Συνολικά 500 Ελληνόπουλα που υιοθετήθηκαν από οικογένειες στις ΗΠΑ την περίοδο 1950-1975 επιδιώκουν να ανακτήσουν την ελληνική ιθαγένεια, με 60 από αυτά να το έχουν ήδη πετύχει και αρκετά ακόμη να αναμένουν την ολοκλήρωση της διαδικασίας, όπως ανέφερε η καθηγήτρια Gonda Van Steen.
Σε διάλεξη στη Θεσσαλονίκη, έπειτα από πρόσκληση του Michael and Kitty Dukakis Center for Public and Humanitarian Service του Αμερικανικού Πανεπιστημίου Ανατόλια και του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου, η κ. Van Steen, που έχει μελετήσει τις υιοθεσίες στο εξωτερικό και έχει συγγράψει το βιβλίο «Ζητούνται παιδιά από την Ελλάδα», είπε ότι την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου 4.000 Ελληνόπουλα δόθηκαν σε οικογένειες στις ΗΠΑ, 600 στην Ολλανδία και 50 στη Σουηδία.
Στην προσπάθειά της να στηρίξει τους υιοθετημένους στις ΗΠΑ ώστε να βρουν τις ρίζες τους, η κ. Van Steen, μαζί με τη Μary Cardaras, που ήταν ένα από αυτά τα παιδιά, συναντήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024 με τον πρωθυπουργό. Εκείνος, όπως είπε, αντιμετώπισε θετικά το αίτημα και μίλησε για αποκατάσταση ιστορικής αδικίας, ενώ έξι μήνες αργότερα εκδόθηκε η υπουργική απόφαση που έκανε εφικτή την ανάκτηση της ελληνικής ιθαγένειας.
Η ίδια στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι το κράτος πέρασε από τον αποκλεισμό στη συμπερίληψη της «υιοθετημένης διασποράς», η οποία επιθυμεί να συνεισφέρει στη χώρα καταγωγής της.
Τρία από τα ιδρύματα στην Ελλάδα που φιλοξένησαν τα υιοθετημένα παιδιά στο εξωτερικό παρέχουν πρόσβαση στους σχετικούς φακέλους και, σύμφωνα με την κ. Van Steen, είναι αναγκαίο να ανοίξουν όλα τα αρχεία και να συνεχιστεί η έρευνα.
Η ομότιμη αναπληρώτρια καθηγήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο American College of Thessaloniki (ACT), συγγραφέας του βιβλίου «Λόγω της κρίσεως σας χαρίζω το παιδί μου, Αίγλη Μπρούσκου», ανέφερε ότι η έρευνά της στο μητρώο του βρεφοκομείου «Άγιος Στυλιανός» καταρρίπτει την αντίληψη πως χιλιάδες παιδιά από τη Θεσσαλονίκη κατέληξαν στις ΗΠΑ. Όπως σημείωσε, από τα 2.000 παιδιά που δόθηκαν για υιοθεσία από το βρεφοκομείο τον 20ό αιώνα, μόνο τα 85 πήγαν σε οικογένειες στις ΗΠΑ.
Η Μίνα Φιλιοπούλου, δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, ειδικευμένη στο Οικογενειακό Δίκαιο και πρόεδρος της Εφορευτικής Επιτροπής του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου, τόνισε ότι οι υιοθεσίες εκείνης της εποχής έγιναν με δικαστική απόφαση και ήταν τυπικά νόμιμες, όμως αυτό δεν απαντά στο ουσιαστικό ερώτημα αν προστατεύτηκε το συμφέρον του παιδιού.
Την εκδήλωση συντόνισε ο Χρήστος Αληπράντης, εκτελεστικός διευθυντής του Michael and Kitty Dukakis Center, ο οποίος υπογράμμισε ότι η κ. Van Steen συνέβαλε καθοριστικά ώστε οι υιοθετημένοι του εξωτερικού να αποκτήσουν τη δυνατότητα για ελληνική ιθαγένεια, αποκαθιστώντας τη φωνή τους στον δημόσιο διάλογο.
Η Gonda Van Steen είναι κάτοχος της Έδρας Κοραή Νεοελληνικής και Βυζαντινής Ιστορίας, Γλώσσας και Φιλολογίας στο King’s College London. Η έρευνά της θα ανέβει στη σκηνή του θεάτρου «Μαρία Κάλλας», στην Αθήνα, με το έργο «Για τρία ψυγεία και ένα πλυντήριο», στις 6-8 και 13-15 Νοεμβρίου.
