Νερό, χώμα, φωτιά και ο τροχός στήνουν ένα μικρό εργαστήριο κεραμικής στην οδό Καρόλου Ντηλ, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Στις δύο διπλανές βιτρίνες παρουσιάζονται αγγεία και κεραμικά αντικείμενα από δύο διαφορετικές καλλιτεχνικές προσεγγίσεις, με την Christine Willis και τη Λενιώ Grohmann να εμφανίζονται μαζί για πρώτη φορά στις Βιτρίνες Τέχνης του ΟΤΕ.
Με τίτλο «Γη και Ουρανός» (Earth and Water), η νέα θεματική των Βιτρινών Τέχνης του ΟΤΕ φέρνει σε διάλογο δύο κεραμίστριες που μοιράζονται την αγάπη τους για τον πηλό, αλλά ακολουθούν διαφορετικές διαδρομές. Η μία αντλεί έμπνευση από την αρχαία κεραμική και τα προϊστορικά ειδώλια, ενώ η άλλη συνδυάζει τη ζωγραφική με τη φόρμα, το χρώμα και τις ιστορίες που κρύβονται σε κάθε αντικείμενο.
«Η δική μου δουλειά είναι πολύ επηρεασμένη από τα γυναικεία ειδώλια και ξεκινά από τη νεολιθική κεραμική.» Με αυτή τη φράση, η Christine Willis περιγράφει την καλλιτεχνική της αφετηρία και εξηγεί ότι πέρυσι είχε την ευκαιρία να επισκεφθεί το Κουκουτένι, στη Ρουμανία, όπου έχουν βρεθεί πολλά ευρήματα, μεταξύ των οποίων γυναικεία ειδώλια που χρονολογούνται γύρω στο 6.000 π.Χ. Τονίζει επίσης ότι τη ενδιαφέρει πολύ η νεολιθική κεραμική, αλλά και η αρχαία ελληνική με τις ερυθρόμορφες και μελανόμορφες παραστάσεις, ενώ μέσα από τη δουλειά της και ιδιαίτερα με τη χρήση της φωτιάς προσπαθεί να δημιουργήσει έργα που συνομιλούν με εκείνες τις εποχές.
Ανάμεσα στα έργα που παρουσιάζει στην έκθεση περιλαμβάνονται δύο δημιουργίες εμπνευσμένες από την Pachamama. Πρόκειται για τη θεότητα της γονιμότητας και της Μητέρας Γης στις παραδόσεις των Άνδεων, με τα έργα να έχουν προκύψει από τη συνεργασία της με κεραμίστρια από την Αργεντινή, με την οποία δούλεψαν στη Θεσσαλονίκη το περασμένο καλοκαίρι.
Από την αρχαία κεραμική στη ζωγραφική πάνω στον πηλό
Η προσέγγιση της Λενιώς Grohmann είναι διαφορετική, καθώς η ζωγραφική βρίσκεται στη βάση της καλλιτεχνικής της έκφρασης και η κεραμική τής δίνει τη δυνατότητα να τη μεταφέρει σε νέα επιφάνεια. Η ίδια παρουσιάζει κυρίως πιατέλες, πάνω στις οποίες ζωγραφίζει σκηνές εμπνευσμένες από τη φύση και από διάφορες ιστορίες, με κάθε αντικείμενο να έχει τη δική του αφήγηση. Εξηγεί επίσης ότι δουλεύει με έντονα χρώματα, γήινα και ζωηρά, τα οποία συνδυάζει για να δημιουργεί διαφορετικά επίπεδα και βάθος στο έργο της.
Γεννημένη στη Θεσσαλονίκη, η Λενιώ Grohmann αποφοίτησε από το Γερμανικό Σχολείο και συνέχισε τις σπουδές της στην εικονογράφηση και τη γραφιστική στη Σκωτία, ενώ ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές σπουδές στις καλές τέχνες στις ΗΠΑ. Επέστρεψε στην Ελλάδα πριν από περίπου μία δεκαετία και, λίγο πριν από την πανδημία, ξεκίνησε μαθήματα κεραμικής με την Christine Willis. Η πρώτη αυτή επαφή εξελίχθηκε σε μια νέα δημιουργική ενασχόληση, αφού η ίδια σημειώνει ότι η κεραμική ήταν ένας καινούργιος κόσμος για εκείνη και ότι μέσα από τη διαδικασία αυτή βρήκε τρόπο να συνδυάσει δύο τέχνες που αγαπά.
Μια διαδρομή δεκαετιών στην κεραμική
Για την Christine Willis, η σχέση με τη Θεσσαλονίκη και τη γη ξεκινά πολύ πριν από την ενασχόλησή της με την κεραμική. Ο Αμερικανός παππούς της εγκαταστάθηκε στην πόλη το 1925 και υπήρξε ιδρυτικό μέλος της ΧΑΝΘ, ενώ ο πατέρας της μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη και αργότερα ανέλαβε τη διεύθυνση της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής, την οποία υπηρέτησε για 40 χρόνια. Η ίδια λέει πως γεννήθηκε και μεγάλωσε μέσα στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή, ανάμεσα σε αγελάδες, κότες και γουρούνια, παίζοντας διαρκώς με το χώμα, κάτι που, όπως αναφέρει, γέννησε την επιθυμία της να ασχοληθεί με κάτι τόσο γήινο.
Όταν αποφάσισε να σπουδάσει κεραμική, διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε αντίστοιχη δυνατότητα στην Ελλάδα. Έτσι, έφυγε για τις ΗΠΑ, όπου απέκτησε πτυχίο κεραμικής από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στη Σάντα Κρουζ. Επιστρέφοντας στη Θεσσαλονίκη, δημιούργησε το πρώτο εργαστήριο κεραμικής στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή, το οποίο συνεχίζει μέχρι σήμερα τη λειτουργία του με έμφαση στη διά βίου μάθηση. Η ίδια συνταξιοδοτήθηκε πέρυσι, αλλά το εργαστήριο συνεχίζεται από δύο πρώην μαθήτριές της, ενώ η ίδια παραμένει ενεργή κεραμίστρια και συμμετέχει σε δράσεις και συναντήσεις γύρω από την κεραμική στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η κεραμική ως τέχνη για όλους
Μέσα από την κοινή τους παρουσία στις Βιτρίνες Τέχνης του ΟΤΕ, οι δύο δημιουργοί επιδιώκουν να αναδείξουν το εύρος της κεραμικής, από τα χρηστικά αντικείμενα έως τις καθαρά καλλιτεχνικές δημιουργίες, αλλά και να φέρουν το κοινό πιο κοντά σε μια τέχνη που δεν έχει πάντα τη θέση που της αναλογεί στην εκπαίδευση. Η Christine Willis τονίζει ότι θέλουν ο κόσμος να καταλάβει πόσο ευρύς είναι ο κόσμος της κεραμικής και πως η έκθεση είναι ένας τρόπος να γνωρίσει κανείς αυτή την τέχνη και να δει ότι μπορεί να δημιουργήσει πολλά διαφορετικά πράγματα, από ένα χρηστικό έως ένα διακοσμητικό αγγείο.
Από την πλευρά της, η Λενιώ Grohmann θα ήθελε η επαφή με τα έργα να λειτουργήσει και ως πρόσκληση για προσωπική δημιουργία. Αναφέρει ότι η κεραμική είναι κάτι που μπορεί να δοκιμάσει ο καθένας, πως όλοι οι άνθρωποι έχουν δημιουργικότητα και μπορούν να παίξουν με τον πηλό, να καλλιεργήσουν τη φαντασία τους και να φτιάξουν κάτι δικό τους, ώστε η τέχνη αυτή να γίνει πιο προσιτή ακόμη και σε ανθρώπους που δεν έχουν αγγίξει ποτέ πηλό ή δεν έχουν δοκιμάσει να δουλέψουν με αυτό το υλικό.
Μάλιστα, οι καλλιτέχνιδες επιδιώκουν τον διάλογο γύρω από την κεραμική και γι’ αυτό καλούν τους περαστικούς να σαρώσουν τους κωδικούς QR που υπάρχουν στις βιτρίνες και αντιστοιχούν στα προφίλ τους στα κοινωνικά δίκτυα.
Την επιμέλεια της έκθεσης στις Βιτρίνες Τέχνης του ΟΤΕ έχει ο Γιάννης Αργυριάδης.
Βαρβάρα Καζαντζίδου
*Τις φωτογραφίες παραχώρησε ο κ. Αργυριάδης
