Τι ώρα είναι στη Θάλασσα της Ηρεμίας όταν είναι μεσημέρι στο Παρίσι; Οι επιστήμονες εξετάζουν πλέον το ερώτημα αυτό, που είναι κρίσιμο για τα μελλοντικά προγράμματα εξερεύνησης της Σελήνης και τον σεληνιακός χρόνος.
Οι χώρες που συμμετείχαν στις Βερσαλλίες στην 28η Γενική Διάσκεψη Μέτρων και Σταθμών (CGPM), του οργάνου που είναι αρμόδιο για τη διεθνή κατάρτιση προτύπων στη μετρολογία, υιοθέτησαν σήμερα ψήφισμα με στόχο τον καθορισμό διεθνούς κλίμακας σεληνιακού χρόνου αναφοράς, σύμφωνα με το ΑΠΕ.
Στη Γη, τα κινητά τηλέφωνα, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και οι άλλες συνδεδεμένες συσκευές συγχρονίζονται με τη Συντονισμένη Παγκόσμια Ώρα, δηλαδή την UTC, που είναι η επίσημη κλίμακα χρόνου. Όμως η UTC δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη Σελήνη, επειδή εκεί ο χρόνος κυλάει πιο γρήγορα, όπως είχε προβλέψει ο Αϊνστάιν στη γενική θεωρία της σχετικότητας.
Αν συγχρονίζαμε δύο ρολόγια στη Γη και στέλναμε το ένα στη Σελήνη, θα παρουσίαζαν απόκλιση 56 μικροδευτερολέπτων την ημέρα. Η διαφορά μπορεί να μοιάζει μικρή, όμως είναι κρίσιμη όταν χρειάζεται να βοηθηθούν τα διαστημικά σκάφη να προσεδαφιστούν με ακρίβεια στη Σελήνη, τα ρόβερ ή οι αστροναύτες που βρίσκονται εκεί να προσανατολιστούν και να κινηθούν, υπενθύμισε ενώπιον της CGPM η Πασκάλ Ντεφρέν, φυσικός στο Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Βελγίου.
Οι μεγάλες διαστημικές υπηρεσίες σχεδιάζουν να θέσουν δορυφόρους σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. Η ανάγκη για ακρίβεια πλοήγησης της τάξης του ενός μέτρου στη Σελήνη αντιστοιχεί σε χρονική ακρίβεια ενός νανοδευτερολέπτου, εξήγησε ο Τζόελ Πάρκερ, υπεύθυνος για το θέμα αυτό στη NASA.
Στο πλαίσιο των επιχειρήσεών τους, η αμερικανική, η κινεζική, η ινδική, η ιαπωνική, η ευρωπαϊκή και άλλες διαστημικές υπηρεσίες σχεδιάζουν να αναπτύξουν δορυφόρους πλοήγησης σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. Για την επιχειρησιακή ασφάλεια όλων των παρόχων και χρηστών σεληνιακών υπηρεσιών εντοπισμού, πλοήγησης και συγχρονισμού, είναι αναγκαίο να υιοθετηθούν κοινοί κανονισμοί, τόνισε ο Πάρκερ.
Οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν ήδη για τους υπολογισμούς τους έναν Σεληνιακό Συντονισμένο Χρόνο (TCL). Ορισμένες διαστημικές υπηρεσίες προτιμούν μια παράγωγη μορφή του, την οποία θεωρούν πιο κατάλληλη. Ποια από τις δύο μετρήσεις θα επιλεγεί και πώς θα εξασφαλιστεί η σύνδεση του σεληνιακού με τον γήινο χρόνο;
Στη Γη, η UTC προκύπτει από τον μέσο όρο 500 ατομικών ρολογιών που είναι κατανεμημένα σε ολόκληρο τον κόσμο. Θα χρειαστεί να εγκατασταθεί ένα παρόμοιο δίκτυο στην επιφάνεια της Σελήνης, όμως ποιος θα έχει την ευθύνη του; Και επειδή η ροή του χρόνου εξαρτάται από το υψόμετρο, ποιο θα είναι το υψόμετρο μηδέν στον δορυφόρο της Γης για να βαθμονομηθούν τα ρολόγια; Στη Γη, το μηδέν βρίσκεται στο επίπεδο της θάλασσας, αλλά η Σελήνη δεν έχει θάλασσα.
Σε όλα αυτά και σε πολλά ακόμη ερωτήματα καλούνται να δώσουν απαντήσεις τα επόμενα χρόνια οι μετρολόγοι, οι αστρονόμοι, οι γεωφυσικοί, οι γεωδαίτες, οι διεθνείς οργανισμοί και οι διαστημικές υπηρεσίες.
