρουν τη σκόνη και τα αιωρούμενα σωματίδια της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και προσφέρουν σκιά στις πόλεις, κάτι που γίνεται όλο και πιο πολύτιμο καθώς η κλιματική ανεβάζει το θερμόμετρο, ειδικά στις πόλεις.
Ο λόγος είναι ότι τα δέντρα αυτά απελευθερώνουν ισοπρένιο, ένα παραπροϊόν της φωτοσύνθεσης, το οποίο συνδυάζεται με τα οξείδια του αζώτου σε φωτοχημικές αντιδράσεις και τελικά παράγει όζον.
Ενώ το όζον της στρατόσφαιρας προστατεύει τον πλανήτη από την υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου, το όζον στην επιφάνεια του εδάφους ερεθίζει τους πνεύμονες και μπορεί να προκαλέσει αναπνευστική δυσκολία, ειδικά σε ανθρώπους με άσθμα ή άλλες πνευμονοπάθειες.
Η νέα μελέτη στο Πεκίνο αποκαλύπτει ότι οι ιτιές (Salix sp.) και οι λεύκες (Poplar sp.) αυξάνουν τα επίπεδα του όζοντος στις πόλεις.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Τζινάν έστησαν έναν σταθμό μέτρησης στον Μετεωρολογικό Πύργο του Πεκίνου, σε ύψος 120 μέτρων, και για δύο μήνες κατέγραψαν τις πτητικές οργανικές ενώσεις (VOC), οι οποίες αντιδρούν με τα οξείδια του αζώτου παρουσία φωτός και σχηματίζουν όζον.
Οι αναλύσεις έδειξαν ότι οι VOC βιολογικής προέλευσης αντιστοιχούσαν περίπου στο 10% της συνολικής ποσότητας VOC, ενώ το υπόλοιπο αφορούσε πτητικές ενώσεις ανθρωπογενούς προέλευσης, όπως τα οχήματα και η βιομηχανία.
Η κλαίουσα ιτιά είναι ένα από τα δέντρα που ενοχοποιεί η μελέτη (John William Hammond / C0)
Αν και αποτελούσαν ένα σχετικά μικρό ποσοστό του συνόλου, οι βιογενείς VOC, με κυριότερη το ισοπρένιο, διαπιστώθηκε ότι αντιστοιχούσαν σε μεγάλο μέρος της συνολικής αντιδραστικότητας. Πρόκειται για την ταχύτητα με την οποία οι ουσίες αυτές οδηγούν στον σχηματισμό όζοντος.
Το φαινόμενο συνδέεται άμεσα με τη θερμοκρασία, αναφέρουν οι ερευνητές. Σε θερμοκρασία 35 βαθμών Κελσίου, η αντιδραστικότητα των βιογενών VOC ήταν οκτώ φορές μεγαλύτερη από ό,τι στους 20 βαθμούς. Ως αποτέλεσμα, η συμμετοχή τους στην ολική αντιδραστικότητα αυξήθηκε από το 21 στο 75 τοις εκατό.
Οι ανθρωπογενείς εκπομπές VOC ήταν σημαντικά μεγαλύτερες σε σχέση με τις βιογενείς εκπομπές, ωστόσο η συμμετοχή τους στον σχηματισμό όζοντος ήταν μικρότερη.
Το φαινόμενο είναι σημαντικό πρόβλημα για την ποιότητα του αέρα στην κινεζική πρωτεύουσα, όπου οι κλαίουσες ιτιές, οι κινεζικές λεύκες και άλλα είδη που απελευθερώνουν ισοπρένιο αντιστοιχούν στο 35% των δέντρων της πόλης.
Οι ερευνητές έστησαν έναν σταθμό μέτρησης σε ύψος 120 μέτρων πάνω από τους δρόμους του Πεκίνου (Xianjun He / CC BY-SA)
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τα είδη δέντρων που φυτεύονται σε άλλες μεγάλες πόλεις και εκτίμησαν τις δυνητικές εκπομπές ισοπρενίου. Οι υπολογισμοί έδειξαν ότι σε πολλές πόλεις, ανάμεσά τους το Σίδνεϊ και η Μελβούρνη, οι συγκεντρώσεις ισοπρενίου στον αέρα είναι μεγαλύτερες από ό,τι στο Πεκίνο. Στο Σίδνεϊ, για παράδειγμα, το 65% των δέντρων εκπέμπει την ουσία.
Σε γενικές γραμμές, η κατάσταση στην Ευρώπη είναι καλύτερη. Στις ευρωπαϊκές πόλεις, συναντάμε λιγότερα είδη δέντρων που εκλύουν ισοπρένιο, ανέφερε ο Τόμας Καρλ του Πανεπιστημίου του Ίνσμπρουκ στην Αυστρία, μέλος της ερευνητικής ομάδας.
Τα αυτοφυή είδη δέντρων συχνά εκπέμπουν μονοτερπένια, τα οποία επίσης συμβάλλουν στον σχηματισμό όζοντος, όμως απελευθερώνονται σε μικρότερες ποσότητες από ό,τι το ισοπρένιο, εξήγησε.
Ακόμα και στις πόλεις που αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα, τόνισαν οι ερευνητές, η μείωση του πρασίνου για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα δεν θα ήταν καλή ιδέα.
Παρόλα αυτά, οι τοπικές αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους κινδύνους του ισοπρενίου όταν επιλέγουν δέντρα, είπαν οι ερευνητές.
Επισήμαναν επίσης ότι μια ριζική λύση θα ήταν η μείωση των οξειδίων του αζώτου στην ατμόσφαιρα, αφού χωρίς αυτά οι VOC των δέντρων δεν μπορούν να σχηματίσουν όζον.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
