Η «Αντιγόνη Rex» του ΚΘΒΕ μεταφέρει την αρχαία τραγωδία σε ένα σύγχρονο σχολείο, όπου η Αντιγόνη καλείται να αμφισβητήσει τους κανόνες όταν αντιλαμβάνεται την αδικία σε βάρος του αδελφού της, Πολυνείκη. Στη διασκευή της Καναδοαμερικανίδας Lindsay Price, η δράση μεταφέρεται από τη Θήβα σε ένα ιδιωτικό λύκειο, με το έργο να απευθύνεται κυρίως σε εφήβους, αλλά και σε θεατές κάθε ηλικίας.
Τα ονόματα και ο τόπος δεν παραπέμπουν τυχαία στην αρχαία τραγωδία. Πρόκειται για την «Αντιγόνη Rex» της Καναδοαμερικανίδας Lindsay Price, μια σύγχρονη διασκευή της Σοφόκλειας τραγωδίας, που μεταφέρει τη δράση σε ένα σχολικό περιβάλλον, φέρνοντας τα διαχρονικά διλήμματα του έργου πιο κοντά στους εφήβους. Η παράσταση παρουσιάζεται από την Εφηβική- Νεανική Σκηνή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ), σε μετάφραση της Δανάης Σταματοπούλου και σκηνοθεσία και δραματουργική επεξεργασία του Λευτέρη Πλασκοβίτη.
Η ιστορία εκτυλίσσεται στο σχολείο όπου φοιτούν τα τέσσερα παιδιά του Οιδίποδα, η Αντιγόνη, η Ισμήνη, ο Ετεοκλής και ο Πολυνείκης. Η Αντιγόνη αντιλαμβάνεται την αδικία που διαπράττει ο Κρέων σε βάρος του αδελφού της και βρίσκεται μπροστά στο δίλημμα αν θα συμμορφωθεί με τους κανόνες ή αν θα ακολουθήσει τη δική της ηθική συνείδηση. «Το έργο διατηρεί ολόκληρη τη δομή της Σοφόκλειας τραγωδίας και τα διλήμματα της Αντιγόνης. Το βασικό ερώτημα παραμένει το ίδιο: ακολουθώ τους νόμους της πολιτείας ή αυτό που πιστεύω εγώ ότι είναι ηθικό;», αναφέρει μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Λευτέρης Πλασκοβίτης.
Στη συγκεκριμένη διασκευή, η Αντιγόνη είναι η καλύτερη μαθήτρια του σχολείου, ένα πρότυπο που απολαμβάνει την εκτίμηση ακόμη και του αυστηρού διευθυντή της. Παράλληλα με τις σχολικές της επιδόσεις, συμμετέχει σε εθελοντικές δράσεις και έχει ενεργό παρουσία στην κοινωνική ζωή. Όταν, όμως, διαπιστώνει ότι οι κανονισμοί ξεπερνούν τα όρια που μπορεί να αποδεχθεί, καλείται να αποφασίσει αν θα υπερασπιστεί μόνο τον εαυτό της ή αν θα χρησιμοποιήσει τη φωνή της για το κοινό καλό. «Όταν έχεις τη δύναμη της φωνής, είναι στο χέρι σου πώς θα τη χρησιμοποιήσεις. Αν όσοι έχουν τη δυνατότητα να μιλήσουν σε κρίσιμες στιγμές επιλέγουν τη σιωπή, δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος σε μια κοινωνία», σημειώνει ο σκηνοθέτης.
Όπως παρατηρεί, η αντίσταση απέναντι σε κάτι που μας ενοχλεί μπορεί να ξεκινήσει από ένα μόνο άτομο, το οποίο, όταν διαθέτει επιχειρήματα και την εμπιστοσύνη των γύρω του, μπορεί να εμπνεύσει και άλλους. «Η Αντιγόνη γίνεται μια επαναστάτρια, εντός ή εκτός εισαγωγικών, αλλά όχι χωρίς αιτία. Και όταν η αντίδραση κινδυνεύει να ξεφύγει, είναι η ίδια που θέτει τα όρια, χάρη στην τετράγωνη λογική και την εξυπνάδα της», εξηγεί.
Η μεταφορά της ιστορίας στο σύγχρονο σχολικό περιβάλλον δεν είναι απλώς μια αλλαγή σκηνικού. Η διασκευή έχει προσαρμοστεί και στην ελληνική πραγματικότητα, αφαιρώντας ορισμένα στοιχεία που αφορούν ειδικά την αμερικανική κοινωνία, ώστε οι μαθητές να αναγνωρίσουν πιο εύκολα καταστάσεις και συμπεριφορές της καθημερινότητάς τους. Για τον Λευτέρη Πλασκοβίτη, άλλωστε, η έννοια της εξουσίας δεν περιορίζεται στην πολιτική ή στους θεσμούς, αλλά συναντάται σε κάθε πτυχή της κοινωνικής ζωής. «Εξουσία μπορεί να υπάρχει ακόμη και μέσα σε ένα σπίτι, όταν ένας πατέρας επιβάλλει στα παιδιά του τι θα σπουδάσουν, με ποιους θα κάνουν παρέα ή πώς θα περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους. Μπορεί να υπάρχει ακόμη και μέσα σε μια παρέα, όταν κάποιος προσπαθεί να επιβάλει στους υπόλοιπους τον δικό του τρόπο σκέψης», αναφέρει.
Στον πυρήνα του έργου επομένως, βρίσκεται η διαρκής σύγκρουση ανάμεσα σε αυτό που «πρέπει» και σε αυτό που πραγματικά θέλουμε, ένα δίλημμα που δεν αφορά μόνο τους εφήβους. «Πόσες φορές δεν αναρωτιόμαστε κι εμείς αν πρέπει να κάνουμε αυτό που επιβάλλεται ή αυτό που επιθυμούμε; Το ερώτημα είναι αν θα επιλέξουμε να είμαστε αρεστοί στους άλλους ή αν θα ακολουθήσουμε αυτό που μας εκφράζει, χωρίς να διαταράσσουμε την ψυχική μας ισορροπία», υπογραμμίζει.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η σύνθεση της ομάδας που ανεβάζει την παράσταση, καθώς αποτελείται από 16 νέους καλλιτέχνες, ηλικίας 22 έως 27 ετών, οι οποίοι έχουν συνεισφέρει και τη δική τους προσωπική ενέργεια στη σκηνική προσέγγιση. Η επιλογή μιας παράστασης για το νεανικό κοινό εντάσσεται, σύμφωνα με τον κ. Πλασκοβίτη, αναπληρωτή καλλιτεχνικό διευθυντή του ΚΘΒΕ, στη συνολικότερη προσπάθεια του θεάτρου να απευθύνεται σε θεατές όλων των ηλικιών, με διαφορετικά ενδιαφέροντα και θεατρικές προτιμήσεις. «Δεν θα μπορούσαμε να μην έχουμε μια παράσταση που να απευθύνεται και στις μικρότερες ηλικίες. Μπορεί να στοχεύουμε κυρίως στους εφήβους και τους νέους, αλλά είναι μια παράσταση που μπορεί να παρακολουθήσει κάποιος από επτά έως 107 ετών», λέει χαρακτηριστικά.
Η «Αντιγόνη Rex» θα παρουσιάζεται καθημερινά για μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων από την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, ενώ το ευρύ κοινό θα τη δει την Κυριακή 22 Νοεμβρίου, στη σκηνή «Σωκράτης Καραντινός» της Μονής Λαζαριστών. Μετά τις σχολικές παραστάσεις θα ακολουθεί συζήτηση των ηθοποιών με τους μαθητές.
Βαρβάρα Καζαντζίδου
Φωτογραφίες: ΚΘΒΕ
